Vaşinqtonun yeni siyasəti və ya Tramp Zelenski əleyhinə

Hələlik faciəvi nəticə çıxarmağın mənası yoxdur

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bir müddətdir ki, Ukrayna lideri Volodimir Zelenskini açıq şəkildə tənqid edir. Amerika lideri Ukrayna Prezidentini Vaşinqtonun yardımını israf etməkdə və diktatura yaratmaqda ittiham edib. Eyni zamanda, Tramp yenidən Ukraynadakı seçkilər mövzusuna toxunaraq, müharibə zamanı seçkilərin olmamasına görə Zelenskini günahlandırıb. Bunun ardınca ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D.Vens Ukrayna liderini Trampa “hücum” etməməsi barədə xəbərdar edib, bunun yalnız əks nəticə verəcəyini deyib.

Amma bu halda mən Trampın və ya Vensin rus nağılları danışdığını söyləməzdim, baxmayaraq ki, onların dediklərində xoşagəlməz şeylər az deyil. Anlamaq lazımdır ki, məsələ Zelenskidə deyil. Söhbət ondan gedir ki, biz konkret olaraq Ukrayna Prezidentindən danışırıq və onu təhqir etməklə Ukraynanı təhqir edirlər.

Amerikalılar tərəfindən ritorikanın dəyişməsinin səbəbləri nədir? Onlardan biri Ukraynanın ABŞ-la faydalı qazıntı sazişini tez bir zamanda imzalamaması ilə bağlı ola bilər. Trampa tez bir nağıl lazım idi ki, çıxıb amerikalılara desin – “mən artıq razılaşmışam, Kiyev pulu bizə qaytaracaq”. Amma bu, baş vermədi.

İkincisi, istisna etmirəm ki, Ukraynadan verilən bəzi bəyanatlar və cavablar buna uyğun şərh edilib və bizim üçün çox da müsbət olmayan formada Trampa çatdırılıb. Yəni ki, bu cavablar Trampı qane etmədi və Amerika lideri bu cür ritorikadan istifadə etməyə başladı.

Ukrayna müəyyən dərəcədə Tramp üçün problemdir. Amma onu sadəcə kəsib ata bilməz. Bunu Ağ Ev rəhbəri yaxşı başa düşür. Nəzərə almaq lazımdır ki, Tramp ölkəmizə tam təzyiq göstərə bilməz, çünki o, daim Ukrayna və ukraynalıları sevdiyini vurğulayırş Sadəcə Tramp Prezidentə - danışıqlar apardığı şəxsə təzyiq edir.

Üçüncü məqam isə budur ki, Tramp üçün belə ritorika mümkün qədər payı artırmaq və danışıqlar prosesini sürətləndirməyə çalışmaqdan qaynaqlana bilər. O, heç bir zəmanət olmadan münaqişənin dondurulmasına nail ola bilməyəcəyini anladı. Ukrayna buna qarşı çıxdığından Tramp təzyiqlərə başladı, çünki bunun həqiqətən də işə yarayacağına inanır. Biz onların təklif etdiyi hər şeyi, hətta təhlükəsizlik zəmanəti olmadan da imzalamağa hazır olmaq üzrəyik.

Belə təzyiq əslində Trampın davranış tərzidir. Böyük ehtimal var ki, bir həftə sonra vəziyyət və ritorika tamamilə fərqli ola bilər və o, başqa ritorikadan çıxış edə bilər. Ona görə də hələlik faciəvi nəticə çıxarmağın mənası yoxdur.

Əlbəttə, ABŞ-ın bu cür bəyanatları xoşagəlməz və ağırdır, lakin bu o demək deyil ki, amerikalılar Ukraynaya münasibətini kökündən dəyişiblər. İnanıram ki, bu vəziyyətdə bizim üçün dəyişməz olan və Amerika hökumətinin hansı ritorikadan çıxış etməsindən asılı olmayaraq, ciddi şəkildə riayət edəcəyimiz əsas məsələləri səsləndirməliyik. Yəni bizim üçün vacib olan müəyyən “qırmızı xətlər” var ki, onlardan keçə bilmərik. Həm də hesab edirəm ki, biz situasiya bəyanatlarına daha az reaksiya verməliyik və strateji baxış haqqında daha çox danışmalıyıq.

Müəllif: İqor Reyteroviç – Ukraynalı politoloq.

Mənbə: UNİAN

Tərcümə AYNA-ya məxsusdur.