Vanda zəlzələlərdən sonra tikinti fondu gücləndirilib

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

2011-ci ildə Vanda baş verən zəlzələlərdən sonra Mənzil İnkişafı İdarəsi (TOKİ) zəlzələ qaydalarına uyğun olaraq evlər, məktəblər və ictimai binalar tikərək şəhərin tikinti fondunu gücləndirib.

23 oktyabr və 9 noyabr 2011-ci il tarixlərində şəhərdə baş verən 7,2 və 5,6 bal gücündə zəlzələlərdə 31.870 ev, 8.849 iş yeri və 9.602 tövlə ciddi ziyan görmüşdü. Şəhərdə 644 nəfərin həyatına son qoyan iki böyük zəlzələdən sonra mənzil səfərbərliyi kampaniyası başladılmışdı. Bu kampaniya çərçivəsində AFAD (Fəlakət və Təcili Yardım İdarəetmə Başçılığı) Edremit, İpekyolu, Tuşba və Erciş rayonlarında zəlzələdən zərər çəkənlərə 25.000-dən çox evin tikintisini başa çatdıraraq təhvil verib. Bundan əlavə, 17 məktəb, 33 məscid, 9 ticarət mərkəzi və 3194 tövlə tikilib.

Bundan əlavə, "Əsrin Mənzil Layihəsi" çərçivəsində 6803 evdə tikinti işlərinə başlanılıb. 11-ci Regional Avtomobil Yolları Müdirliyi, 17-ci Regional Dövlət Su Təsərrüfatı Müdirliyi, Polis İdarəsi və Van Məhkəməsi kimi qurumlar yeni tikilmiş zəlzələyə davamlı binalara köçüblər.

Xalq Bağının yanında yeni qubernatorluq binasının tikintisinin davam etdiyi şəhərdə son dörd ildə 167 uşaq bağçası da daxil olmaqla təxminən 300 məktəb tikilib istifadəyə verilib. Şəhərin tikinti fondu şəhər çevrilməsi layihələri çərçivəsində yüzlərlə binanın təmiri və tikinti şirkətləri tərəfindən yeni qaydalara uyğun olaraq zəlzələyə davamlı konstruksiyaların inşası ilə gücləndirilib.

Van Yüzüncü Yıl Universiteti (YYÜ) Landşaft Memarlığı Bölümü Müəllim Prof. Dr. Onur Şatır verdiyi açıqlamada Türkiyənin zəlzələ zonasında yerləşdiyini və hər zaman fəlakətlərə hazır olmağın vacibliyini bildirib. Zəlzələlərin, daşqınların və iqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli fəlakətlərin gələcəkdə şəhərlərə təsir edə biləcək vacib risklər arasında olduğunu bildirən Şatır, bu məqamda dayanıqlı şəhərlər konsepsiyasının əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib.

Şatır zəlzələdən sonra prioritetin sığınacaq ehtiyacını ödəmək olduğunu bildirib və TOKİ-nin bu istiqamətdə evlər tikdiyini izah edib.

Zəlzələdən sonra müvəqqəti sığınacaqlarda yaşayan vətəndaşların daimi yaşayış yerlərinə köçürülməsinin vacibliyini vurğulayan Şatır bildirib: "Bu, fundamental yanaşmanın ilk mərhələsidir. Daimi yaşayış yerlərinin möhkəm və uyğun zəmində tikilməsi çox vacib idi. 2012-ci ildə o vaxtkı Ətraf Mühit və Şəhərsalma Nazirliyimiz tez bir zamanda yer yoxlamaları apardı və zəlzələdən sonra yeni tikililərin harada tikilməli olduğunu müəyyən etmək üçün səylər göstərdi. Tikinti işləri başladı və evlər paylandı. 2012 və 2013-cü illərdə bir çox insan ev sahibi oldu və bu mərhələdə yaralar müəyyən dərəcədə sağaldı."

Vandakı bəzi tikililərin zəlzələdə orta və ağır ziyan gördüyünü qeyd edən Şatır, köhnə tikililərin risk yaratdığına diqqət çəkib. Şatır zəlzələdən sonra binaların tikintisində daha çox diqqət yetirildiyini və tikinti prosesində göstərilən bina yoxlamalarının və mühəndislik xidmətlərinin böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini izah edərək, aşağıdakıları davam etdirdi: "Zəlzələ zamanı mühəndislik səhvləri səbəbindən binalar uçarsa, şirkətlər cəzalandırılacaq. Bu, insanların məsuliyyət hissini də artırıb. Hazırda Türkiyə daxilində bina yoxlamaları müntəzəm olaraq aparılır. TOKİ binalarının müəyyən standartları var. Bu standartlar TOKİ-nin öz mühəndisləri tərəfindən yoxlanılır. Mühəndislər gəldikdə lazımi çatışmazlıqları qeyd edir və bildirirlər. Müfəttişlərin müstəqilliyi vacibdir. Betonun, təməlin və torpağın keyfiyyəti çox vacibdir. TOKİ-nin binanın memarlıq dizaynına uyğun standart dizaynları var. Statik və möhkəmlik hesablamaları olan standart dizaynlara sahib olmaq və onları müxtəlif bölgələrə uyğunlaşdıra bilmək vacibdir. Buna görə də, Vandakı vətəndaşlarımız zəlzələdən əvvəl tikilmiş TOKİ evlərində ciddi ziyan görmədilər. Zəlzələdən sonra tikilmiş TOKİ evləri daha diqqətlə və yeni qaydalara uyğun olaraq tikilib. İnanıram ki, bunlar daha möhkəmdir."

Zəlzələdən sonra tikilən mənzillərdə görülməli olan tədbirlərdən danışan Şatır, struktur təhlükəsizliyi ilə yanaşı, planlaşdırma və yaşayış sahələrinin keyfiyyətinin də nəzərə alınması lazım olduğunu vurğulayıb.

M.MİRZƏ
XQ