Icma.az
close
up
RU
Xəzər dənizi gözlə görünəcək şəkildə kiçilir

Xəzər dənizi gözlə görünəcək şəkildə kiçilir

Bizimyol saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Adilbek Kozybakov uşaqlığında hər zaman anasının soyuducuda qara kürünü saxladığını xatırlayır. Hər gün çörəyin üzərinə yağı və kürünü sürtüb uşaqlarına verərdi. Anası inanırdı ki, bu onları sağlam saxlayır. O vaxtlar dənizin ətri ilə duzlu kürünün dadı bir başqa idi. Lakin indi, 51 yaşlı Kozybakov üçün bu sadəcə nostaljidir. Aktau mağazalarında təbii kürüyə rast gəlmək artıq mümkün deyil. Nəsli kəsilməkdə olan nərə balıqları və Xəzər dənizi tədricən yox olma təhlükəsi ilə üz-üzədir.

Bizimyol.info xəbər verir ki, "Nature" jurnalında yayımlanan araşdırmaya görə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin səviyyəsi 18 metrə qədər enə bilər və səthinin 34 faizi yox ola bilər. Bu isə unikal canlı növləri, o cümlədən Xəzər suitisi və nərə balıqları üçün böyük təhlükə yaradır.

Kozybakov bu prosesin illərdir göz önündə olduğunu deyir: “Heç bir araşdırma aparmağa ehtiyac yoxdur. Dənizin çəkildiyi gözlə görünür”, - deyə o qeyd edir.

Xəzər dənizi Rusiya, Qazaxıstan, Türkmənistan, İran və Azərbaycan arasında yerləşir. Eyni zamanda Çindən Avropaya gedən “Orta dəhlizin” və iri enerji layihələrinin əsas hissəsidir. Lakin təkcə iqlim dəyişikliyi yox, həm də insan amili – xüsusilə Volqa çayının su idarəçiliyi bu prosesə təsir edir. Rusiyada suyun kənd təsərrüfatı və sənaye üçün istifadəsi nəticəsində Xəzərə axan suyun miqdarı kəskin azalıb.

Kozybakov: “Əvvəllər nərə balığı onillərlə yaşayırdı, heç kim ona toxunmazdı. İndi isə brakonyerlər onu məhv edib, neft şirkətləri isə yaşayış mühitini çirkləndirib”, - deyə qeyd edib.

Qazaxıstanın neft yataqları əsasən xarici şirkətlər tərəfindən işlənilir. Ekoloq-hüquqşünas Vadim Ni bu ilin fevralında “Xəzəri xilas et” kampaniyası çərçivəsində dövlətə qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb. O, dövlətin xarici şirkətlərlə bağladığı gizli müqavilələrin ətraf mühitə olan təsirini öyrənməyin mümkünsüz olduğunu bildirib.

Ni vurğulayır ki, bu müqavilələrin beynəlxalq məhkəmələrə tabe edilməsi və ictimaiyyətin məlumatlara çıxışının məhdudlaşdırılması Aarhus Konvensiyasına ziddir. “Ətraf mühitin qorunması üçün məsuliyyət daşımayan neft şirkətləri, Avropaya "yaşıl enerji" göndərmək adı altında bizə tullantılar və su çirkliliyi buraxacaqlar,” – deyə Ni əlavə edir.

Qazaxıstan məhkəməsi işi qəbul etməyib. Lakin Ni beynəlxalq məhkəmələrə müraciət edəcəyini bildirir.

Aktau şəhərində isə Kozybakov yerli hakimiyyət və vətəndaş cəmiyyəti ilə birgə çalışaraq hökumətə və cəmiyyətə bu məsələnin nə qədər ciddi olduğunu anlatmağa çalışır. “Oyandıq. Artıq yalnız ekoloqlar deyil, sadə vətəndaşlar da narahatdırlar – burda doğulan, böyüyən insanlar və onların gələcəyi naminə hamılıqla mübarizəyə qoşulmalıyıq” – deyə Kozybakov bildirir.

Qadir, Bizimyol.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://www.bizimyol.info
archiveBu xəbər 27 İyun 2025 16:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri