Xaricdən Azərbaycana qayıdan soydaşlarımız ölkə üçün potensial sərmayədar və təcrübəli işçi qüvvəsidir

Rusiya ilə Azərbaycan arasında münasibətlər hər keçən gün gərginləşir. Onminlərlə azərbaycanlı miqrantın geri qaytarılması da baş verə bilər. Bu miqrantların ölkəyə geri qyatarılmasını necə dəyərləndirə bilərik. Bu Azərbaycan əmək bazarı üçün təhlükədir, yoxsa fürsət? Əgər Rusiyada qanunsuz yaşayan azərbaycanlılar geri qaytarılarsa, onlarla bağlı hansı addımlar atıla bilər? Rusiya ilə Azərbaycan münasibətlərinin gərginləşdiyi bu dönəmdə, soydaşlarımızın Vətənə qayıdışı ölkəyə necə təsir edə bilər?

Milli Məclisin deputatı Azər Allahverənov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Rusiyada hazırda 100 minə qədər azərbaycanlı miqrantın qanunsuz əsaslarla yaşadıldığı bildirilir: “Bu informasiya 2024-cü ilin sentyabr ayında Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən açıqlanmışdı və xüsusilə qeyd olunmuşdu ki, Rusiya ərazisində yaşayan qanunsuz yaşayan miqrantların sayı təqribən 800000 civarındadır. Bu hesabata görə, beşinci yerdə Azərbaycanlı miqrantlar 110 minə yaxındır. Bundan sonra müxtəlif tədbirlər həyata keçirilməyə başlandı və müəyyən sayda miqrantın deportasiya olunması barədə xəbərlər kütləvi informasiya vasitələrində yer almışdı. Eyni zamanda da Dağıstanda, Mahaçqalada da qanunsuz miqrantların saxlama yerlərində müəyyən sayda Azərbaycandan olan miqrantların saxlanıldığı qeyd olunmuşdu.

Azər Allahverənov

Deputat bildirir ki, həmin dövrdə geniş şəkildə buna dair şərhlər də verilmişdi.

“Miqrasiya ilə mübarizə iki çox vacib elementi özündə birləşdirir. Birinci, həmin şəxslərin statuslarının leqallaşdırılması mümkündürsə, yəni bunun üçün əsaslar olmalıdır. Aidiyyəti strukturlar bu əsasları nəzərdən keçirir. Əsaslar varsa, şəxsin statusunun leqallaşdırılması başlayır və onun ölkə ərazisində daha uzun müddətə qalması üçün müvafiq qaydada yaşamaq icazəsi ilə təmin olunurlar. Yəni bu birinci, deməli, çox vacib bir məqamdır. İkinci məqam, belə bir əsasları olmayan şəxslərlə bağlıdır. Təbii ki, belə olduğu təqdirdə onlar ölkə ərazisindən kənara çıxarılmalıdır, yəni deport olunmalıdır. Rusiya Federasiyasının aidiyyəti strukturları da hər iki məqamla bağlı zəruri tədbirlər həyata keçirirlər. Nəzərə alsaq ki, ölkəyə qayıdacaq və ya qaytarılacaq Rusiya ərazisində qanunsuz yaşayan azərbaycanlı miqrantların sayı əgər 10 minlərlədirsə, ki bu rəqəm 100 mindən artıq deyil. Belə olduğu təqdirdə ölkə ərazisinə bu sayda insanın axın etməsi baş verə bilər”-deyən deputatın fikrincə, bu, heç də elə böyük rəqəm deyil ki, bu, əmək bazarında və ya digər sahələrdə müəyyən gərginliyə səbəb olsun, çünki həmin insanların böyük əksəriyyəti Azərbaycanla sıx bağlı olan insanlardır və burada daşınmaz əmlakı olan, yaxın ailə üzvləri olan şəxslərdir, yəni bu və ya digər formada cəmiyyətə tam inteqrasiya olunmuş şəxslər hesab olunur.

Azər Allahverənov həmin şəxslərin hətta Rusiya ərazisində əmək fəaliyyəti ilə məşğul olsalar belə, bu ölkənin vətəndaşları olaraq, burada çox ciddi problemlərə yol aça biləcəklərini düşünmür.

“Amma belə bir yanaşma mövcuddur ki, həmin şəxslərlə bağlı zəruri hansısa bir fəaliyyətlər düşünmək olar. Xatırlayıram ki, 2000-ci illərdə, Rusiyada, digər miqrantlarla yanaşı o dövrdə qüvvəyə minən qaydalar həm də azərbaycanlı miqrantlara toxundu. O vaxtı belə bir təklif irəli sürülmüşdü ki, əgər ölkə ərazisinə gələn, miqrantların sayı kifayət qədər çox olarsa və onların hansısa bir qismi öz kapitalı ilə Azərbaycana dönərsə, o kapitalla bağlı uğurlu şəkildə yatırımların edilməsi və iş sahələrinin yaradılması həyata keçirə bilərlər. Bununla da bağlı müəyyən güzəştlərin tətbiq olunması, müəyyən dəstəkverici proqramların işə salınması baş verə bilər. Digər bir qrup əllərində heç bir yatıracaq sərmayəsi olmayanların, ixtisasına uyğun olaraq əmək bazarında işlə təmin olunma məsələləri müəyyən addımlar atıla bilər. Təbii ki, söhbət qanunsuz əsaslarla Rusiya Federasiyasının ərazisində yaşayan şəxslərdən gedir. Yəni, bu iki çox vacib müstəvidə müəyyən işlər həyata keçirmək olar”-deyə deputat bildirib.

Azər Allahverənov qeyd edib ki, bu gün bizim işğaldan azad olunmuş Qərbi Zəngəzur da Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonlarında çox böyük bərpa quruculuq işləri həyata keçirilir, yəni ölkənin beşdə bir hissəsini təşkil edən bir ərazidə böyük meqa layihələr həyata keçirməkdədir: “Müxtəlif sahələrdə kənd təsərrüfatı sahəsindən tutmuş sənaye sahəsinə qədər kifayət qədər böyük sayda işçi qüvvəsinə ehtiyac var. Bu işçi qüvvəsi də müxtəlif ixtisaslara malik olan şəxslərdir ki, onlar öz bacarıqlarına uyğun olaraq, keçmiş təcrübələrinə uyğun bu və ya digər sahələrə cəlb olunur və əmək fəaliyyəti ilə məşğul olurlar. Bu gün işğaldan azad olunmuş ərazilərdə çoxsaylı xarici şirkətlər fəaliyyət göstərir və xarici şirkətlərdə çalışan da çoxsaylı əcnəbi mütəxəssislər var. Qanunvericilik bunu tələb edir ki, müxtəlif sahələrdə, əgər yerli mütəxəssislər yoxdursa, yer vakantdırsa, həmin yerlərdə əcnəbi mütəxəssislər cəlb oluna bilər. Bax, bu yanaşma ilə bağlı olan müəyyən məqamlar nəzərdən keçirilə bilər və həmin qaytarılacaq şəxslər, ölkənin 5/1 hissəsində həyata keçirilən fəaliyyətlərdə iştirak etmək istəyirlərsə, onlar üçün də bu şərait yaradıla bilər”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info