Yaşlanmaq qərbdə sakitlik, bizdə səssizlikdir

Yaşlanmaq təbii prosesdir. Amma bu prosesin harada baş verdiyi, insanın son illərini necə yaşadığı, onun həyat keyfiyyətini və hətta ölüm şəklini belə dəyişir. Qərbdə yaşlılıq həyatın dinc bir mərhələsi kimi görülür. Azərbaycanda isə çox vaxt səssizcə kənara çəkilmək, unudulmaq və ehtiyac içində yaşamaq anlamına gəlir.

Məsələn, Avropa ölkələrində yaşlıların 80%-i pensiya ilə rahat dolanır, onların çoxunun şəxsi mənzili, sosial xidmətə çıxışı, pulsuz səhiyyə və yaşlılara uyğunlaşdırılmış nəqliyyat imkanları var. İsveçdə, Niderlandda, Almaniyada və Skandinaviya ölkələrində yaşlılar üçün xüsusi sosial evlər, gündəlik psixoloji dəstək, asudə zaman klubları və ekskursiyalar təşkil olunur.

Azərbaycanda isə orta pensiya gündəlik tələbat və dərman xərclərini belə tam ödəməyə yetmir. Əgər yaşlı şəxsin övladı, yaxını yoxdursa, onun sosial dəstək alma imkanı minimumdur. Yaşlıların 65%-i ya ailəsinin hesabına yaşayır, ya da işləməyə məcbur qalır. Bəzi kəndlərdə yaşlılar nə həkim, nə dərman, nə də yol görə bilirlər. Əksinə, övladları başqa şəhərlərdə və ya ölkələrdə yaşadığı üçün onlar tək və diqqətsiz qalıblar.

Qərbdə yaşlılar səhər parkda gəzir, gündəlik fəaliyyət planı ilə yaşamağa davam edir. Bizdə yaşlılar ya evdə bir divanın küncündə oturub televizor qarşısında gün keçirir, ya da pal-paltar yuyur, nəvəyə baxır, təsərrüfat işləri görür. Dincəlmək, başını dinc saxlamaq onlar üçün artıq lüksdür.

Qərbdə yaşlıya görə liftlər, nəqliyyat və apteklər uyğunlaşdırılır. Bizdə yaşlı qadın 5-ci mərtəbəyə qalxmaq üçün nəfəs-nəfəsə qalır, çünki bina 40 ildir ki, təmir görməyib. Nə yaşına hörmət edilir, nə də ehtiyacına. Amma maraqlıdır, biz "qocalar bizim baş tacımızdır", "böyüklərə hörmət bizim mental dəyərimizdir" deyə öyünürük. Lakin real mənzərə tamam başqadır.

Yaşlılıq ləyaqətlə yaşanmalı mərhələdir. Bu mərhələnin rahatlığı isə təkcə ailədən yox, dövlətin sosial siyasətindən, şəhər infrastrukturundan, səhiyyədən və cəmiyyətin yanaşmasından asılıdır. Qocalmaq qaçılmazdır. Amma qocaldıqca unudulmaq məcburi olmamalıdır.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info