Virtuallıqla reallıq arasında...

Gənclərin sərbəst olmaq arzusu onları tənhalığa apara bilərmi?

Müasir dövrdə sərbəstlik anlayışı gənclərin həyatında mühüm yer tutur. Texnologiyanın inkişafı, qloballaşma və fərdi hüquqlara verilən önəmin artması nəticəsində gənclər öz seçimlərini sərbəst etmək, həyatlarını müstəqil şəkildə qurmaq və şəxsi maraqlarını prioritet hesab etmək istəyirlər. Lakin bu proses bəzi hallarda fərdiyyətçiliyin güclənməsinə və sosial münasibətlərin zəifləməsinə səbəb olur. Bu baxımdan belə bir sual aktuallaşır: gənclərin sərbəstlik anlayışı onları tənhalığa apara bilərmi?

Azad seçim hər bir insanın fundamental hüquqlarından biridir. Gənclər təhsil seçimi, peşə fəaliyyəti, yaşayış tərzi  və şəxsi münasibətlər kimi məsələlərdə sərbəst qərar verməyə çalışırlar. Bu isə onların öz potensiallarını reallaşdırmalarına, yaradıcılıq qabiliyyətlərini inkişaf etdirmələrinə və cəmiyyətə daha fəal inteqrasiya olunmalarına şərait yaradır. Sağlam, sərbəst olmaq  hissi insanın özünəinamını artırır və məsuliyyətli fərd kimi formalaşmasına kömək edir.

Lakin sərbəst olmaq anlayışının bəzi hallarda yanlış başa düşülməsi müəyyən problemlər yarada bilər. Bəzi gənclər sərbəstliyi heç kimdən asılı olmamaq, məsləhət qəbul etməmək və sosial əlaqələri minimuma endirmək kimi dəyərləndirirlər. Nəticədə ailə münasibətləri, dostluq əlaqələri və ictimai ünsiyyət zəifləyir. İnsanlar daha çox virtual məkanda vaxt keçirməyə başlayır, real münasibətlər isə arxa plana keçir. Bu vəziyyət zamanla tənhalıq hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.

Sosial şəbəkələrin geniş yayılması da bu prosesə təsir göstərən amillərdəndir. İlk baxışda sosial media insanları bir-birinə yaxınlaşdıran vasitə kimi görünür. Lakin çoxsaylı araşdırmalar göstərir ki, virtual ünsiyyət həmişə real emosional yaxınlığı əvəz edə bilmir. Minlərlə izləyicisi olan bir insan belə özünü tənha hiss edə bilər. Çünki insanın psixoloji rahatlığı üçün səmimi münasibətlər və canlı ünsiyyət mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Digər tərəfdən, tənhalığın səbəbini yalnız sərbəstlik anlayışında axtarmaq düzgün olmazdı. Müasir həyatın sürətli tempi, iqtisadi çətinliklər, təhsil və karyera ilə bağlı stress, həmçinin rəqəmsal texnologiyaların həyatımıza təsiri də bu problemin formalaşmasında rol oynayır. Buna görə də sərbəstlik və tənhalıq arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi qurmaq doğru deyil. Əsas məsələ “sərbəstliyin” necə dərk edilməsindədir.

Əslində, sərbəst olmaq insanı cəmiyyətdən uzaqlaşdırmamalı, əksinə, onun daha şüurlu və məsuliyyətli şəkildə sosial münasibətlər qurmasına imkan verməlidir. Sərbəst insan həm öz hüquqlarını bilir, həm də başqalarının hüquqlarına hörmət edir. O, müstəqil qərarlar qəbul etsə də, ailə və cəmiyyətlə olan bağlarını qoruyub saxlamağın vacibliyini anlayır.

Nəticə etibarilə, gənclərin sərbəstlik anlayışı bəzi  hallarda onları tənhalığa apara bilər. Lakin bu, sərbəstliyin özündən deyil, onun yanlış qavranılmasından qaynaqlanır. Azad seçim sosial əlaqələrin zəifləməsinə deyil, insanın özünü və ətrafındakıları daha yaxşı anlamasına xidmət etməlidir. Sağlam balans qorunduğu təqdirdə, fərdi sərbəstlik və sosial bağlılıq bir-birini tamamlayan dəyərlərə çevrilə bilər.

Aysu HÜSEYİNOVA,

Bakı Dövlət Universitetinin tələbəsi