Zəfər tariximizin və Böyük Qayıdışın rəmzi ŞƏRH

26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının müasir tarixində xüsusi qürur və iftixar hissi ilə qeyd olunan əlamətdar günlərdən biridir. Bu tarix yalnız bir şəhərin işğaldan azad edilməsini ifadə etmir. 26 avqust həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası istiqamətində atılmış mühüm addımın, tarixi ədalətin bərpasının və doğma torpaqlara Böyük Qayıdışın parlaq rəmzidir.

Laçın Azərbaycan tarixində və milli yaddaşımızda özünəməxsus yeri olan qədim yurd yerlərimizdəndir. Azərbaycanın dilbər guşələrindən biri kimi Laçın öz təbii gözəllikləri, dağları, meşələri, çayları və zəngin mədəni irsi ilə seçilib. Lakin uzun illər davam edən işğal nəticəsində şəhər və rayon ağır dağıntılara məruz qalıb, minlərlə laçınlı doğma yurdlarından didərgin düşüb.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycanın qazandığı tarixi Zəfər bu reallığı kökündən dəyişdi. Həmin qələbə nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək istiqamətində mühüm nəticələr əldə etdi. 2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Lakin Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri həmin mərhələdə hələ Azərbaycanın nəzarətində deyildi. Sonrakı proseslər isə Laçın şəhərinin də ölkəmizin nəzarətinə qaytarılması ilə nəticələndi.

2022-ci il avqustun 26-sı Laçın tarixinin ən mühüm günlərindən biri kimi yadda qaldı. Həmin gün Azərbaycan Ordusu Laçın şəhərinə daxil oldu və şəhər, eləcə də Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Beləliklə, Laçın şəhərinin uzun illər davam edən işğalına son qoyuldu. Prezident İlham Əliyevin Laçın şəhərinə səfəri zamanı Azərbaycan Bayrağının şəhərin mərkəzində ucaldılması isə bu tarixi hadisənin rəmzi məqamlarından birinə çevrildi.

Bu baxımdan 26 avqust tarixinin Laçın Şəhəri Günü kimi təsis edilməsi tamamilə təbii və məntiqli addım idi. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər günlərinin təsis edilməsi qərara alındı və 26 avqust Laçın Şəhəri Günü kimi müəyyənləşdirildi.

Laçının azadlığı Azərbaycan xalqının yaddaşında yalnız hərbi uğur kimi deyil, həm də siyasi iradənin və diplomatik fəaliyyətin nəticəsi kimi yaşayır. Azərbaycan rəhbərliyinin müharibədən sonra apardığı ardıcıl siyasət nəticəsində Laçın şəhərinə qayıdış üçün zəruri şərait yaradıldı. Alternativ Laçın yolunun qısa müddətdə inşa edilməsi də bu prosesin mühüm mərhələlərindən biri oldu. Prezident İlham Əliyev müxtəlif çıxışlarında qeyd edib ki, yeni yolun tikintisi razılaşdırılmış müddətdən daha qısa vaxt ərzində başa çatdırılıb.Laçının azad edilməsi ilə qarşıda yeni və daha mühüm vəzifələr dayanırdı. Bu vəzifə yalnız şəhərin fiziki olaraq bərpasından ibarət deyildi. Əsas məqsəd Laçını yenidən həyatın, quruculuğun, sosial-iqtisadi inkişafın və insanların rahat yaşayışının mərkəzinə çevirmək idi.

Bu istiqamətdə görülən işlər qısa müddət ərzində öz nəticələrini göstərməyə başladı. Şəhərin infrastrukturu yenidən qurulur, yaşayış binaları və fərdi evlər inşa edilir, sosial obyektlər yaradılır, yollar çəkilir, kommunikasiya sistemləri yenilənir. Laçının müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən qurulması onun gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Prezidentin rəsmi internet səhifəsində də qeyd olunduğu kimi, şəhərin bərpası istiqamətində intensiv işlər aparılır və keçmiş məcburi köçkünlərin Laçına qayıdışı 2023-cü il mayın 27-dən başlanıb.Böyük Qayıdış proqramının ən mühüm istiqamətlərindən biri məhz insanların öz doğma torpaqlarına qaytarılmasıdır. Çünki şəhərlərin və kəndlərin bərpası yalnız binaların tikilməsi demək deyil. Əsl bərpa həmin ərazilərdə həyatın yenidən canlanması, ailələrin öz evlərinə qayıtması, uşaqların məktəblərə getməsi, insanların işləməsi və gələcəyini burada qurmasıdır.

