Icma.az
close
up
RU
Menu

“Radio milli və informasiya təhlükəsizliyimiz üçün mühüm vasitədir” Hikmət Babaoğlu

Dəbdəbəli həyat tərzi nümayişi qadağası So­sial şə­bə­kə­də ya­zı­lan­lar

Vüqar Oruc: “İnternet tarifləri artırılmamalı, xidmətin keyfiyyəti yüksəldilməlidir”

Növbəti köç karvanları Xocavənd və Ağdərəyə çatıb (Yenilənib)

Rayonların subsidiyası kəsildi: Qalan pul hansı sahələrə xərclənəcək?

Hakan Fidan: “İrana hərbi müdaxilə həll yolu deyil”

Diş sağlamlığına zərər verən qidalar Həkim AÇIQLADI

Bakı Ekspo Mərkəzdə Musa Yaqubun “İpəkyolu” nəşriyyatı tərəfindən çap olunmuş “Gül bağçası” kitabı təqdim olundu

Yeniyetmələrdə görmə zəifliyinin yaranma səbəbləri nələrdir? PAŞA QƏLBİNUR

Yanlış dərman istifadəsi nələrə səbəb ola bilər? PROFESSOR AÇIQLADI

Alimlər ağrını daha yüngül hiss etməyə kömək TAPDILAR

Körpələrdə yüksək hərarət fonunda qıcolmalar

Dövlət Bağçalı İlham Əliyevə təşəkkür ETDİ

Qeyri neft qaz mallarının mənşəyinin müəyyən edilməsi qaydası təsdiqlənib

“AccessBank”ın rəhbər şəxsi bankdan ayrıldı

Tramp saxta addan isitfadəyə görə konqresmeni istefaya çağırdı

Ronaldo tarixə düşdü

İkili idarəetmə bitir, səhiyyədə yeni dövr başlayır

Gələcəyə inamını itirən gənclik Niyə yatırım etmək əvəzinə kor koranə pul xərcləyirlər?

Qubadlının işğaldan azad olunmasından 6 il ötür

Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Zamanla keçmişə səyahət etmək mümkündür, amma…

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

…bunu heç kim xatırlamayacaq

...Alim hesab edir ki, keçmişə səyahətlə bağlı “baba paradoksu” deyilən məsələni həll edib. Keçmişə səyahət etmək imkanının fizika qanunlarına zidd olmadığını öyrənib.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, bu barədə IFLScience məlumat yayıb.

...Deməli, “baba paradoksu” keçmişə səyahət edib babanızı uşaq sahibi olmadan öldürə biləcəyiniz ideyasıdır. Əgər sui-qəsd uğur qazanarsa, çox güman ki, atan heç vaxt doğulmayacaq və ona görə də sən özün də heç vaxt doğulmayacaqsan ki, indi keçmişə qayıdıb öz babanı öldürəsən...

...Bu düşüncə təcrübəsi zaman səyahətinin qeyri-mümkün olduğunu göstərir, çünki bu, kainatda uyğunsuzluqlar yarada bilər.

...Stiven Hokinq (...ingilis nəzəri fizik, kosmoloq, astrofizik-A.B.) həmçinin kainatda zaman səyahətini qadağan edən hələ də kəşf edilməmiş fizika qanunlarının olduğunu bildirən xronoloji qorunma hipotezini təklif edib. Eyni zamanda, hazırda mövcud olan fizika qanunları zamanda səyahəti heç də istisna etmir.

Bu fikir Albert Eynşteynin işindən qaynaqlanır, o təklif edib ki, “qapalı zaman kimi əyrilər” kosmos o qədər əyri olduqda, məsələn, qara dəliyin ətrafında olduqda, obyekt və ya müşahidəçi nəhayət öz başlanğıc nöqtəsinə qayıdır.

...Alimlər, ümumiyyətlə, qapalı zaman kimi əyriləri (CTCs) olan bir kainatda insanların keçmişə səyahət edə biləcəyi qənaətindədirlər. İlk baxışda bu, açıq-aydın bir nəticə kimi görünür, çünki (kifayət qədər böyük miqyasda) zamana uyğun əyrini kosmosda səyahət edən hipotetik bir kosmik gəminin dünya xətti kimi düşünmək olar...

Bunu Vanderbilt Universitetinin fiziki Lorenzo Qavassino öz məqaləsində yazır.

...Məsələ burasındadır ki, əgər bu əyri bir döngə əmələ gətirsə, kosmik gəmi öz başlanğıc nöqtəsinə, öz keçmişinə qayıdacaq. Lakin bu nəzəriyyə ilə bağlı problem sərnişinlərin həmin gediş-gəlişi etdikdən sonra başına gələnlərdir.

Fizika qanunları zamanın axınına görə simmetrikdir, yəni tərs çalınsa belə, dəyişmir. Lakin bu, termodinamikanın ikinci qanununa, Kainatın müşahidə olunan statistik qanununa aid deyil.

... Kainatda hər şey pozğunluğa meyllidir. İstilik istidən soyuq ərazilərə axır və təcrid olunmuş bir sistemdə entropiya - sistemdəki pozğunluğun ölçüsü - yalnız arta bilər. Termodinamikanın ikinci qanunu bizə zamanın oxunu göstərir. Sistemin nizamsızlığa doğru getdiyini görürsənsə, o zaman dəqiq bilirsən ki, zamanla irəliləyir.

Qavassino öz işində gəminin qapalı zamana bənzər əyrini keçdiyi təqdirdə onun başına nə gələcəyini termodinamik baxımdan təsvir etməyə çalışıb. Bu səyahət zamanı entropiya termodinamikanın ikinci qanununa uyğun olaraq termodinamik tarazlığa doğru artmalıdır, lakin ardıcıl kainat üçün zamana uyğun əyri daxil edilməzdən əvvəl də qeyri-tarazlıq vəziyyətinə qayıtmalıdır.

Bir kosmos gəmisinin ətrafında sıçrayan tək qeyri-sabit hissəciyi misal gətirərək deyir ki, bizim anladığımız fizika qanunları zərrəciyin ilkin vəziyyətinə qayıtmasını tələb edir.

...Gözlənildiyi kimi, hissəcik τ = 0 yaxınlığında kortəbii olaraq parçalanır və demək olar ki, bütün səyahət müddəti ərzində çürümüş qalır. Bununla belə, τ döngənin başlanğıcına yaxınlaşdıqca, hissəcik parçalanması üçün lazım olan müddətdə kortəbii olaraq islahat aparır.

Bunu Qavassino izah edir.

...Elm adamları, entropiyanın və ya xaosun maksimuma çatdığı və termodinamikanın ikinci qanununun tərsinə döndüyü bir nöqtə olduğunu təxmin edirlər.

Nəticədə, zaman səyahətçiləri dövrənin ortasında baş verən hər şeyi yaddaşını itirəcəklər. Başqa sözlə, insanlar bu dövrədən keçə biləcəklər, lakin siz kainatın orijinal vəziyyətində heç bir yeni məlumat toplamayacaqsınız Bu paradoks, Kainat öz ardıcıllığını qoruyacaq şəkildə təkamül edəcək və zaman səyahətçilərini ilkin şərtlərinə qaytaracaq.

Nazlı Almuradova

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:271
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 01 Aprel 2025 00:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Radio milli və informasiya təhlükəsizliyimiz üçün mühüm vasitədir” Hikmət Babaoğlu

23 Oktyabr 2026 12:18see402

Dəbdəbəli həyat tərzi nümayişi qadağası So­sial şə­bə­kə­də ya­zı­lan­lar

23 Oktyabr 2026 07:03see386

Vüqar Oruc: “İnternet tarifləri artırılmamalı, xidmətin keyfiyyəti yüksəldilməlidir”

23 Oktyabr 2026 13:49see316

Növbəti köç karvanları Xocavənd və Ağdərəyə çatıb (Yenilənib)

23 Oktyabr 2026 12:58see311

Rayonların subsidiyası kəsildi: Qalan pul hansı sahələrə xərclənəcək?

23 Oktyabr 2026 16:03see221

Hakan Fidan: “İrana hərbi müdaxilə həll yolu deyil”

24 Oktyabr 2026 14:29see218

Diş sağlamlığına zərər verən qidalar Həkim AÇIQLADI

23 Oktyabr 2026 09:47see218

Bakı Ekspo Mərkəzdə Musa Yaqubun “İpəkyolu” nəşriyyatı tərəfindən çap olunmuş “Gül bağçası” kitabı təqdim olundu

23 Oktyabr 2026 22:09see216

Yeniyetmələrdə görmə zəifliyinin yaranma səbəbləri nələrdir? PAŞA QƏLBİNUR

23 Oktyabr 2026 12:12see211

Yanlış dərman istifadəsi nələrə səbəb ola bilər? PROFESSOR AÇIQLADI

23 Oktyabr 2026 17:14see198

Alimlər ağrını daha yüngül hiss etməyə kömək TAPDILAR

23 Oktyabr 2026 15:23see192

Körpələrdə yüksək hərarət fonunda qıcolmalar

24 Oktyabr 2026 01:51see190

Dövlət Bağçalı İlham Əliyevə təşəkkür ETDİ

23 Oktyabr 2026 22:34see185

Qeyri neft qaz mallarının mənşəyinin müəyyən edilməsi qaydası təsdiqlənib

23 Oktyabr 2026 17:40see184

“AccessBank”ın rəhbər şəxsi bankdan ayrıldı

23 Oktyabr 2026 16:42see183

Tramp saxta addan isitfadəyə görə konqresmeni istefaya çağırdı

23 Oktyabr 2026 23:46see182

Ronaldo tarixə düşdü

24 Oktyabr 2026 04:57see178

İkili idarəetmə bitir, səhiyyədə yeni dövr başlayır

23 Oktyabr 2026 19:04see173

Gələcəyə inamını itirən gənclik Niyə yatırım etmək əvəzinə kor koranə pul xərcləyirlər?

24 Oktyabr 2026 15:01see168

Qubadlının işğaldan azad olunmasından 6 il ötür

25 Oktyabr 2026 00:07see168
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri