Yaşlanan cəmiyyət: Tənha qalan ahılların görünməyən problemi KÖŞƏ

Bir insanın ən böyük ehtiyacı həmişə maddi təminat olmur. Bəzən bir fincan çay süfrəsi arxasında edilən səmimi söhbət, qapının döyülməsi, "Necəsiniz?" sualı və ya sadəcə kiminsə onu dinləməsi ən bahalı hədiyyədən daha qiymətli olur. Xüsusilə də ömrünün böyük hissəsini geridə qoymuş insanlar üçün.

Müasir cəmiyyət sürətlə dəyişir. İnsanlar təhsil, iş və daha yaxşı həyat şəraiti üçün müxtəlif şəhərlərə, hətta xarici ölkələrə üz tuturlar. Bu dəyişikliklər inkişafın təbii nəticəsi olsa da, onun görünməyən tərəfi də var. Minlərlə yaşlı insan övladlarından, yaxınlarından uzaqda, tənha həyat sürür.

Bu tənhalıq hər zaman gözlə görünmür. Onlar gündəlik ehtiyaclarını qarşılayır, bazara gedir, həkim müayinəsinə çıxır, parkda gəzir. Kənardan baxanda hər şey normal görünür. Amma evə qayıdanda onları səssizlik qarşılayır. Bəzən günlərlə danışacaq bir insan tapılmır.

Tənhalıq yalnız emosional hiss deyil. Araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli sosial təcrid yaşlı insanların həm psixoloji, həm də fiziki sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər. Depressiya, narahatlıq, yaddaş problemləri və hətta bəzi xroniki xəstəliklərin ağırlaşması sosial əlaqələrin zəifləməsi ilə əlaqələndirilir.

Texnologiya bu problemi müəyyən qədər yüngülləşdirə bilər. Videozənglər, mesajlaşma tətbiqləri və sosial şəbəkələr uzaqda yaşayan ailə üzvlərini bir-birinə yaxınlaşdırır. Ancaq heç bir ekran canlı ünsiyyətin yerini tam tuta bilmir. Telefonun o biri başından eşidilən səs ilə qapını açıb içəri girən doğma insanın hissi eyni deyil.

Digər tərəfdən, cəmiyyətin yaşlı insanlara münasibəti də düşündürücüdür. Bəzən onların fikirlərini köhnəlmiş hesab edir, həyat təcrübələrini dinləməyə ehtiyac duymuruq. Halbuki bir ömrün qazandırdığı təcrübə heç bir kitabda tam yazılmır. Onlar təkcə ailələrinin deyil, bütöv cəmiyyətin yaddaşıdır.

Qonşuluq münasibətlərinin zəifləməsi də bu problemi dərinləşdirir. Bir vaxtlar məhəllələrdə insanlar bir-birinin halını soruşar, yaşlı qonşunun qapısını döyər, ehtiyacını öyrənərdilər. Bu gün isə eyni binada yaşayan insanlar bəzən bir-birini tanımırlar.

Yaşlılara qayğı yalnız dövlətin sosial siyasəti ilə məhdudlaşmamalıdır. Bu, həm də ailənin, qonşunun və bütövlükdə cəmiyyətin məsuliyyətidir. Həftədə bir dəfə valideynə və ya nənə-babaya baş çəkmək, hər gün qısa bir telefon zəngi etmək, yaxınlıqda yaşayan tənha ahılın halını soruşmaq böyük maddi imkan tələb etmir. Amma həmin insan üçün günün ən dəyərli anına çevrilə bilər.

Hamımız bir gün yaşlanacağıq. Bu, həyatın dəyişməyən həqiqətidir. Bu gün yaşlı insanlara necə yanaşırıqsa, sabah quracağımız cəmiyyət də bizə eyni münasibəti göstərəcək.

İnkişaf etmiş cəmiyyət yalnız hündür binaları, müasir yolları və yeni texnologiyaları ilə ölçülmür. Onun əsl göstəricisi ən zəif və ən həssas təbəqəsinə göstərdiyi diqqətdir.

Çünki ahılların ən böyük problemi bəzən xəstəlik və ya yaş deyil. Ən ağır yük özünü unudulmuş hiss etməkdir. Onlara ayrılan bir neçə dəqiqə isə bəzən illərlə davam edən tənhalığın ən güclü dərmanına çevrilə bilər.