Icma.az
close
up
RU
Xidmət zamanı sizdən pul tələb edilərsə, bu sənədi istəyin Açıqlama

Xidmət zamanı sizdən pul tələb edilərsə, bu sənədi istəyin Açıqlama

Demokrat.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Vətəndaşların müxtəlif xidmətlərdən istifadə edərkən rəsmi qiymətdən əlavə pul ödəməsi ilə bağlı şikayətlər vaxtaşırı gündəmə gəlir. Bir sıra sahələrdə "əlavə ödəniş" adı ilə istənilən məbləğlərin nə dərəcədə qanuni olması sual doğurur.
Dövlət və ya özəl qurumlarda rəsmi haqqdan əlavə pul tələb edilməsi hansı hallarda qanunidir?
Hüquqşünas Elnur Məmmədov Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, vətəndaşların müxtəlif dövlət və özəl xidmətlərdən istifadə zamanı rəsmi ödənişdən əlavə pul tələbi ilə qarşılaşması hüquqi baxımdan ciddi suallar yaradır:
“Hüquqi baxımdan hər hansı əlavə ödənişin qanuni hesab edilməsi üçün onun konkret hüquqi əsası olmalıdır. Belə ödəniş qanunvericilikdə nəzərdə tutulduqda, təsdiq edilmiş tarifə əsaslandıqda, müqavilədə əvvəlcədən müəyyən edildikdə və ya vətəndaşın ayrıca seçdiyi əlavə xidmətin qarşılığı olduqda qanuni sayıla bilər. Dövlət qurumlarında isə vəziyyət daha fərqlidir. Dövlət xidmətinin göstərilməsi üçün müəyyən edilmiş rəsmi ödənişdən əlavə əməkdaşın öz təşəbbüsü ilə vətəndaşdan əlavə məbləğ tələb etməsi yolverilməzdir. Xidmətin göstərilməsi, sənədin verilməsi, növbənin irəli çəkilməsi və ya digər xidməti hərəkətin həyata keçirilməsi müqabilində şəxsi qaydada pul tələb olunması qanuni xidmət haqqı hesab edilə bilməz. Konkret hallardan asılı olaraq belə hərəkətlər hüquqi məsuliyyət məsələsi yarada bilər. Səhiyyə sahəsində əsas meyar xidmətin hüquqi statusudur. İcbari tibbi sığorta çərçivəsində qarşılanan xidmətlər üçün tibb işçisinin şəxsi qaydada əlavə pul tələb etməsi ilə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan ödənişli və ya əlavə tibbi xidmət arasında fərq qoyulmalıdır. Əgər ödəniş rəsmi tarifə və ya qanuni mexanizmə əsaslanırsa, vətəndaşa bununla bağlı müvafiq məlumat və ödənişi təsdiq edən sənəd təqdim edilməlidir. Təhsil müəssisələrində də eyni prinsip tətbiq olunur. Ödənişli təhsil və ya qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş əlavə xidmətlər üçün haqq tələb edilə bilər. Lakin şagirdin və ya tələbənin əsas təhsil xidmətindən yararlanması, qiymətləndirilməsi, imtahana buraxılması və digər hüquqlarının təmin edilməsi üçün qeyri-rəsmi şəkildə pul tələb olunması ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb edir”.
Elnur Məmmədov qeyd edib ki, özəl müəssisələrdə xidmətlərin qiyməti müqavilə əsasında müəyyən edilə bilər: 
“Lakin xidmətin qiyməti və əlavə ödənişlər barədə istehlakçı əvvəlcədən məlumatlandırılmalı, ödənişin hansı xidmətə görə tutulduğu aydın göstərilməlidir. Müəssisənin özəl olması əməkdaşa müştəridən rəsmi qiymətdən kənar, şəxsi qaydada pul tələb etmək hüququ vermir. Eyni zamanda, ödənişin “ianə”, “könüllü yardım”, “fond pulu” və ya “təşəkkür” adlandırılması da onun avtomatik olaraq qanuni olması demək deyil. Əgər vətəndaş həmin məbləği ödəmədikdə ona xidmət göstərilməyəcəyi, sənədinin verilməyəcəyi və ya digər hüququnun məhdudlaşdırılacağı bildirilirsə, belə ödənişin həqiqətən könüllü olub-olmaması sual doğurur. Belə hallarla qarşılaşan vətəndaş ilk növbədə ödənişin hansı qanun və ya normativ akt əsasında tələb edildiyini, məbləğin rəsmi tarifdə nəzərdə tutulub-tutulmadığını və ödəniş müqabilində rəsmi qəbz təqdim ediləcəyini dəqiqləşdirə bilər. Rəsmi ödənişdən əlavə tələb olunan hər bir məbləğ avtomatik olaraq qanunsuz hesab edilmir. Lakin belə ödənişin qanuni olması üçün onun hüquqi əsası, konkret xidmətlə əlaqəsi və rəsmi ödəniş mexanizmi olmalıdır. Qanuni əsas olmadan, xüsusilə vətəndaşın xidmət almaq hüququnu həmin ödənişlə şərtləndirməklə pul tələb edilməsi isə yolverilməzdir”.
Fidan Hacızadə
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:102
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 10 Avqust 2026 17:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri