Icma.az
close
up
RU
Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

…bunu heç kim xatırlamayacaq

...Alim hesab edir ki, keçmişə səyahətlə bağlı “baba paradoksu” deyilən məsələni həll edib. Keçmişə səyahət etmək imkanının fizika qanunlarına zidd olmadığını öyrənib.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, bu barədə IFLScience məlumat yayıb.

...Deməli, “baba paradoksu” keçmişə səyahət edib babanızı uşaq sahibi olmadan öldürə biləcəyiniz ideyasıdır. Əgər sui-qəsd uğur qazanarsa, çox güman ki, atan heç vaxt doğulmayacaq və ona görə də sən özün də heç vaxt doğulmayacaqsan ki, indi keçmişə qayıdıb öz babanı öldürəsən...

...Bu düşüncə təcrübəsi zaman səyahətinin qeyri-mümkün olduğunu göstərir, çünki bu, kainatda uyğunsuzluqlar yarada bilər.

...Stiven Hokinq (...ingilis nəzəri fizik, kosmoloq, astrofizik-A.B.) həmçinin kainatda zaman səyahətini qadağan edən hələ də kəşf edilməmiş fizika qanunlarının olduğunu bildirən xronoloji qorunma hipotezini təklif edib. Eyni zamanda, hazırda mövcud olan fizika qanunları zamanda səyahəti heç də istisna etmir.

Bu fikir Albert Eynşteynin işindən qaynaqlanır, o təklif edib ki, “qapalı zaman kimi əyrilər” kosmos o qədər əyri olduqda, məsələn, qara dəliyin ətrafında olduqda, obyekt və ya müşahidəçi nəhayət öz başlanğıc nöqtəsinə qayıdır.

...Alimlər, ümumiyyətlə, qapalı zaman kimi əyriləri (CTCs) olan bir kainatda insanların keçmişə səyahət edə biləcəyi qənaətindədirlər. İlk baxışda bu, açıq-aydın bir nəticə kimi görünür, çünki (kifayət qədər böyük miqyasda) zamana uyğun əyrini kosmosda səyahət edən hipotetik bir kosmik gəminin dünya xətti kimi düşünmək olar...

Bunu Vanderbilt Universitetinin fiziki Lorenzo Qavassino öz məqaləsində yazır.

...Məsələ burasındadır ki, əgər bu əyri bir döngə əmələ gətirsə, kosmik gəmi öz başlanğıc nöqtəsinə, öz keçmişinə qayıdacaq. Lakin bu nəzəriyyə ilə bağlı problem sərnişinlərin həmin gediş-gəlişi etdikdən sonra başına gələnlərdir.

Fizika qanunları zamanın axınına görə simmetrikdir, yəni tərs çalınsa belə, dəyişmir. Lakin bu, termodinamikanın ikinci qanununa, Kainatın müşahidə olunan statistik qanununa aid deyil.

... Kainatda hər şey pozğunluğa meyllidir. İstilik istidən soyuq ərazilərə axır və təcrid olunmuş bir sistemdə entropiya - sistemdəki pozğunluğun ölçüsü - yalnız arta bilər. Termodinamikanın ikinci qanunu bizə zamanın oxunu göstərir. Sistemin nizamsızlığa doğru getdiyini görürsənsə, o zaman dəqiq bilirsən ki, zamanla irəliləyir.

Qavassino öz işində gəminin qapalı zamana bənzər əyrini keçdiyi təqdirdə onun başına nə gələcəyini termodinamik baxımdan təsvir etməyə çalışıb. Bu səyahət zamanı entropiya termodinamikanın ikinci qanununa uyğun olaraq termodinamik tarazlığa doğru artmalıdır, lakin ardıcıl kainat üçün zamana uyğun əyri daxil edilməzdən əvvəl də qeyri-tarazlıq vəziyyətinə qayıtmalıdır.

Bir kosmos gəmisinin ətrafında sıçrayan tək qeyri-sabit hissəciyi misal gətirərək deyir ki, bizim anladığımız fizika qanunları zərrəciyin ilkin vəziyyətinə qayıtmasını tələb edir.

...Gözlənildiyi kimi, hissəcik τ = 0 yaxınlığında kortəbii olaraq parçalanır və demək olar ki, bütün səyahət müddəti ərzində çürümüş qalır. Bununla belə, τ döngənin başlanğıcına yaxınlaşdıqca, hissəcik parçalanması üçün lazım olan müddətdə kortəbii olaraq islahat aparır.

Bunu Qavassino izah edir.

...Elm adamları, entropiyanın və ya xaosun maksimuma çatdığı və termodinamikanın ikinci qanununun tərsinə döndüyü bir nöqtə olduğunu təxmin edirlər.

Nəticədə, zaman səyahətçiləri dövrənin ortasında baş verən hər şeyi yaddaşını itirəcəklər. Başqa sözlə, insanlar bu dövrədən keçə biləcəklər, lakin siz kainatın orijinal vəziyyətində heç bir yeni məlumat toplamayacaqsınız Bu paradoks, Kainat öz ardıcıllığını qoruyacaq şəkildə təkamül edəcək və zaman səyahətçilərini ilkin şərtlərinə qaytaracaq.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:286
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Aprel 2025 00:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ərdoğan bu jesti ilə müəyyən dairələrə lazım olan mesajı verdi

28 Oktyabr 2026 16:23see587

Instagram da yeni funksiya

28 Oktyabr 2026 05:57see418

Ölümdən 2 gün əvvəl bədəndə nə baş verir? 3 mərhələdə gediş

27 Oktyabr 2026 23:48see298

Forumu mühüm diplomatik toplantı kimi qiymətləndirmək lazımdır

29 Oktyabr 2026 11:24see276

“8 Noyabr zəfəri dövlətçilik tariximizin ən böyük nailiyyəti, ən şanlı qələbəsidir”

29 Oktyabr 2026 13:37see270

Gizli təzyiqinizin olduğunu necə bilmək olar?

28 Oktyabr 2026 02:06see265

Dohada iqtisadi potensialımızın təqdimatı

27 Oktyabr 2026 23:37see254

Mbappenin açıqlaması Çində qəzəbə səbəb oldu

28 Oktyabr 2026 02:46see254

Bolsonaro Braziliyanı tərk etdi

28 Oktyabr 2026 01:16see252

Bakıda Dünya uşaq futboluna böyük qapı açıldı

27 Oktyabr 2026 23:49see234

Lula da Silva Bolsonarunun ölkədən qaçmasını biabırçılıq adlandırıb

28 Oktyabr 2026 04:12see226

Şəmkirdə qonşular arasında dava qanla bitdi 67 yaşlı kişi həyatını itirdi

28 Oktyabr 2026 20:48see206

“Ən azı üç günlük ərzaq və su ehtiyatı toplayın” Onlar da əhaliyə xəbərdarlıq etdi

29 Oktyabr 2026 03:20see199

Kəpəz Baku Sportinq i belə məğlub etdi İCMAL

29 Oktyabr 2026 01:56see199

ABŞ kəşfiyyatından xəbərdarlıq: Bu ölkələrdə…

28 Oktyabr 2026 03:37see194

Sofiya Qubaydulinanın 95 illiyinə həsr olunmuş “Sükutun bəstəkarı” adlı konsert keçirildi (Foto)

27 Oktyabr 2026 21:39see183

Gənc qız sevgilisinin köməyi ilə atasını öldürdü

28 Oktyabr 2026 06:14see183

Noyabrda bu 4 bürcün həyatında yeni mərhələ başlaya bilər

28 Oktyabr 2026 05:14see179

Nigeriya 21,7 milyard dollarlıq borclanacaq

28 Oktyabr 2026 01:56see171

Qeydiyyatda olmayan “klinika”, qeyri adi müalicə üsulları: “Bioşəfa Sağlamlıq Mərkəzi”nin qaranlıq fəaliyyəti FOTO

28 Oktyabr 2026 11:09see169
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri