“Yaşıl enerji” təmsilçilərinin Bakı platformasında böyük investorlar qismində çıxış etmələri ölkəmizin bərpaolunan enerji sektoruna marağı göstərir ŞƏRH

Bakı, 8 aprel, AZƏRTAC

Ötən həftə Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 11-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 3-cü iclasları Azərbaycanın regional və qlobal enerji bazarlarında artan rolunu bir daha nümayiş etdirir. Dünyanın 24 ölkəsi, 7 beynəlxalq maliyyə institutu və 42 enerji şirkətinin nümayəndəsinin iştirakı ilə baş tutan tədbirin əhəmiyyətindən danışarkən Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimində toxunduğu məsələləri vurğulamaq yerinə düşər. Dövlətimizin başçısı rəsmi Bakının dünyanın enerji sənayesi sahəsində mövcud reallıqların mərkəzində dayandığına və mərkəzi coğrafiya olmasına bir daha diqqət çəkdi.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Aydın Hüseynov səsləndirib.

Deputat bildirib ki, əməkdaşlığın yeni yollarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyan enerji iclaslarında müvafiq dövlət qurumlarının və müxtəlif ölkələrin təmsilçilərinin, xarici ölkələrin Azərbaycandakı diplomatik nümayəndəliklərinin, enerji sahəsində fəaliyyət göstərən nüfuzlu şirkətlərin rəhbərlərinin, habelə tanınmış biznes icmasının bir araya gələrək səmərəli görüşlər keçirmələri, faydalı müzakirələr aparmaları əməkdaşlığın yeni yollarının tapılmasına əvəzsiz töhfə verir. Eyni zamanda, enerji sənayesində ixtisaslaşan, sərmayələr xərcləyən nəhəng şirkətlərin nümayəndələrinin yeni təklifləri dünya miqyasında enerji təhlükəsizliyinin daha da möhkəmləndirilməsinə hesablanıb. Son illərin trendinə çevrilən yaşıl enerji təmsilçilərinin Bakı platformasında böyük investorlar qismində çıxış etmələri ölkənin bərpa olunan enerji sektoruna marağı əks etdirməklə yeni layihələrə yol açır. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Səudiyyə Ərəbistanı, Çin, Türkiyə kimi ölkələrin sənaye və qabaqcıl texnologiyalar üzrə tanınmış şirkətlərinin Bakı iclasında iştirakı deyilənlərə bariz nümunədir.

Avropaya qaz nəqlinin arteriyası olan Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi Azərbaycanın enerji diplomatiyasının ən uğurlu nümunələrindən biridir. Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində həyata keçirilən bu layihə ölkəmizin dünya ölkələrinin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamasını təmin edib. 2020-ci ilin dekabrından bu layihənin sonuncu seqmenti - Trans-Adriatik Qaz Kəməri (TAP) ilə təkcə Avropanın 10-dan çox ölkəsinə “mavi yanacaq” ixrac edilir. Hazırda illik 25 milyard kubmetr qaz nəql edən Azərbaycanın yaxın 5 il ərzində hasilatı artıraraq ixracın həcmini 30-31 milyard kubmetrə qədər çatdırması proqnozlaşdırılır. Həmin qazın 20 milyard kubmetrinin Avropaya nəqli nəzərdə tutulur. Nikbin proqnozlar Qaz İxrac Edən Ölkələrin Forumunun (GECF) bir neçə ay əvvəl açıqladığı hesabatda da öz əksini tapıb. Həmin pronozlara əsasən, Avropanın etibarlı və uzunömürlü qaz təminatı strategiyasında Azərbaycanın rolu daha da artacaq, 2025-2027-ci illərdə ölkəmizin qaz istehsalı və nəqli 40 faiz çoxalacaq. Nəticədə Avropaya qaz nəql edən TAP kəmərinin illik gücü 20 milyard kubmetri də ötmüş olacaq. Həmçinin Avropa İttifaqı ölkələrinə Azərbaycanın enerji resursları ilə yanaşı, digər Xəzəryanı ölkələrin də yanacaq ehtiyatlarının cəlb olunması nəzərdə tutulur.

A.Hüseynov deyib ki, Türkmənistan və Qazaxıstan qazının Avropaya inteqrasiyası mövzusu son illərdə geosiyasi və enerji təhlükəsizliyi baxımından olduqca aktuallaşıb. “Dünyanın dördüncü ən böyük təbii qaz ehtiyatlarına malik Türkmənistan qazı əsasən Çinə ixrac olunur, lakin Avropa bazarına çıxmaq istəyir. Qazaxıstan da mühüm qaz və neft istehsalçısıdır. Onun da Avropa bazarına çıxmaqda marağı var. Məhz buna görə Transxəzər Qaz Kəməri (TGC) Türkmən qazını Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycan ərazisindən TANAP və TAP boru kəmərlərinə qoşaraq Avropaya daşımaq üçün nəzərdə tutulub. Bütün bunlar nəzərə alınarsa, Cənub Qaz Dəhlizi – Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçməklə Avropaya uzanan bu sistem Türkmənistan və Qazaxıstan üçün real alternativ ola bilər”, - deyə o əlavə edib.

Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün mühüm rol oynayan Bakı platforması Azərbaycanın enerji tranzit ölkəsi kimi mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, Gürcüstan, Türkiyə və Cənubi Avropa ölkələri (İtaliya, Yunanıstan, Albaniya və s.) üçün alternativ mənbə rolunu oynayır, xüsusilə Avropa İttifaqı ilə inteqrasiyanın dərinləşdirilməsini sürətləndirir. Habelə iclaslar bərpaolunan enerji sahəsində regional əməkdaşlıq və Azərbaycanın yaşıl enerji ixrac potensialı baxımından əhəmiyyətlidir.