Icma.az
close
up
RU
Yerin nüvəsi sızır : Minlərlə ton qızıl səthə atılır

Yerin nüvəsi sızır : Minlərlə ton qızıl səthə atılır

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Çinin Hunan əyalətindəki Vanqu qızıl yatağında 2025-ci ilin sonunda mövcud mədən altında 1000 tondan çox qızılın ehtimal olunan kəşfi elan edilib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "BBC Science Focus" Almaniyanın Gettingen Universitetinin professoru Matiyas Vilboldun elmi məqaləsinə istinadən məlumat yayıb.

Əgər qiymətləndirmələr təsdiqlənərsə, bu, tarixdə ən böyük qızıl yatağı və bəlkə də hər hansı digər qiymətli metalın ən böyük yatağı ola bilər. Ehtiyatların təxmini bazar dəyəri təxminən 83 milyard dollar təşkil edir.

Qızılı yalnız qiymətli metal kimi tanısalar da, alimlər bildirirlər ki, o yalnız səthdə nadirdir. "Yerin qiymətli metalları arasında 99,9%-i nüvədə yerləşir", deyə Vilbold izah edir.

Ənənəvi olaraq hesab olunurdu ki, Yer formalaşarkən 4,5 milyard il əvvəl ağır elementlər – o cümlədən qızıl, platina və volfram – dəmir və nikel ilə birlikdə nüvəyə enmişdir. Siderofillər, yəni dəmir ilə kimyəvi birləşə bilən elementlər, planetin erkən mərhələsində nüvəyə çəkilmişdi.

Lakin bəzi alimlər, o cümlədən Vilbold, yeni bir fikri müdafiə edirlər: Yer nüvəsi tədricən "sızır”, qiymətli metallar isə mantiyadan yuxarıya doğru hərəkət edir.

"Bəzi geofiziki sübutlar var ki, mantiyadakı isti qayadan yüksələn "plumlar" kifayət qədər dərin mantiya qatlarına çatır və ehtimal ki, nüvə-mantiya sərhədindən başlayır”, deyə o qeyd edir.

Belə mantiya plümləri vulkanik aktiv zonalarda, məsələn, Havay və ya İslandiyada, yer qabığına qədər yüksələ bilər. Bir versiyaya görə, bunlar metalları səthə yaxınlaşdırmağa qadirdir.

Lakin bütün geoloqlar "sızma” hipotezi ilə razı deyillər. Köln Universitetindən doktor Mario Fişer-Gyodde hesab edir ki, izah kosmik miqyaslı hadisələrdə ola bilər.

"Biz mantiyanı yüksək siderofillərlə zənginləşdirməliyik. Ən tanınmış izah isə meteoritlər vasitəsilə bu elementləri geri gətirməkdir", deyə o izah edir.

Bu, təxminən 3,9 milyard il əvvəl Yerə böyük asteroidlərin sayısız zərbələr endirdiyi gec intensiv bombardman dövrünü əhatə edir. Bu zərbələr nüvənin formalaşmasından sonra əlavə ağır elementləri gətirmiş ola bilər ki, metallar daha dərin qatlara enə bilməmiş və mantiyada qalıb.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:225
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 25 Fevral 2026 19:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri