Yer kürəsinin necə məhv olacağı ilə bağlı dəhşətli kəşf

Tədqiqatçıların aşkar etdiyi sirli bir obyekt, Günəş tərəfindən məhv edildikdən sonra Yer kürəsinin necə görünəcəyinə dair məlumat verə bilər.

Astronomlar ən yaxın dumanlıqlardan birinin mərkəzində qeyri-adi bir formasiya - "dəmir çubuğa" bənzər sirli bir quruluş aşkar ediblər. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, alimlər hesab edirlər ki, bu kəşf uzaq gələcəkdə Yer kürəsinin mümkün taleyinə işıq sala bilər.

Söhbət planetimizdən təxminən 2283 işıq ili məsafədə yerləşən Halqa dumanlığının içərisində kəşf edilmiş ionlaşmış dəmir atomlarının uzunsov zolağından gedir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, bu dumanlıqda əvvəllər buna bənzər bir şey müşahidə edilməyib. Yeni bir elmi məqalədə sirli quruluşun ölən ulduzun məhv etdiyi Yerə bənzər qayalı bir planetin qalığı ola biləcəyi fərziyyəsi irəli sürülür. Əgər belədirsə, müşahidə edilən "çubuq" Günəşin ölümündən sonra Yer kürəsinin necə görünəcəyinin unikal vizual təsviri kimi xidmət edə bilər.

Alimlər hələlik bu zolağın mənşəyi ilə bağlı qəti bir izaha malik deyillər, lakin iki əsas ehtimal nəzərdən keçirilir. Birincisi, zolağın ana ulduzun məhv edilməsi zamanı maddənin atılması zamanı əvvəllər məlum olmayan fiziki proses nəticəsində əmələ gəldiyini göstərir. İkinci ssenari isə onun ulduzun erkən genişlənmə zonasında ilişib qalmış qayalı planetin buxarlanması nəticəsində əmələ gələn plazma qövsü olduğunu göstərir.

Tədqiqat müəllifi Rocer Uessonun izah etdiyi kimi, astronomlar bir çox ulduzun planet sistemlərinə malik olduğunu yaxşı bilirlər. Əgər planetlər həqiqətən də Halqa dumanlığının yaranmasına səbəb olan ulduzun ətrafında fırlansaydılar, ulduz qırmızı nəhəngə çevrildikdə qaçılmaz olaraq məhv olardılar.

Onun sözlərinə görə, kəşf edilmiş strukturda olan dəmirin kütləsi qayalı planetin buxarlanmasından sonra qalan miqdarla müqayisə edilə bilər. Merkuri və ya Marsın buxarlanması müşahidə ediləndən bir qədər az dəmir verərdi, Yer və ya Veneranın məhv olması isə əksinə, daha böyük həcmdə maddənin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilərdi.

Əgər bu nəzəriyyə təsdiqlənərsə, kəşf uzaq gələcəyə nəzər salmaq və milyardlarla il sonra planetimizin qalıqlarının necə görünə biləcəyini təsəvvür etmək üçün nadir bir fürsət olacaq.

Alimlər xatırladırlar ki, Günəş kimi ulduzlar təkamüllərinin son mərhələlərində nüvə yanacaqlarını tükəndirirlər. Onların xarici təbəqələri nəhəng ölçülərə qədər şişir, nüvələri isə büzülür və tədricən soyuyur. Nəticədə, onlar artıq xarici təbəqələrini saxlaya bilməyən kompakt ağ cırtdanlara çevrilir və bu cırtdanlar kosmosa yayılaraq planetar dumanlıq əmələ gətirir.

Astrofiziklərin hesablamalarına görə, təxminən beş milyard il sonra Günəşi də oxşar bir proses gözləyir. O vaxta qədər Yer çox güman ki, məhv olacaq: ya həddindən artıq temperaturdan buxarlanacaq, ya da güclü cazibə qüvvələri tərəfindən parçalanacaq və genişlənən ulduz tərəfindən udulacaq.