Zelenski Davosda Avropa liderlərini “topa tutdu” Ukrayna liderindən tarixi çıxış

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski İsveçrənin Davos şəhərində keçirilən beynəlxalq forumda çıxışı zamanı Qərbin təhlükəsizlik siyasəti, Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Avropa İttifaqının passivliyi, İran rejimi və qlobal güclərin ikili standartları ilə bağlı bir sıra sərt və diqqətçəkən bəyanatlar səsləndirib.

Zelenski bildirib ki, Ukraynanın müstəqilliyi təkcə Kiyev üçün deyil, Qərbin öz həyat tərzini qoruması baxımından da həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Onun sözlərinə görə, qlobal elita bunu gec də olsa anlamalıdır: “Siz – qlobal elita Ukraynanın müstəqilliyinə hamıdan çox ehtiyac duyursunuz. Çünki sabah öz həyat tərzinizi müdafiə etmək məcburiyyətində qala bilərsiniz”.

Ukrayna Prezidenti Macarıstanın Baş naziri Viktor Orbanı da tənqid edib. Zelenski bildirib ki, Avropanın maliyyə resurslarından istifadə edib, eyni zamanda Avropanın maraqlarını satmağa çalışan siyasətçilərə güzəşt edilməməlidir:“Avropanın pulu ilə yaşayan və eyni zamanda Avropanın maraqlarını satmağa çalışan hər bir Viktor biləyinə şillə vurulmağa layiqdir. Əgər o, Moskvada özünü rahat hiss edirsə, biz onun Avropa paytaxtlarını ‘Moskva’ya çevirməsinə icazə verməməliyik”.

Zelenski Avropa İttifaqının təhlükəsizlik məsələlərində NATO-ya həddindən artıq güvəndiyini vurğulayıb.

Onun fikrincə, Avropa bu gün real sınaqlara hazır deyil:“Bu gün Avropa İttifaqı demək olar ki, tam şəkildə NATO-nun hərəkətə keçəcəyinə inanır. Amma heç kim bu ittifaqın real sınaqdan keçirildiyini görməyib. Əgər Putin Litvaya və ya Polşaya hücum etməyə qərar versə, kim cavab verəcək?”

Rusiya ordusunun vəziyyətinə toxunan Zelenski qeyd edib ki, Ukrayna ağır şəraitdə döyüşsə də, Rusiya da ciddi itkilər verir:“Biz çətinvəziyyətdəyik, ammaruslarda. Biz onların hücumlarına cavab veririk. Əgər ötən ilin bu vaxtlarında rus ordusu ayda təxminən 14 min itki verirdisə, indi bu rəqəm ayda ölü olaraq 35 minə çatıb. Onlar ayda 43000 nəfər səfərbər edir və 35 000 nəfər itirməyə başlayırlar, bu 43 nəfərdən təxminən 10-15%-nin qaçdığını və bəzilərinin yaralandığını da bilməlisiniz.Onların ordusunun say artımı dayandırıldı, bu, bizim üçün vacibdir, çünki dron operatorlarımız və dron texnologiyamız var”.

Zelenski ukraynalıların mübarizəsini “azadlıq savaşı” adlandıraraq bildirib ki, bu xalq uduzmayacaq: “Ukraynalılar qəhrəman xalqdır. Onlar ailələri, evləri və azadlıqları uğrunda vuruşurlar və bu müharibədə uduzmayacaqlar”.

Prezident Rusiya ordusunun taktikasını da kəskin tənqid edib.

Onun sözlərinə görə, Rusiya dörd ildir cəbhədə həlledici nəticə əldə edə bilmədiyi üçün mülki infrastrukturu hədəfə alır: “Rusiya enerji infrastrukturumuza hücum edir. Məqsəd Ukraynanı qaranlıqda qoymaqdır. Onlar xəstəxanaları, uşaq bağçalarını, vacib mülki obyektləri vururlar. Bahalı raketlər cəbhə xəttinə yox, dinc əhaliyə qarşı istifadə olunur. Bu, Rusiyanın simasıdır. Bu müharibənin simasıdır. Bu, açıq-aşkar soyqırımıdır”.

Zelenski beynəlxalq ədalət mexanizmlərindəki ikili standartlara da diqqət çəkib: “ABŞ Prezidenti Venesuelada əməliyyat keçirdi və Maduro həbs olundu. Bu qərarla bağlı fərqli fikirlər var idi, amma fakt dəyişmir: Maduro indi Nyu-Yorkda məhkəmə qarşısındadır. Bağışlayın, amma Putin həbs edilmir və məhkəmə qarşısına çıxarılmır”.Avropaya tribunal çağırışı

Ukrayna lideri Rusiyanın hərbi cinayətlərinə görə xüsusi tribunalın yaradılmasının gecikməsini də tənqid edib: “Bir çox görüşlər keçirilib, amma Avropa hələ də real səlahiyyətləri və işlək mexanizmi olan tribunal yaratmaq mərhələsinə çatmayıb. Burada nə çatışmır – vaxt, yoxsa siyasi iradə? Çox vaxt Avropada ədalətdən daha ‘təcili’ məsələlər tapılır”.

Qeyd edək ki, bu çıxışdan təxminən iki saat sonra Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı xüsusi tribunalın yaradılması üçün ilkin mərhələdə 10 milyon avro ayırıb.

Zelenski İranla bağlı fikirlərində bildirib ki, bu gün Ukrayna səmalarında istifadə edilən dronların arxasında vaxtında verilməyən siyasi qərarlar dayanır: “Biz gündə təxminən min ədəd tutucu dron istehsal edirik, amma bu kifayət deyil. Rusiya isə gündə təxminən 500 İran dronu və onlarla raket əldə edir. Niyə? Çünki İran xalqı etiraz edəndə dünya kənardan baxdı”.

Onun sözlərinə görə, İran etirazları zamanı real addımlar atılmadı və nəticədə rejim gücləndi: “Dünya İran xalqına lazımi kömək etmədi. Siyasətçilər mövqe formalaşdırana qədər ayətullah artıq minlərlə insanı öldürmüşdü. İran rejimi sağ qaldıqca, bu, bütün tiranlara mesajdır: kifayət qədər adamın varsa, hakimiyyətdə qala bilərsən”.

Zelenski qeyd edib ki, Rusiyanın silah istehsalı təkcə Çinin deyil, Qərb şirkətlərinin də dolayı iştirakı ilə davam edir: “Bəli, Çin Rusiyaya kömək edir. Amma təkcə Çin yox. Rusiya komponentləri Avropa, ABŞ və Tayvandan olan şirkətlərdən alır. “Patriot” raketləri ilə bizə kömək edənlərə təşəkkür edirik, amma bəlkə Rusiyanı raket istehsalı üçün lazım olan komponentlərdən ayırmaq daha ucuz və effektiv olardı?”

Zelenski Avropanın strateji qeyri-müəyyənliyinə də toxunub:“Hər kəs Qrenlandiyaya baxır, amma liderlərin çoxu nə edəcəyini bilmir. ABŞ-nin marağının azalmasını gözləyirlər. Bəs bu baş verməsə necə olacaq?”

Onun sözlərinə görə, Avropa özünü müdafiə etməyi öyrənməlidir: “Qrenlandiyaya 14 ya 40 əsgər göndərmək nədir? Bu Putinə, Çinə və ya Danimarkaya hansı siqnalı verir? Avropa hazırda çaşqın görünür və Tramp bu Avropanı dinləməyəcək”.

Zelenski ABŞ-nin Rusiya neftini daşıyan tankerlərə qarşı addımlarını müsbət qiymətləndirərək Avropaya sual ünvanlayıb: “ABŞ sahilləri boyunca Rusiya nefti daşıyan tankerlər saxlanılır. Bəs Avropa sahillərində niyə bu baş vermir? Axı bu tankerlər Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirir.” “Putinin pulu olmasa, müharibə də olmaz”, – deyə o vurğulayıb. Qeyd edək ki, Zelenskinin bu çıxışından təxminən bir saat sonra Fransa Aralıq dənizində Rusiyanın “kölgə donanması”na aid tankerini saxlayıb.

Zelenski bildirib ki, Ukrayna Avropa ilə birlikdə olsa, bütün qitənin təhlükəsizliyi güclənəcək: “Əgər Ukrayna NATO-da olsaydı, biz Qrenlandiyanı da qoruya bilərdik. Rusiya gəmiləri Krım yaxınlığında üzə bilmədiyi kimi, orada da üzə bilməzdi”.

Ukrayna Prezidenti çıxışının sonunda BƏƏ-də keçiriləcək görüşlə bağlı da məlumat verib: “Sabah və o biri gün Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində Ukrayna, ABŞ və Rusiya arasında üçtərəfli görüş olacaq. Ümid edirəm ki, Əmirliklər bilir: bəzən biz Amerika tərəfindən sürprizlərlə qarşılaşırıq”.

Rasim Əliyev

“AzPolitika.info”