Ukrayna üzrə istənilən sülh planında Avropa da iştirak etməlidir Politoloq

Yoxsa ABŞ-Rusiya sülh razılaşması mümkün olmayacaq

 Bunu Avropa İttifaqının Xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaya Kallas jurnalistlərə açıqlamasında deyib: “Biz Ukraynada davamlı sülhü dəstəkləyirik. Amma istənilən sülh planının nəticə verməsi üçün Ukrayna və Avropa bu planın tərkibində olmalıdır”.

Qeyd edək ki, bundan əvvəl bəzi media orqanları ABŞ və Rusiya arasında gizli olaraq Ukrayna ilə bağlı sülh planının işlənib-hazırlanması və bu planda Avropanın olmaması barədə xəbərlər dərc edib.

Kallasın açıqlamasını şərh edən Milli Cəbhə Partiyası sədrinin başqan müavini, siyasi ekspert Məhəmməd Əsədullazadə Sherg.az-a bildirib ki, Rusiya–Ukrayna müharibəsində Avropa İttifaqı faktiki olaraq tərəf kimi iştirak edir. Onun sözlərinə görə, ABŞ sülh planı hazırlayırsa, Aİ-nin də bu prosesdə yer alması zəruridir. Avropa dövlətlərinin razılığı olmadan ABŞ–Rusiya razılaşmasının uzunmüddətli perspektivi yoxdur. M.Əsədullazadə əlavə edib ki, ABŞ və Rusiyanın Avropa İttifaqını prosesdən kənarda saxlayaraq ön plana çıxması və hətta Ukrayna ərazilərinin hansısa formada ABŞ tərəfindən Rusiyaya güzəşt edilməsi Kiyev tərəfindən qəti şəkildə qəbul edilməyəcək:

“Ukrayna–Rusiya müharibəsi yalnız region dövlətlərinə təsir göstərmir, eyni zamanda Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasını ciddi şəkildə pozur. Müharibənin birbaşa Avropa ərazisində gedən təsirləri göstərir ki, Aİ-ni prosesdən kənarda saxlamaq sülhün əldə olunmasına ciddi maneə yarada bilər. Bu şərtlər daxilində real və dayanıqlı sülh perspektivi çox məhduddur. Müharibənin ilk günlərindən Almaniya, Fransa və digər aparıcı Avropa dövlətləri Ukraynaya maliyyə, hərbi və humanitar dəstək göstəriblər. Bu dəstək yalnız Ukraynanın müdafiəsini gücləndirməklə kifayətlənmir, həm də Avropa təhlükəsizliyinin qorunmasına yönəlmiş strateji addım hesab olunur. Lakin ABŞ-nin Avropanı oyundan kənarda qoyaraq öz sülh planını ortaya atması və bu planı təkbaşına irəli sürməsi prosesdə balansın pozulması riskini artırır”.

M.Əsədullazadə qeyd edib ki, Avropa dövlətlərinin razılığı olmadan ABŞ–Rusiya razılaşması praktiki olaraq baş tutmayacaq. Onun fikrincə, Avropa İttifaqının iştirakı həm sülhün hüquqi və siyasi legitimliyini təmin edər, həm də Ukraynanın ərazi bütövlüyünün qorunması baxımından önəmli rol oynayar:

“Ukrayna müharibəsinin sülh yolu ilə həlli yalnız beynəlxalq koalisiyanın, o cümlədən ABŞ və Avropanın birlikdə iştirakı ilə mümkün görünür. Prosesdə Avropa İttifaqının kənarda qalması isə həm Ukraynanın, həm də Avropanın maraqlarına ciddi zərbə vuracaq və regionda davamlı sülhün əldə olunmasını çətinləşdirəcək”.