Vitrinlə kassadakı qiymət fərqi: Marketlərdə yaranan anlaşılmazlıq RƏYLƏR

Bir çox istehlakçı iri ticarət mərkəzlərində və marketlərdə alış-veriş edərkən rəfində göstərilən qiymətlə kassada ödənilən məbləğin fərqli olmasından şikayət edir.

Vitrinlərdə göstərilən qiymətlə kassadakı qiymət arasındakı uyğunsuzluq bəzən alıcı ilə satıcı arasında mübahisə yaranmasına səbəb olur. Bu məsələ böyük marketlərdə dəfələrlə gündəmə gətirilsə də, hələ də tam həll olunmayıb.

Belə çıxır ki, mağazalarda qiymətlərin uyğunlaşdırılması ilə bağlı ciddi problemlər mövcuddur. Bəs, bu problem niyə hələ də davam edir?

Bir çox istehlakçı iri ticarət mərkəzlərində və marketlərdə alış-veriş edərkən rəfində göstərilən qiymətlə kassada ödənilən məbləğin fərqli olmasından şikayət edir. Vitrinlərdə göstərilən qiymətlə kassadakı qiymət arasındakı uyğunsuzluq bəzən alıcı ilə satıcı arasında mübahisə yaranmasına səbəb olur. Bu məsələ böyük marketlərdə dəfələrlə gündəmə gətirilsə də, hələ də tam həll olunmayıb. Belə çıxır ki, mağazalarda qiymətlərin uyğunlaşdırılması ilə bağlı ciddi problemlər mövcuddur. Bəs, bu problem niyə hələ də davam edir?

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info -ya danışan iqtisadçı-ekspert Asif İbrahimov məsələni belə şərh edib:

“Ümumiyyətlə, beynəlxalq praktikada belə bir yanaşma var: hər hansı bir uyğunsuzluq və ya problem yarandıqda, onun üzərində deyil, onu doğuran səbəblər üzərində işləmək lazımdır. Yəni zərbəni birbaşa problemin özünə yox, onu yaradan əsas səbəblərə vurmaq lazımdır ki, nəticə aradan qalxsın.

Bu məsələnin səbəbi isə ondan ibarətdir ki, hazırda bazarda çox dinamik şəkildə inflyasiya müşahidə olunur. Məsələn, köhnə partiya məhsulları hələ piştaxtalarda satılmamışkən, yeni partiya artıq pərakəndə və topdan satış məntəqələrinə, ambarlara daxil olur. Bu zaman piştaxtalarda olan məhsulun qiyməti ilə ambarlara yeni daxil olan eyni məhsulun qiyməti arasında qəpiklə də olsa fərq yaranır.

Yəni yeni gələn məhsullarda, baxırsan ki, bahalaşma baş verib. Bu isə həm obyektiv, həm subyektiv səbəblərlə, eyni zamanda həm daxili, həm də xarici amillərlə bağlıdır. Belə ki, bir çox məhsullar xaricdən idxal olunur. Azərbaycanda istehsal edilən məhsulların da tərkibində istifadə olunan xammal və inqrediyentlər əsasən xaricdən gətirilir. Bu səbəbdən, hər dəfə xammalın qiyməti artdıqca, yekun məhsulun istehsalına çəkilən xərclər də artır və nəticədə qiymətlərdə fərqlər yaranır. Ümumiyyətlə, bu məsələ ilə bağlı Azərbaycanda müvafiq qurumlar fəaliyyət göstərir. Məsələn, İqtisadiyyat Nazirliyinin tərkibində bu dinamika izlənilir”.

Asif İbrahimov əlavə edib ki, o, bu məsələ ilə şəxsən maraqlanıb:

“Mən özüm marketlərə, supermarketlərə müraciət etmişəm, soruşmuşam ki, bu vəziyyət niyə yaranır? Cavab verirlər ki, qiymətlər sürətlə dəyişir, biz isə yeni qiymətləri vaxtında piştaxtalara yerləşdirməyə çatdırmırıq. Yeni məhsul gəlir, qiyməti artıq fərqlidir, köhnə məhsul isə hələ satışdadır. Bu səbəbdən də qiymət fərqləri yaranır və bu da alıcılarda çaşqınlıq yaradır.

Bu vəziyyətin hansısa formada optimallaşdırılması vacibdir. Bəzən belə təəssürat yaranır ki, topdan və pərakəndə satış məntəqələri, supermarketlər və marketlər vətəndaşları aldadır. Amma məsələnin obyektiv tərəfi ondadır ki, qiymətlərin dayanmadan artması bu halı yaradır. Qiymətlər o qədər sürətlə bahalaşır ki, piştaxtadakı məhsulun qiymətini yeni partiya gələnədək dəyişməyə imkan olmur, nəticədə isə daha yüksək qiymətlərlə gələn növbəti partiya ilə arada ciddi fərq yaranır.”

Gununsesi.info -ya danışan satış və nəzarət üzrə ekspert Rəsul Kamalın fikrincə, bu, sadəcə texniki yox, həm də ciddi təşkilati məsuliyyətsizlikdir:

“Qiymət dəyişiklikləri sistemə səhər daxil olsa da, əgər etiketlər yenilənmirsə, məsuliyyət müştərinin deyil, mağazanın üzərinə düşür.

Keçmişdə mağaza müdiri kimi çalışdığım dövrdə bu problemin qarşısını almaq üçün ya axşamdan etiketləri dəyişirdik, ya da səhər tezdən gəlib bütün məhsulları yoxlayırdıq. Hətta hər gün sistemdən çıxan dəyişiklikləri bölmələr üzrə nəzarətdə saxlayırdıq.

Təəssüf ki, bəzən satıcıların məsuliyyətsizliyi və ya sadəcə sistemi günahlandırıb məsuliyyətdən yayınmaq cəhdi bu problemi daha da dərinləşdirir. Müştəri ilə mübahisə etmək və ya şirkəti ittiham etmək çıxış yolu deyil – əsas məsuliyyətli davranmaqdır.”

PR və marketinq mütəxəssisi Hüseynov Abbasəlinin fikrincə isə, son vaxtlar bəzi supermarketlərdə rast gəlinən qiymət fərqləri sadəcə texniki problem deyil:

“Bu, bəzən alıcının diqqətsizliyindən istifadə etmək cəhdidir. Əgər rəf işçiləri qiymətləri vaxtında dəyişməyə çatdırmırsa – sistem qurmaq lazımdır. Əgər kampaniyalar qarışıqlıq yaradırsa – daha sadə formada təqdim edilməlidir. Əgər müştəri aldandığını hiss edirsə – bəhanə yox, üzr vacibdir.

Etibarlı marketinq şəffaflıqla başlayır. Həm əmək, həm də müştəri dəyərlidir. Amma hər ikisini eyni anda itirmək heç bir marketinq strategiyasına uyğun deyil”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info