Icma.az
close
up
RU
Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

…bunu heç kim xatırlamayacaq

...Alim hesab edir ki, keçmişə səyahətlə bağlı “baba paradoksu” deyilən məsələni həll edib. Keçmişə səyahət etmək imkanının fizika qanunlarına zidd olmadığını öyrənib.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, bu barədə IFLScience məlumat yayıb.

...Deməli, “baba paradoksu” keçmişə səyahət edib babanızı uşaq sahibi olmadan öldürə biləcəyiniz ideyasıdır. Əgər sui-qəsd uğur qazanarsa, çox güman ki, atan heç vaxt doğulmayacaq və ona görə də sən özün də heç vaxt doğulmayacaqsan ki, indi keçmişə qayıdıb öz babanı öldürəsən...

...Bu düşüncə təcrübəsi zaman səyahətinin qeyri-mümkün olduğunu göstərir, çünki bu, kainatda uyğunsuzluqlar yarada bilər.

...Stiven Hokinq (...ingilis nəzəri fizik, kosmoloq, astrofizik-A.B.) həmçinin kainatda zaman səyahətini qadağan edən hələ də kəşf edilməmiş fizika qanunlarının olduğunu bildirən xronoloji qorunma hipotezini təklif edib. Eyni zamanda, hazırda mövcud olan fizika qanunları zamanda səyahəti heç də istisna etmir.

Bu fikir Albert Eynşteynin işindən qaynaqlanır, o təklif edib ki, “qapalı zaman kimi əyrilər” kosmos o qədər əyri olduqda, məsələn, qara dəliyin ətrafında olduqda, obyekt və ya müşahidəçi nəhayət öz başlanğıc nöqtəsinə qayıdır.

...Alimlər, ümumiyyətlə, qapalı zaman kimi əyriləri (CTCs) olan bir kainatda insanların keçmişə səyahət edə biləcəyi qənaətindədirlər. İlk baxışda bu, açıq-aydın bir nəticə kimi görünür, çünki (kifayət qədər böyük miqyasda) zamana uyğun əyrini kosmosda səyahət edən hipotetik bir kosmik gəminin dünya xətti kimi düşünmək olar...

Bunu Vanderbilt Universitetinin fiziki Lorenzo Qavassino öz məqaləsində yazır.

...Məsələ burasındadır ki, əgər bu əyri bir döngə əmələ gətirsə, kosmik gəmi öz başlanğıc nöqtəsinə, öz keçmişinə qayıdacaq. Lakin bu nəzəriyyə ilə bağlı problem sərnişinlərin həmin gediş-gəlişi etdikdən sonra başına gələnlərdir.

Fizika qanunları zamanın axınına görə simmetrikdir, yəni tərs çalınsa belə, dəyişmir. Lakin bu, termodinamikanın ikinci qanununa, Kainatın müşahidə olunan statistik qanununa aid deyil.

... Kainatda hər şey pozğunluğa meyllidir. İstilik istidən soyuq ərazilərə axır və təcrid olunmuş bir sistemdə entropiya - sistemdəki pozğunluğun ölçüsü - yalnız arta bilər. Termodinamikanın ikinci qanunu bizə zamanın oxunu göstərir. Sistemin nizamsızlığa doğru getdiyini görürsənsə, o zaman dəqiq bilirsən ki, zamanla irəliləyir.

Qavassino öz işində gəminin qapalı zamana bənzər əyrini keçdiyi təqdirdə onun başına nə gələcəyini termodinamik baxımdan təsvir etməyə çalışıb. Bu səyahət zamanı entropiya termodinamikanın ikinci qanununa uyğun olaraq termodinamik tarazlığa doğru artmalıdır, lakin ardıcıl kainat üçün zamana uyğun əyri daxil edilməzdən əvvəl də qeyri-tarazlıq vəziyyətinə qayıtmalıdır.

Bir kosmos gəmisinin ətrafında sıçrayan tək qeyri-sabit hissəciyi misal gətirərək deyir ki, bizim anladığımız fizika qanunları zərrəciyin ilkin vəziyyətinə qayıtmasını tələb edir.

