“Xəzər”ədəbi aləmə qayıtdı

“Xəzər” bədii-tərcümə jurnalının ilk sayı 1989-cu ildə çıxıb və bu önəmli nəşr Azərbaycan tərcümə məktəbinin formalaşmasında müstəsna rol oynayıb. Dövlət Tərcümə Mərkəzi ləğv olunandan sonra, bu ildən dərginin Azərbaycan Dillər Universitetinin Tərcümə Araşdırmaları Mərkəzinin nəzdində nəşr olunması qərara alınıb. Budur, “Xəzər”in ­2025-ci il üçün ilk sayı qarşımızdadır. Jurnalın məsləhətçisi Xalq yazıçısı, akademik Kamal Abdulla, redaktoru yazıçı-tərcüməçi Etimad Başkeçiddir.

Dərginin redaksiya heyətinə Saday Budaqlı, Nəriman Əbülrəhmanlı, Yaşar Əliyev, Püstə Axundova və Cavid Zeynallı daxildir. Həmçinin jurnalın Türkiyə, Gürcüstan, İtaliya, Rusiya, Qazaxıstan və başqa ölkələrdən olan tanınmış naşir və yazıçılardan ibarət beynəlxalq Şurası da formalaşıb. 

Jurnal redaktorun təqdim etdiyi dərginin məramnaməsi –“Tərcümənin və tərcüməçinin problemi: bizdə nə yoxdur, nə çatışmır” yazısı ilə açılır. Yeni sayda elmi-nəzəri araşdırmalar, orijinaldan bədii tərcümələr yer alıb, klassik və çağdaş dünya ədəbiyyatının seçmə nümunələri təqdim olunub. “İlin nobelçisi” rubrikasında Koreya nəsrində impressionist üslubu ilə seçilən Han Kang haqqında məlumat və tənqidçi Kan Çjixinin onunla müsahibəsi, eləcə də “Nobel mühazirəsi” ilə bərabər, “İnsan əməlləri” romanından parça verilib. 

“Şərq mədəniyyəti” rubrikasında böyük mütəfəkkir, sufi şair və filosof Şəms Təbrizinin 840 illiyi ilə bağlı materiallar, Karakasda keçirilmiş I Beynəlxalq Poeziya Festivalında iştirak etmiş Mahir N. Qarayevin səfər təəssüratları, “Şimali Amerika ədəbiyyatı”nda Nobel mükafatı laureatı, yəhudi əsilli Amerika yazıçısı Sol Bellounun irihəcmli “Gümüş nimçə” hekayəsi oxuculara təqdim edilib. Leroy Consun “Uçan hollandiyalı” pyesi də maraqlıdır. Kanadalı yazar Marqaret Ətvudun, fransalı ispan Anri Arbilin şeirləri, Lev Tolstoyun ədəbi irsindən tərcümələr, ukraynalı Natali Kulişin “Onuncu paralel” hekayəsi də diqqət çəkir. 

Yeni sayda türk xalqları və Yaxın Şərq ədəbiyyatı nümunələri, “Debüt”, “Mövqe” və “Yaddaş” rubrikaları, tərcümə aləminin yenilikləri barədə daydcest də yer alıb. Dərgidə yayımlanan rubrikalarda oxucuların dünyagörüşünün artırılması, ədəbi zövqünün formalaşması, estetik dəyərlərin təbliğ olunması kimi amillərə diqqət yetirilib. 

Baş redaktor Etimad Başkeçid: 

– Yenicə işıq üzü görən jurnaldakı məqaləmizdə qeyd etdiyimiz kimi, dünya təcrübəsinə istinad etsək, bilməliyik ki, öz çoxşaxəli fəaliyyəti ilə bir mədəniyyət mikrokosmuna çevrilmiş müasir dünya universitetləri fundamental və tətbiqi elm sahələrinin problemlərini ehtiva edən dərgilərlə yanaşı, ədəbiyyat, incəsənət, tərcümə, vizual mədəniyyətə aid bir çox elmi-populyar jurnallar da nəşr edir və bu praktika getdikcə genişlənməkdədir. Bu mənada ADU və “Xəzər” Azərbaycanda pionerdirlər.

Ə.ƏLİYEV
XQ