Yaxın 10 ildə hansı texnoloji alətlər tarixə çevriləcək?

Texnologiya son illərdə o qədər sürətlə dəyişir ki, dünən həyatımızın ayrılmaz hissəsi olan bir alət bu gün istifadəyə yaramır.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, yaxın tarixdə insanların əvəzedilməz “köməkçisi” olan yaddaş kartları, CD diskər, USB flaşlar kimi cihazlar artıq bir çox insan üçün keçmişdə qalıb.
Ekspertlər bildirirlər ki, önümüzdəki 10 il ərzində bu proses daha da sürətlənəcək və bir sıra tanış texnologiyalar gündəlik həyatdan tamamilə silinə bilər.
“Bulud dövrü”: Fiziki yaddaş daşıyıcılarının sonu yaxınlaşır
Bu gün insanların çoxu fotoları, videoları və sənədləri telefon və ya kompüterdə saxlamaq əvəzinə “Google Drive”, “iCloud”, “OneDrive” kimi bulud sistemlərinə etibar edir. Bu, həm təhlükəsizlik baxımından, həm də rahatlıq baxımından üstünlük yaradır. Məsələn, əvvəllər 32 GB-lıq bir yaddaş kartı almaq vacib idi, çünki telefonlarda daxili yaddaş az olurdu. İndi isə telefonlar 128–512 GB yaddaşla gəlir və məlumatlar avtomatik olaraq buludda saxlanılır. Bu vəziyyət USB flaşların, SD kartların və xarici sərt disklərin istifadə sahəsini hər il daha da daraldır. Mütəxəssislər hesab edir ki, növbəti onillikdə bu cihazlar yalnız bəzi peşəkar sahələrdə qalacaq, geniş istifadə isə demək olar ki, yox olacaq.
Plastik kartlara əlvida
“Apple Pay”, “Google Pay”, QR kod ödənişləri, onlayn bankçılıq və rəqəmsal cüzdanlar son illərdə böyük sürətlə yayılıb. Artıq bir çox insan cibində pul kisəsi belə daşımır. Supermarketlərdə, restoranlarda və taksilərdə telefonla ödəniş adi hala çevrilir. Bu tendensiya davam edərsə, yaxın gələcəkdə plastik bank kartlarının fiziki forması belə lazımsız ola bilər. Kart məlumatları telefona və ya ağıllı saatlara inteqrasiya olunduğu üçün fiziki kartın daşınmasına ehtiyac qalmır.
Kabel TV-nin yerini platformalar tutur
Əvvəllər insanlar xəbərləri və serialları yalnız televiziya kanallarında izləyirdilər. Bu gün isə “Netflix”, “YouTube”, “Amazon Prime”, “Megogo” kimi platformalar tamaşaçı davranışını tam dəyişib. Artıq hər kəs istədiyi məzmunu, istədiyi vaxt izləmək istəyir. Azərbaycanın özündə də IPTV və rəqəmsal platformalara keçid sürətlənir. Ənənəvi kabel TV növbəti illərdə yalnız müəyyən yaş qrupları tərəfindən istifadə olunacaq, gənc nəsil isə artıq tamamilə rəqəmsal yayım xidmətlərini seçir.
Uzaqdan idarəetmə pultları tarix olur
Televizorun və ya kondisionerin pultunu itirmək əvvəllər böyük problem idi. İndi isə smartfon tətbiqləri, səsli idarəetmə, “ağıllı ev” sistemləri bu problemi aradan qaldırır. Məsələn, “Samsung” və LG televizorlarını telefondan idarə etmək mümkündür, “Google Home” və “Alexa” kimi sistemlər isə sadəcə “Televizoru aç” deməklə hər şeyi həll edir. Bu səbəbdən fiziki pultlar gələcəkdə yalnız “köhnə texnika”nın bir hissəsi kimi yadda qalacaq.
Açarlar və parollar da öz aktuallığını itirir
Üz tanıma, barmaq izi və səs tanıma sistemləri insanların ənənəvi açarlara və uzun-uzadı parollara ehtiyacını azaldır. Artıq qapıları kartla və ya telefonla açmaq mümkündür, kompüterlərə giriş biometrik təsdiqlə həyata keçirilir. Hətta bəzi ölkələrdə avtomobillər belə açarsız idarə edilə bilir. Parolların unudulması problemi də beləcə tədricən tarixə qarışır.
Kağız sənədlərin rolu azalır
E-imza, onlayn müqavilələr, elektron məktublar və rəqəmsal sənəd dövriyyəsi kağızdan istifadəni minimuma endirib. Əvvəllər bankda hesab açmaq üçün çoxlu sənəd doldurulurdu, indi isə hər şey elektron formada bir neçə dəqiqəyə tamamlanır. Bu səbəbdən printerlərin və böyük arxiv otaqlarının gələcəkdə daha az istifadə ediləcəyi gözlənilir.
Görünən odur ki, gələcək on ildə fiziki yaddaş daşıyıcıları, plastik kartlar, kabel TV, pultlar və hətta parollar belə həyatımızdan çıxmağa doğru gedir. Onların yerini daha ağıllı, daha sürətli və daha təhlükəsiz rəqəmsal alternativlər tutur. Bu proses həm insan həyatını rahatlaşdırır, həm də texnologiyanın hansı istiqamətdə inkişaf etdiyini açıq şəkildə göstərir.
Murad Məmmədov