XXI əsr uşaqlarının bəlası Onlara necə kömək edək?

Son illər doğulan uşaqların əksəriyyətində nevroloji problemlər, gec danışmaq, davranış pozuntusu və s. müşahidə olunur.

Bəs bu problemlərin yaranma problemləri nədir? Uşaqlarda nevroloji problemlər irsidir, yoxsa genetik? Bu kimi xəstəliklərin tam müalicəsi mümkündürmü?

Övladlarında problem olan bütün valideynləri bu kimi suallar düşündürür. Bu və digər məsələlərə aydınlıq gətirmək üçün uşaq nevroloqu Vüsalə Nuriyeva ilə əlaqə saxladıq.

Həkim BAKU.WS-ə açıqlamasında bildirdi ki, nevroloji probləmlər hem irsiyyət, həm genetika ilə bağlı ola bilər. 

"Yaranma səbəbləri DNT zəncirində olan mutasiyalar xromosom pozuntuları və genetik sindromla baglı gedən səbəblə ola bilər.

İrsiyyətə bağlı əgər valideynlərdə və yaxın qohumlarda nevroloji pozuntular varsa, uşaqlarda da bu risk arta bilər. xüsusən də qohum evliliklərində  buna daha çox rast gəlinir və bu baxımdan ölkəmizdə qohum evliliklərinə qoyulan qadağa çox gözəl addım oldu.

Bəzən  isə nevroloji xəstəliklər heç bir irsi və genetik faktorla əlaqəsi olmadan ananın hamiləlik periodunda yaşadığı stress, keçirdiyi xəstəliklər hamiləlik zamanı ananın sağlıq durumunun hamiləliyə uyğun olmaması və ətraf mühit çevrə faktorlarının və ya doğuş travması və erkən doğuş həftəsi yarımçıq doğulma kimi hallar nevroloji defisitə gətirib çıxarır", - deyə həkim bildirib.

Vüsalə Nuriyevanın sözlərinə görə, nevroloji xəstələrdə bəzi digər xəstəlik və ya problemlərin yaranma riski  arta bilər:

Həkim bunları aşaıdakı kimi sıralayır:

Zehni inkişaf ləngiməsi və ya öyrənmə çətinliyi disleksiya

Davranış pozuntuları (məsələn hiperaktivlik  diqqət dağınığlığı DEHB)

Psixoloji problemlə (məsələn anksiyete pozğunluğu, depresiya, sosial çətinliklər, sosial autizim)

Əzələ pozgunluğu, əzələ zəifliyi, hərəkət koordinasiya pozuntusu

Hərəkət məhdudluğu

Nitqin muxtəlif inkişaf pozuntuları

Epilepsiya

Qeyd edək ki, bu probləmlər nevroloji diaqnozun növünə və ağırlıq dərəcəsinə görə fərqlənir.

Vüsalə Nuriyeva bildirir ki, nevroloji xəstəliklərin müalicəsi xəstəliyin ağırlığından bağlıdır.

"Genetik və xronik nevroloji xəstəliklər (məsələn uşaq serebral iflici, epilepsiya və s.) isə tam mualicə olunmur.

Amma zamanında aparılmış müalicə  və reablitasiya ilə əlamətləri azala bilər və uşağı öz potensialına uyğun inkişhaf etdirmək olar. Lakin tibb inkişaf edir. Gen terapiyası və süni intellekt dövründəyik və bu səbəbdən hazırda müalicəsi çətin görünən bir sıra xəstəliklərə yaxın gələcəkdə çarə tapılacaq".

Ziya SƏCCAD