Zelenski siyahı açıqladı, Azərbaycan da var dedi Moskvanın reaksiyası...

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ölkəsinin Azərbaycan qazı almağı planladığını açıqlayıb. O, ABŞ-la bu istiqamətdə razılaşmanın olduğunu, Yunanıstandan da qaz idxal edilə biləcəyini söyləyib. 

Ukraynaya indiki siyasi vəziyyətdə qaz idxalı etməyimiz nə dərəcədə mümkündür? Bu, hansı amillərə əsaslanaraq həyata keçirilə bilər? Moskva məsələni necə qarşılayacaq?

Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Turab Rzayev deyib ki, qış mövsümü ilə əlaqədar bu il də bütün Avropanın, xüsusilə də Ukraynanın qaz və enerji tələbatı artır:

“Qaz həm elektrik, həm istilik enerjisi üçün, həm də birbaşa istehlak baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır. Lakin bu tələbatı Rusiyanın ödəməsi artıq real görünmür. Çünki oradan gələn qaz kəmərlərinin əksəriyyəti bağlanıb. Əvvəlcə Ukrayna tranziti dayandırmaqla bu addımı atdı, daha sonra isə Rusiya Ukraynanı cəzalandırmaq məqsədilə qaz axınını məhdudlaşdırdı. Alternativ olaraq Ukraynaya Macarıstan, Slovakiya, Rumıniya və Polşa üzərindən qaz çatdırılması planlaşdırılır. Lakin bu ölkələrin özlərinin də enerji təminatında çətinliklər var. Xüsusilə Bolqarıstan, Macarıstan və Balkan ölkələri artıq Azərbaycandan qaz almaq istəklərini bildiriblər. Belə şəraitdə həmin dövlətlərin Ukraynaya əlavə qaz ötürməsi real görünmür”.

Turab Rzayev

İqtisadçı qeyd edib ki, Avropa hazırda sıxılmış təbii qaz (LNG) idxalı ilə öz ehtiyaclarını müəyyən qədər ödəyir:

“Ancaq bu, Rusiyadan alınan qazla müqayisədə dəfələrlə bahadır. ABŞ və Qətərdən gətirilən LNG həm bahalıdır, həm də onun daşınması və qəbul olunması üçün xüsusi terminallar tələb olunur. Ukrayna isə bu infrastruktura tam malik deyil. Yunanıstanın öz qazı yoxdur. Zelenskinin “Yunanıstan üzərindən qaz” ifadəsi əslində üçüncü tərəflər, yəni Rusiya, Qətər və ya ABŞ kimi ölkələrin qazının bu marşrutla ötürülməsini nəzərdə tutur. Lakin bu halda da qazın qiyməti yüksək olacaq”.

Ekspert bildirib ki, bu prosesdə Azərbaycan qazı daha əlverişli və nisbətən ucuz variant sayılır:

“Lakin Ukraynaya çatdırılması tranzit baxımından çətinlik yaradır. Əgər qaz sıxılmış halda gəmilərlə daşınsa, bu, həm baha başa gələcək, həm də Ukraynanın liman imkanları məhdud olduğundan logistika problemi yaranacaq. Digər ehtimal Rusiyadan keçən tranzitin bərpasıdır, lakin indiki siyasi vəziyyətdə bu, real görünmür. Ümumilikdə Ukraynanın qış aylarında qaz təminatı çətin olacaq, amma mövcud alternativlər arasında müəyyən həll yolları tapıla bilər. Azərbaycan qazı bu baxımdan istər Balkanlar, istərsə də Türkiyə-Yunanıstan marşrutu vasitəsilə, yaxud sıxılmış formada çatdırılma variantı ilə potensial mənbə kimi önə çıxır”.

Ləman İmran
Globalinfo.az