Vətəndaşların NƏZƏRİNƏ: Qaz və işıq pulunu artıq belə ödəyəcəksiniz...

Azərbaycanda “Elektroenergetika haqqında” qanuna dəyişikliklər ediləcək. Dəyişikliyə əsasən, elektrik enerjisinin ödənilməsindən sabit tarif tətbiq ediləcək.

Sabit tarif elektrik enerjisinin istehlak səviyyəsindən asılı olmayan sabit xarakterli xərclərin tənzimləyici tərəfindən müəyyənləşdirilən hissəsinin qarşılanması məqsədilə hər bir istehlakçı üzrə tətbiq olunan aylıq tarif elementidir.

Həmçinin, “Qaz təchizatı haqqında” yeni qanun layihəsi də hazırlanıb. Bu qanunda da sabit tariflər nəzərdə tutulub.  Qanuna əsasən, sabit tarif qazın istehlak səviyyəsindən asılı olmayan sabit xarakterli xərclərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyənləşdirilən hissəsinin qarşılanması məqsədilə hər bir istehlakçı üzrə tətbiq olunan aylıq tarif element olacaq.

Ediləcək dəyişikliyin mahiyyəti nədən ibarətdir? Müəyyənləşdiriləcək aylıq məbləğ təxminən nə qədər ola bilər?

İqtisadçı-ekspert Akif Nəsirli “Referans”-a açıqlamasında bu sualları cavablandırıb.

“Nəzərdə tutulur ki,  “Elektroenergetika haqqında” qanuna dəyişiklik edilərək sabit tarif elan edilsin. Yəni bütün abonentlərin hamısı işıq və qazdan istifadə etsə də, etməsə də, müəyyən məbləğ ödəsin. Bu məbləğin nə qədər olacağını proqnozlaşdırmaq çətindir. Məsələn, 2 manatlıq sabit tarif tətbiq olunur. Əgər 3 milyon abunəçi varsa, bu 3 milyonun hamısı aylıq 2 manatı şirkətlərə ödəyir və əlavə olaraq işlətdiyi sərfiyyatın da dəyərini ödəyir. İzah olunur ki, infrastrukturun yaradılması üçün ortaya çıxan xərcin qarşılanması üçün bu, vacibdir. Nazir müavini açıqlamasında bildirir ki, bu sistem xaric təcrübədə də mövcuddur. Amma məsələ burasındadır ki, xarici ölkələrdə dövlətə məxsus olan heç bir şirkətin fəaliyyəti qarşılığında belə bir tarif tətbiq edilmir. Bu sadəcə özəl şirkətlərd baş verə bilər. Hətta özəl şirkətlər belə bu sistemi tətbiq edərsə, rəqabətdə uduzur. Çünki abunəçilər haqlı olaraq daha sərfəli, tarif tətbiq etməyən şirkətlərlə müqavilə bağlayırlar. Nəticədə bu sistemə əl atan şirkətlər də müflisləşir. Bu o deməkdir ki, təklif özünü doğrultmur”. 

Ekspert qeyd edib ki, bu təklif dolayı yolla Azərbaycanda işığın və qazın qiymətinin yüksəldilməsidir.

“Bildirilir ki, qaz və işıq sosial layihə olduğuna görə, qiymətlərin artmaması üçün özəlləşdirilmir. Digər tərəfdən isə ildə iki dəfə işıq və qazın qiyməti qaldırılır. Əslində, bu dolayı yolla Azərbaycan üçün işığın və qazın qiymətinin artması deməkdir. Onsuz da hökümətin bu şirkətləri dotasiya ilə işləyir, yəni özlərini maliyyələşdirə bilmirlər. Belə olan halda yenidən infrastruktur xərclərini əhalinin boynuna atması anlaşılan deyil”.

Akif Nəsirli hesab edir ki, vətəndaşlar öz deputatlarına müraciət edərək bu məsələyə etirazını bildirməlidir. Bu zaman qanunun qəbulunda həmin məsələ aradan qaldırıla bilər.

Fidan Vəlisoy