Zaqatalada qədim Qorqud el mərasimi bu gün də yaşadılır VİDEO

Zaqatala, 16 aprel, AZƏRTAC

Multikultural və tolerantlıq ənənələrinin uğurla yaşadıldığı bölgələrimizdən biri də Zaqataladır. Mədəni müxtəlifliyi ilə fərqlənən Zaqatalada tarixdən gələn el mərasimləri, bayramlar da günümüzə kimi qorunub, yaşadılır.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, belə bayramlardan biri də Qorqud el mərasimidir.

Rayonun Qanıx çayı vadisi boyunca uzanan bir sıra kəndlərdə bu gün də tarixi mərasimlər qeyd olunur. Yengian kəndindəyik. Yazı erkən qarşılayan kənd sakinləri həyət-bacada səliqə-sahman yaradır, təmizlik işlərinə başlayıblar. Kənddə iməcilik təşkil edilir, abadlıq işləri görülür.

Xüsusən qonşulardan birinin həyətində yır-yığış edilir, digərində isə ocaq qalanır, qazanlarda yemək bişirilir. Belə həyətlərdən birinə baş çəkirik. Ocaq tüstüsündən gözləri yaşaran Gülarə nənə əl-qolunu çırmayıb qədim el xörəyi olan Qorqudu hazırlayır. Deyir ki, başqa xörəklər də hazırlanacaq, lakin Qorqudu bişirməyi hər insana həvalə etmirlər.

Qorqud xörəyinin hazırlanma qaydasından danışan Gülarə Ramazanova bildirir ki, buğdanı dingdə döyüb onu bir neçə dəfə suda yuyurlar. “Buğdanı yuyub suyunu kənara atmaq olmaz, ya ağac dibinə, ya da bostan-tərəvəz bitkisinin üstünə tökmək lazımdır. Axı, buğda, onun suyu bolluq rəmzidir. Hazır olan buğdanı qazana töküb qaynadır, soğan və düyü əlavə edirik. Həll olandan sonra isə döyülmüş qoz tökürük”, - deyən Gülarə nənə əlindəki çömçə ilə bir an belə ara vermədən qazanı bulayır və hazırladığı xörəyin yanmamasına nəzarət edir. Öyrənirik ki, Gülarə nənə qohum-əqrəba arasında bu işin ən yaxşı bilicisidir. Özündən sonra isə qızına bu xörəyin hazırlanmasını öyrədib.

Kənd ağsaqqalı Maarif dayı yazın gəlişinə təsadüf edən bu el mərasimini bəzi insanların unutduğunu deyir. Bildirir ki, ocaq üstündə bişirilən Qorqudu görəndə, uşaqlığını xatırlayır. O zamanlar daha çox iri qazanlarda bişirilər və kənddə bütün evlərə paylanarmış.

Kənd sakini, folklorşünas Xuraman Şabanova Yengian kəndinin tarixinin qədimə söykəndiyini, bu insanların yaşam tərzinin əkinçilik və maldarlıq olduğunu, keçmiş ənənələri də günümüzə kimi qoruduqlarını dilə gətirir. “İnsanların xeyir-şərdə bir-birinə dəstək, arxa durmalarını gördükcə, bütün bu adətləri dərk etdikcə, yaşadıqca hiss eləyirsən ki, bu yerlərin camaatı Dədə Qorqud nəslinin yadigarı, varisləridir”, - deyən Xuraman xanım əlavə edir ki, bu adətlərdən, yaşadılan ənənələrdən biri də mövsüm və mərasimlərdə Qorqud adlı yeməyin bişirilməsidir. Elə el mərasimi də adını bu yeməkdən götürüb. Kəndin müxtəlif məclislərində, mövsüm zamanı bişirilir və insanlara ehsan kimi paylanılır, süfrələrə düzülür: “Qorqud sözünün etimologiyasına nəzər saldıqda “qor” ocaq, “qud” isə şənlik deməkdir. Buradan belə anlama gəlmək olar ki, bu mərasimi qeyd edən hər kəsin ocağı daim yanar, məhsulu bol olur və evlərdə şənlik üçün ocaqlar qalanır”.

Keçmişdən qalan ən gözəl ənənələrdən biri də Qorqud yeməyi hazırlanandan sonra ev sahibinin ondan kəndin ahıl və qocalarına, xəstələrə, imkansızlara paylamasıdır. Bu da insanlarla ruzini paylaşmaq, bölüşmək və böyüklərə hörmət göstərmək mənasındadır.