“Wellness turizmi” nədir? Müsahibə

Bakı, 6 iyul, AZƏRTAC

Son illərdə dünya turizm sənayesində yeni inkişaf istiqamətləri formalaşır. Əgər əvvəllər beynəlxalq turizm əsasən istirahət, tarixi abidələr və əyləncə ilə əlaqələndirilirdisə, bu gün turistlərin böyük hissəsi sağlam həyat tərzi, fiziki və mənəvi rifah, təbiətlə vəhdət, stressdən uzaqlaşma və həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə səyahət etməyə üstünlük verir. Məhz bu tendensiya qlobal turizm bazarında “wellness turizmi” adlanan yeni və sürətlə inkişaf edən istiqamətin yaranmasına səbəb olub.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində şəxsi inkişaf və insan potensialı üzrə mütəxəssis (kouç) İlahə Allahverdiyeva söyləyib.

“Wellness turizmi” nədir?

O bildirib ki, beynəlxalq praktikada “wellness turizmi” insanların fiziki, emosional, zehni və sosial rifahını qorumaq və ya yaxşılaşdırmaq məqsədilə həyata keçirilən səyahətlər kimi xarakterizə olunur. Bu turizm növü xəstəliklərin müalicəsinə deyil, sağlam həyat tərzinin təşviqinə, profilaktik yanaşmaya, balanslı yaşama və həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlmiş xidmətləri əhatə edir. “Wellness turizmi” tez-tez tibbi və sağlamlıq turizmi ilə qarışdırılır. Halbuki bu istiqamətlərin məqsədləri fərqlidir. Belə ki, tibbi turizmə xəstəliyin diaqnostikası, müalicəsi və cərrahi müdaxilə daxildir. Sağlamlıq turizmi isə müalicə, reabilitasiya və sağlamlığın bərpası istiqamətlərini əhatə edir. “Wellness turizmi“nə sağlam həyat tərzi, rifahın yaxşılaşdırılması, stressin azaldılması, zehinlilik, fiziki aktivlik və həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsi kimi xüsusiyyətlər daxildir.

“Wellness turizmi”, həmçinin nə spa və termal mərkəzlər, mineral su kurortları, sağlam qidalanma proqramları, yoqa və zehinlilik təlimləri, meditasiya proqramları, meşə yürüşləri, rəqəmsal detoks proqramları, təbiət əsaslı istirahət və müxtəlif retreat proqramları daxildir.

Dünyanın ən sürətlə inkişaf edən turizm istiqamətlərindən biri

İ. Allahverdiyeva vurğulayıb ki, “wellness turizmi” artıq qlobal rifah iqtisadiyyatının əsas komponentlərindən hesab olunur. Beynəlxalq araşdırmalara görə, 2024-cü ildə qlobal “wellness” iqtisadiyyatının həcmi 6,8 trilyon ABŞ dollarına çatıb. Son on ildə bu bazar təxminən iki dəfə böyüyüb və proqnozlara əsasən, 2029-cu ilədək 9,8 trilyon ABŞ dollarına yüksələcək.

Bu iqtisadiyyatın ən dinamik istiqamətlərindən biri məhz “wellness turizmi”dir. 2024-cü ildə bu sektor üzrə qlobal xərclər 894 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Mövcud proqnozlar göstərir ki, yaxın illərdə “wellness turizmi” trilyon dollarlıq bazara çevriləcək. Bu artım təsadüfi deyil. Müasir turist, sadəcə, yeni məkan görmək istəmir. O, sağlamlıq, rahatlıq, təbiət, balanslı həyat tərzi və fərdi inkişaf təcrübəsi təqdim edən xidmətlərə üstünlük verir. Məhz buna görə “wellness turizmi” yüksək əlavə dəyər yaradan turizm məhsulu kimi qiymətləndirilir.

Dünya praktikası

“Bir çox ölkələr “wellness turizmi”ni milli turizm strategiyasının mühüm istiqamətlərindən birinə çevirib. İsveçrə və Avstriya dağ kurortları, termal mərkəzlər və sağlamlıq proqramları ilə tanınır. Tailand və İndoneziyanın Bali adası spa, yoqa və retreat proqramları sayəsində dünyanın aparıcı “wellness” istiqamətləri sırasında yer alır. Türkiyə isə termal kurortları, Spa kompleksləri və sağlamlıq mərkəzləri vasitəsilə bu bazarda mövqeyini ildən-ilə gücləndirir. Bu ölkələrin təcrübəsi göstərir ki, “wellness turizmi” yalnız turizm xidmətlərini deyil, hotelçilik, kənd təsərrüfatı, qida sənayesi, nəqliyyat və digər xidmət sahələrini də inkişaf etdirən iqtisadi modeldir”,-deyə o bildirib.

Azərbaycanın imkanları

İ.Allahverdiyeva əlavə edib ki, Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, zəngin təbii ehtiyatları və müxtəlif iqlim zonaları “wellness turizmi”nin inkişafı üçün mühüm üstünlüklər yaradır.

Naftalanın müalicəvi nefti, Qalaaltının mineral suları, Şahdağın dağ landşaftları, Qəbələ və Qubanın meşə əraziləri, Şəkinin tarixi-mədəni mühiti, Lənkəran və Astaranın subtropik təbiəti, Naxçıvanın mineral su ehtiyatları, Xəzər dənizi sahilləri və ölkənin zəngin milli mətbəxi müxtəlif “wellness turizm” məhsullarının formalaşdırılması üçün əlverişli resurslardır.

Eyni zamanda, Azərbaycanın təhlükəsiz mühiti, qonaqpərvərlik ənənələri, dörd fəsli əhatə edən iqlimi və regionların turizm potensialı ölkənin bu istiqamətdə rəqabət üstünlüklərini artıran amillər sırasındadır.

İqtisadi inkişaf üçün yeni imkanlar

“Turizm sahəsinin inkişafı Azərbaycan iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi istiqamətində mühüm prioritetlərdən biri kimi müəyyən edilib. “Wellness turizmi” bu məqsədə xidmət edə biləcək perspektivli istiqamətlərdən biri hesab oluna bilər”,-deyə o əlavə edib.