Yaxın Şərqdə qalan azərbaycanlıların taleyi necə olacaq? Açıqlama

Bölgədə hərbi gərginlik fonunda İranın zərbələr endirdiyi ölkələrdə hava məkanının bağlanması nəticəsində xaricdə qalan Azərbaycan vətəndaşlarının taleyi ciddi narahatlıq doğurur. Xüsusilə Körfəz regionunda səfərdə olan şəxslərin ölkəyə təhlükəsiz şəkildə qayıtması məsələsi aktuallaşıb.

Mövcud vəziyyətdə vətəndaşlarımızın taleyi necə olacaq? Körfəz ölkələrindəki turistlərin ölkələrinə getməsi üçün humanitar hava dəhlizi verilə bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Yusif Bağırzadə deyib ki, Azərbaycan vətəndaşlarının taleyi rəsmi qurumlarımızın diqqətindədir:

“Diplomatik və konsulluq kanalları bu baxımdan mühüm rol oynayır. Ənənəvi olaraq, bu cür hallarda konsulluq nümayəndələri ölkə vətəndaşlarını təhlükəsiz zonalara yönləndirir, həmçinin humanitar hava dəhlizi və ya xüsusi uçuşlar təşkil edə bilirlər. Humanitar hava dəhlizi konsepti beynəlxalq təcrübədə geniş tətbiq olunur. Məsələn, Suriya və Yəməndə gərginlik zamanı vətəndaşların evakuasiyası üçün xüsusi uçuşlar təşkil edilib. Bu model həm vətəndaşların təhlükəsiz çıxışını təmin edir, həm də regional tərəfdaşlar arasında koordinasiyanı gücləndirir. Körfəz ölkələrindən olan turistlər üçün də bənzər prinsiplər tətbiq edilə bilər. İnsan həyatının təhlükəsizliyi və diplomatik razılaşmalar əsas götürülərək, müvəqqəti hava dəhlizləri açıla bilər. Bu cür həllər həm praktiki, həm də simvolik əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq ictimaiyyətə göstərilir ki, hətta gərginlik şəraitində də humanitar prioritet qorunur”.

Yusif Bağırzadə

Politoloqun sözlərinə görə, beynəlxalq hüquq və konsulluq protokolları bu vəziyyətdə əsas mexanizm rolunu oynayır:

“Hər bir ölkənin vətəndaşını qorumaq öhdəliyi var və konsulluq vasitəsilə diplomatlar yerli hakimiyyətlərlə əlaqə saxlayır, lazımi icazələrin verilməsini təmin edir. Beynəlxalq təşkilatlar, xüsusilə BMT və regional təhlükəsizlik qurumları, humanitar hava dəhlizlərinin yaradılmasında vasitəçi funksiyası yerinə yetirir. Bu da göstərir ki, Azərbaycan vətəndaşlarının təhlükəsiz çıxışı həm milli, həm də beynəlxalq hüquqi çərçivə daxilində həll oluna bilər.

Nəticə etibarilə, İranın vurduğu ölkələrdən çıxa bilməyən Azərbaycan vətəndaşlarının taleyi mütləq diplomatik və humanitar vasitələrlə həll olunmalıdır. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, belə əməliyyatlar həm konsulluq protokolları, həm diplomatik razılaşmalar, həm də beynəlxalq təşkilatların vasitəçiliyi ilə həyata keçirilə bilər”.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az