Yuxularımızı qaçıran səbəblər: Bu vərdişi tərgidin!

Gecə kifayət qədər yatdığınızı düşündüyünüz halda səhər yuxudan yorğun, halsız və enerjisiz oyanırsınızsa, problem yalnız yuxunun müddətində olmaya bilər.

“Yeni Sabah” xəbər verir ki, yuxunun keyfiyyəti, yatmazdan əvvəl telefon istifadəsi, yataq otağının temperaturu və gecə qidalanması səhər özünüzü necə hiss etməyinizə təsir edə bilər.

Telefonu yatağa aparmaq yuxunu poza bilər Dördpendirli pizza

Yatmazdan əvvəl telefonda uzun müddət qalmaq bir çox insanın gündəlik vərdişinə çevrilib. Lakin ekranlardan gələn parlaq işıq beyinə oyaqlıq siqnalı verə və yuxu-oyanıqlıq ritmini poza bilər. Buna görə mütəxəssislər yatmazdan əvvəl sakitləşmə dövrü yaratmağı və ekran istifadəsini məhdudlaşdırmağı tövsiyə edirlər.

Xüsusilə yataqda sosial şəbəkələrə baxmaq, videolar izləmək və ya mesajlaşmaq yuxuya getmə vaxtını gecikdirə bilər. Telefonu yataqdan uzaqda saxlamaq və yatmazdan təxminən bir saat əvvəl ekran istifadəsini dayandırmaq faydalı vərdişlərdən biridir.

Yataq otağının temperaturu da önəmlidir

Yuxu zamanı bədənin temperaturu təbii şəkildə aşağı düşür. Otağın həddindən artıq isti olması isə bu prosesə mane olaraq yuxunun keyfiyyətini pisləşdirə bilər. Buna görə yataq otağının sərin, sakit və qaranlıq olması məsləhət görülür.

Mütəxəssislər yataq otağı üçün təxminən 16–20°C aralığını tez-tez tövsiyə olunan temperatur kimi göstərirlər. Lakin ideal temperatur insandan insana dəyişə bilər.

Gecə ağır yemək səhər yorğunluğuna səbəb ola bilər

Yatmazdan az əvvəl böyük və ağır porsiyalarla qidalanmaq da yuxunun rahatlığına mənfi təsir göstərə bilər. ABŞ Milli Ürək, Ağciyər və Qan İnstitutu yatmazdan bir neçə saat əvvəl ağır yeməklərdən uzaq durmağı tövsiyə edir.

2026-cı ildə yayımlanan Sleep Foundation məlumatında da yatmazdan iki saat ərzində qida qəbulunun bəzi insanlarda daha az rahat yuxu ilə əlaqəli ola biləcəyi qeyd edilir.

Xüsusilə çox yağlı, ağır və ədviyyatlı qidaları gec saatlarda qəbul etmək əvəzinə axşam yeməyini daha erkən saxlamaq daha məqsədəuyğun ola bilər.

Hər gün fərqli saatda yatmaq da təsir edir

Həftəiçi gec yatıb, həftəsonu günortaya qədər yatmaq bədənin yuxu-oyanıqlıq ritmini poza bilər. Mütəxəssislər mümkün qədər hər gün eyni saatlarda yatmağı və oyanmağı məsləhət görürlər.

Bundan əlavə, gün ərzində kifayət qədər fiziki aktivlik, təbii işıq almaq və axşam saatlarında sakitləşdirici rutin yaratmaq yuxu rejiminə kömək edə bilər.

Səhər yorğunluğu davamlıdırsa...

Bəzən səhər yorğunluğu sadəcə gecə rejimi ilə bağlı olmur. Yuxu çatışmazlığı insanın səhər özünü təravətli hiss etməməsinə, gün ərzində diqqət və reaksiyanın zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Əgər insan kifayət qədər yatmasına baxmayaraq uzun müddət səhərlər yorğun oyanırsa, gün ərzində həddindən artıq yuxululuq yaşayırsa və ya yuxu problemləri davam edirsə, bunun səbəbini həkimlə müzakirə etmək vacibdir.

Yaxşı yuxu üçün sadə qayda: yatmazdan əvvəl telefonu kənara qoyun, ağır yeməyi gec saatlara saxlamayın, yataq otağını sərin və qaranlıq saxlayın və hər gün mümkün qədər eyni saatda yatıb oyanmağa çalışın.

Aydan Hacı