Laçında bu proses artıq real nəticələrlə müşayiət olunur. Bir vaxtlar məcburi köçkün həyatı yaşayan insanlar doğma şəhərlərinə qayıdır, yeni evlərinə köçür və həyatlarını yenidən qururlar. Bu mənzərə Böyük Qayıdışın ən təsirli görüntülərindən biridir. Laçının dirçəldilməsi eyni zamanda Azərbaycanın quruculuq potensialının nümayişidir. İşğal zamanı dağıdılmış şəhər bu gün müasir infrastruktura malik yaşayış məntəqəsinə çevrilir. Burada yeni yollar, yaşayış kompleksləri, ictimai obyektlər, məktəblər və digər sosial infrastrukturlar yaradılır. Beləliklə, Laçın keçmişin ağrı-acısından gələcəyin inkişaf modelinə doğru inamla irəliləyir.

Bu gün Laçın həm də Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi genişmiqyaslı quruculuq siyasətinin mühüm mərkəzlərindən biridir. Laçının coğrafi mövqeyi, regional nəqliyyat əlaqələri baxımından əhəmiyyəti və təbii potensialı onun gələcəkdə mühüm iqtisadi və turizm mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə imkan verir.26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü bütün bunların fonunda böyük siyasi və mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün şəhidlərimizin fədakarlığı, qazilərimizin qəhrəmanlığı, Azərbaycan Ordusunun gücü və xalqımızın milli birliyi bir daha xatırlanır. Çünki Laçının azadlığı da daxil olmaqla, tarixi Zəfər heç də asanlıqla əldə edilməyib.

Bu gün Laçında dalğalanan üçrəngli Azərbaycan Bayrağı bizə bir həqiqəti xatırladır: Azərbaycan xalqı öz tarixi torpaqlarına sahib çıxmaq əzmini heç vaxt itirmədi. İşğal illərində laçınlılar doğma şəhərlərinə qayıdacaqları günə inandılar. Bu gün həmin arzu artıq reallığa çevrilib. Laçın Şəhəri Günü həm də gələcəyə baxış günüdür. Qarşıdakı illərdə Laçının daha da inkişaf etdirilməsi, əhalisinin artırılması, turizm imkanlarının genişləndirilməsi və iqtisadi potensialının reallaşdırılması istiqamətində yeni layihələrin həyata keçirilməsi gözlənilir.

Bu mənada Laçının bugünkü siması Azərbaycan dövlətinin gücünün və xalqımızın iradəsinin əyani göstəricisidir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması prosesi Azərbaycanın yalnız keçmişi bərpa etmədiyini, həm də həmin ərazilərdə daha müasir və dayanıqlı gələcək qurduğunu göstərir. 26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü bu baxımdan Zəfər tariximizin mühüm səhifələrindən biridir. Bu tarix hər il qeyd olunduqca Laçının işğaldan azad edilməsində canından keçən şəhidlərimizin əziz xatirəsi ehtiramla yad ediləcək, qazilərimizin qəhrəmanlığı minnətdarlıqla xatırlanacaq. Laçın artıq yalnız keçmişin xatirələrində yaşayan bir şəhər deyil. Laçın bu gün yenidən qurulan, sakinlərini bağrına basan, gələcəyə inamla addımlayan və Azərbaycanın Böyük Qayıdış tarixinin ən parlaq ünvanlarından birinə çevrilən şəhərdir.26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü münasibətilə bütün laçınlıları və Azərbaycan xalqını təbrik edir, doğma Laçının daim firavan, abad və gözəl günlər yaşamasını arzulayırıq.

Laçın azaddır, Laçın dirçəlir və Laçın gələcəyə inamla addımlayır!

Elnur Qəhrəmanov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı