Yadplanetlilər Yerdəki insanlar kimi öz planetlərində ilişib qalıblar...

...Alimlər Fermi Paradoksu üzərində çoxdan çaşqınlıq edirdilər. Astrofizik Robin Kordet yeni məqaləsində insanların niyə "radikal adilik"dən istifadə edərək yerdənkənar zəkaları aşkarlaya bilmədiyini izah edir.

Merilend Universitetinin və NASA-nın Goddard Kosmik Uçuş Mərkəzində baş tədqiqatçı alim Kordet, Süd yolunda az sayda yadplanetlilərin yaşadığını iddia edir.

Lakin bu sivilizasiyalar Yerlilərdən əhəmiyyətli dərəcədə irəli deyil. Texnologiyalarımız eyni dərəcədə məhdud olduğundan, heç biri bir-birini aşkar edə bilmir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Gizmodo yazır.

...İdeya ondan ibarətdir ki, yadplanetli sivilizasiyalar bizdən daha inkişaf etmişlər, lakin o qədər də çox deyil. Bu, iPhone 17 əvəzinə iPhone 42-yə sahib olmaq kimidir. Bu fikir daha inandırıcı, daha təbii görünür, çünki o, həddindən artıq ifrat heç nəyi nəzərdə tutmur.

Bunu Kordet deyir.

Drake tənliyinə görə, Süd yolunda sivilizasiyaların sayı kifayət qədər çox olmalıdır. Bəzi astrofiziklər tək qalaktikada qabaqcıl sivilizasiyaların yaranmasının astronomik miqyasda nisbətən qısa vaxt tələb edəcəyini irəli sürürlər. Əgər bu mümkün olarsa, bəşəriyyət bir sıra texnoimzalardan istifadə edərək yadplanetli sivilizasiyaları aşkar edə bilər. Bunlara süni radio siqnalları, ulduzların ətrafındakı Dyson kürələri və ya Yerdəki yerdənkənar artefaktlar kimi astromühəndislik əlamətləri daxildir. Ancaq indiyə qədər elm adamları belə bir şey aşkar edə bilməyiblər.

Astrofizikanın hazırkı vəziyyəti “böyük sükut” adlandırır? Bəlkə yadplanetlilər aşağı həyat formaları ilə ünsiyyət qurmaq üçün çox inkişaf etmişlər? Yoxsa bəşəriyyət öz qalaktikasında həqiqətən təkdir? Bütün inkişaf etmiş sivilizasiyaların sonda özlərini məhv etməsi də mümkündür. Bütün bu təkliflər Kordeyə həddən artıq ifrat göründü, ona görə də o, öz fərziyyəsini irəli sürdü.

Ola bilsin ki, sivilizasiyaların təbii texnoloji həddi var ki, onların texnoimzaları başqalarına görünəcək qədər inkişaf etməyə mane olur.

Kordet bəşəriyyətin artıq texnoloji tərəqqinin zirvəsində ola biləcəyi ehtimalını istisna etmir.

Yadplanetli sivilizasiyalar da başqa sivilizasiyaları kəşf etmədən və ya onlarla ünsiyyət qurmadan öz yaylasına çata bilər. Bu fikir, yadplanetlilərin nəhəng kosmik strukturlar qurmadığını və işıq sürəti ilə səyahət etmədiyini göstərən radikal gündəliklik prinsipinə uyğundur. Əksinə, onlar bir çox cəhətdən insanlara bənzəyirlər və bizim kimi qalaktikada başqa sivilizasiyaları axtarmaq imkanları məhduddur. Uğursuz axtarışlardan sonra, zamanla bu sivilizasiyalar sadəcə olaraq kosmosun tədqiqinə marağını itirdilər.

Lakin bu fərziyyə özünü doğrultsa belə, bu o demək deyil ki, insanlar heç vaxt yadplanetli sivilizasiyanın sübutunu tapmayacaqlar.

Kordet izah edir ki, texnoloji cəhətdən adi dünyalar radio siqnal sızması vasitəsilə aşkar edilə bilər və radio teleskoplar inkişaf etməyə davam edərsə, belə bir kəşf "o qədər də uzaqda olmaya bilər".

...Bunun bir çox cəhətdən dərin təsirləri olsa da, yadplanetlilərin kəşfi texnologiyamızda böyük sıçrayışa səbəb olmaya bilər və bizi bir qədər məyus edə bilər, -deyə tədqiqatın müəllifi yekunlaşdırıb.

Əli Babayev