...Gözlənildiyi kimi, hissəcik τ = 0 yaxınlığında kortəbii olaraq parçalanır və demək olar ki, bütün səyahət müddəti ərzində çürümüş qalır. Bununla belə, τ döngənin başlanğıcına yaxınlaşdıqca, hissəcik parçalanması üçün lazım olan müddətdə kortəbii olaraq islahat aparır.

Bunu Qavassino izah edir.

...Elm adamları, entropiyanın və ya xaosun maksimuma çatdığı və termodinamikanın ikinci qanununun tərsinə döndüyü bir nöqtə olduğunu təxmin edirlər.

Nəticədə, zaman səyahətçiləri dövrənin ortasında baş verən hər şeyi yaddaşını itirəcəklər. Başqa sözlə, insanlar bu dövrədən keçə biləcəklər, lakin siz kainatın orijinal vəziyyətində heç bir yeni məlumat toplamayacaqsınız Bu paradoks, Kainat öz ardıcıllığını qoruyacaq şəkildə təkamül edəcək və zaman səyahətçilərini ilkin şərtlərinə qaytaracaq.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:263
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Aprel 2025 00:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Antiinhisar “Aztelekom”un qiymət artımı müraciətini rədd edib

22 Oktyabr 2026 17:21see279

Dəbdəbəli həyat tərzi nümayişi qadağası So­sial şə­bə­kə­də ya­zı­lan­lar

23 Oktyabr 2026 07:03see263

“Radio milli və informasiya təhlükəsizliyimiz üçün mühüm vasitədir” Hikmət Babaoğlu

23 Oktyabr 2026 12:18see220

İran rəsmisi: Uzunmüddətli müharibə ABŞ nin ziyanına olacaq

23 Oktyabr 2026 04:23see209

Növbəti köç karvanları Xocavənd və Ağdərəyə çatıb (Yenilənib)

23 Oktyabr 2026 12:58see202

Vüqar Oruc: “İnternet tarifləri artırılmamalı, xidmətin keyfiyyəti yüksəldilməlidir”

23 Oktyabr 2026 13:49see201

Tramp Vensin namizədliyini dəstəkləmək barədə hələ qərar qəbul etməyib

23 Oktyabr 2026 04:52see199

Zelenski: bu tarixdə ruslarla döyüşsəydik, bu gün müharibə olmazdı

23 Oktyabr 2026 04:19see196

İrem Dericidən Hadisəyə sevgi dolu təbrik: “Səni bütün qəlbimlə sevirəm”

22 Oktyabr 2026 19:46see192

Hamısı məhv edildi Kadırov

23 Oktyabr 2026 01:48see185

Gəncədə keçmiş məhkumlardan biri digərini bıçaqlayıb

23 Oktyabr 2026 04:15see181

Avropa Liqası: Beşiktaş və Yuventus dan heç heçə GÜNÜN NƏTİCƏLƏRİ

23 Oktyabr 2026 00:58see176

7 ölkə bir araya gəldi İstanbulda mühüm görüş

23 Oktyabr 2026 03:22see175

Kuba XİN i Ukrayna münaqişəsində iştirakla bağlı ittihamları rədd edib

23 Oktyabr 2026 02:21see175

Araz çayında balıqların sayı artıb

23 Oktyabr 2026 01:21see174

ABŞ Venesuelaya qarşı bir sıra sanksiyaları ləğv etməyə hazırlaşır

23 Oktyabr 2026 05:50see174

Tovuzda kişinin güllələnmiş meyiti TAPILDI

23 Oktyabr 2026 04:53see172

Əlilliyə görə əmək pensiyası dayandırılıbsa, necə bərpa etmək olar?

22 Oktyabr 2026 20:27see171

UEFA Avropa Liqası: “Beşiktaş” öz meydanında heç heçə edib

23 Oktyabr 2026 02:49see171

“Evdə üç günlük ərzaq ehtiyatı toplayın, nağd pul saxlayın”

23 Oktyabr 2026 03:48see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri