Icma.az
close
up
RU
Zelenskini gözləyən son: Həbs, yoxsa qaçmaq? Türkiyəli ekspertlə MÜSAHİBƏ

Zelenskini gözləyən son: Həbs, yoxsa qaçmaq? Türkiyəli ekspertlə MÜSAHİBƏ

Icma.az, Cebheinfo saytına istinadən bildirir.

“Cebheinfo.az” saytının “Türk Söhbəti” layihəsinin buhəftəki qonağı Kırıkkale Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər kafedrasının müəllimi, siyasi ekspert Merve Suna Özcandır. 

Onunla Rusiya-Ukrayna müharibəsinin hansı formada bitiriləcəyinə dair iddialar, habelə ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Rusiya lideri Vladimir Putin arasındakı danışıqları müzakirə etdik. Həmçinin, ekspertlə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin gələcəyi barədə ehtimallar və Rusiyanın mümkün növbəti hədəfi haqqında danışdıq:

- Merve xanım, bu günlərdə dünyanın əsas gündəm mövzusu ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətinin Səudiyyə Ərəbistanında Ukrayna müharibəsi ilə bağlı görüşüdür. Hazırda hər kəs bu savaşın necə bitəcəyini düşünür. Sizcə, Rusiya-Ukrayna müharibəsi necə başa çatacaq?

- Əslində, Donald Tramp ABŞ Prezidenti seçiləcəyi təqdirdə, Rusiya-Ukrayna müharibəsini 24 saat ərzində bitirməyi vəd etmişdi. Lakin hazırda bu müharibənin 24 saat ərzində bitməyəcək qədər xaotik və dərin bir vəziyyətə gəldiyini görürük. Amma buna baxmayaraq, Trampın bu məsələ ilə bağlı atdığı addımlar həqiqətən dünyanın diqqətini çəkdi. Bunun əsl səbəbi Ukrayna və Avropanın bir anda danışıqlardan kənarlaşdırılması oldu. 

Səudiyyə Ərəbistanında baş tutan görüşdə ABŞ və Rusiya nümayəndələri masaya oturdu. Müharibənin ən təməl aktoru olan, ərazilərində hələ də müharibənin getdiyi Ukrayna və onu dəstəkləyən Avropa ölkələri isə danışıqlarda iştirak etmir. Buna görə də ağıllara müharibənin Rusiyanın istədiyi şərtlərlə bitəcəyi ehtimalları gəlir. 

- Siz də müharibənin Rusiyanın şərtləri çərçivəsində bitəcəyini düşünürsünüz?

- Maraqlıdır ki, müharibənin Rusiyanın istədiyi kimi bitəcəyinə dair işartıları Donald Trampın açıqlamalarında görürük. Çünki o, müharibə reallığı baxımından Rusiyanın əsgər itirərək torpaq qazandığını dedi. Hətta Rusiyanın böyük ölkə olduğunu, Napoleonu və Hitleri məğlub etdiyini xatırlatdı. 

Bundan başqa, ABŞ Prezidenti Rusiyanın mülki şəxslərin ölməsini istəmədiyi və müharibəni bitirməyə çalışdığına dair mesajlar verdi. Məncə, bunlar pərdə arxasında Tramp və Putin arasında aparılan danışıqların təzahürü kimi qiymətləndirilməlidir. 

Üstəlik, Tramp prezident seçildikdən sonra ən çox vurğuladığı məsələlərdən biri Rusiya ilə danışıqların aparıldığı idi. Yəni biz səssiz diplomatiyanın arxa planda həyata keçdiyini Ər-Riyaddakı görüşdə də gördük. Lakin an etibarilə müharibənin necə bitəcəyini proqnozlaşdırmaq olduqca çətindir. 

- Rusiya ilə Ukrayna arasında hansısa formada sülh müqaviləsi imzalanarsa, ondan sonra nələr ola biləcəyi də maraq doğurur. Xüsusilə mövcud vəziyyətdə müharibənin bitirilmə ehtimalında Ukrayna xalqının bir qisminin Prezident Volodimir Zelenskiyə sərt təpki verəcəyi proqnozlaşdırılır. Hətta Zelenskinin həbs olunacağı və ya ölkədən qaçacağı kimi iddialar səsləndirilir. Bu iddialar barədə nələr deyə biləriniz?

- Ədalətli bir sülh müqaviləsinin imzalanıb-imzalanmayacağı sual altındadır. Mən tərəflər arasında sülh olmasını arzulayıram, ancaq reallıqları nəzərə alsaq, sülh müqaviləsinin imzalanması deyil, atəşkəsin əldə olunacağı gözlənilir. Bununla da münaqişənin dondurulması hədəflənir. Hətta dünyanın bir çox bölgəsində dondurulmuş münaqişələrin getdikcə artdığını görürük. Sanki artıq sülh müqavilələri işlək deyil. 

Ümumiyyətlə, müharibəyə görə Zelenskini ittiham edənlərin də sayı kifayət qədər çoxdur. Hətta Trampın da Zelenskiyə qarşı münasibəti müsbət deyil. O, seçki ərəfəsində də Ukrayna liderini “çox yaxşı tacir” adlandırıb və hər ABŞ-yə gələndə milyonlarla dollar pulla getdiyini demişdi. Yəni ilkin təəssüratlarını o zamandan vermişdi. Bu gün isə danışıqlar masasında Zelenskinin olmadığını görürük. 

- Zelenskinin hansı aqibətlərlə üzləşmə ehtimalı var?

- Düşünürəm ki, Ukraynanın təbii sərvətləri ilə bağlı məsələlərdə müəyyən problemlər olduğu üçün Tramp Zelenskiyə qarşı belə sərt ritorika sərgiləyir. Zelenskinin bir neçə ehtimalla qarşılaşması mümkündür. Birincisi, müharibəni başlatma və nəticələrindən məsuliyyət daşıdığı ittihamı ilə mühakimə olunma ehtimalıdır. Müharibə ilə bağlı biri hesab verməlidirsə, onun Volodimir Zelenski olduğuna dair ehtimallar gündəmə gələ bilər. İkincisi, Zelenskinin hansısa Avropa dövlətinə sığınma ehtimalıdır. Üçüncüsü isə bəlkə də ən az ehtimal olunan variant Zelenskinin də danışıqlara masasına dəvət olunmasıdır. 

- Hazırda Zelenskidən sonra Ukrayna Prezidenti olma ehtimalı ən yüksək şəxs kimdir?

- Hesab edirəm ki, Volodimir Zelenskini əvəz etmə ehtimalı ən yüksək olan namizədlərdən biri sabiq dövlət başçısı Petro Poroşenkodur. Onun da belə bir istəyi olduğu deyilir. Poroşenkonun daha əvvəl prezident olması və son zamanlarda da diqqət çəkməyə başlaması bu ehtimalı artırır. Həmçinin, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin sabiq komandanı Valeri Zalujnının da adı prezidentlik üçün hallanır. Bəlkə də həm Rusiyanın, həm də ABŞ-nin qəbul edəcəyi bir namizəd düşünəcəklər. 

- Bəzi mütəxəssislər bu müharibənin indiki gedişatı ilə bağlı Avropanın Ukraynanı satdığını düşünürlər. Siz də bu fikirdəsiniz?

- Xeyr, mən Avropa ölkələrinin Ukraynanı satdığını düşünmürəm. Avropa müharibənin başından bəri Ukraynaya açıq dəstək nümayiş etdirir. Lakin mən ABŞ-nin Ukraynanı satdığı qənaətindəyəm. Daha dəqiq desək, Tramp Zelenskini tək buraxdı. Yəni Donald Tramp hakimiyyətə gəldikdən sonra ABŞ Ukrayna və Avropadan üz döndərdi.

- Tarixən hansısa müharibə bitəndə dünyanın başqa yerlərində yeni savaşların başladığını görürük. Maraqlıdır, Rusiya-Ukrayna müharibəsi başa çatdıqdan sonra harada yeni müharibə başlama ehtimalı var? Daha dəqiq desək, Rusiyanın Ukraynadan sonrakı hədəfinin hansı ölkə olacağını düşünürsünüz?

- Bəli, müharibələr mütəmadi şəkildə müxtəlif regionlara yayılır. Əslində, 2007-ci ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Münhen Təhlükəsizlik Konfransındakı çıxışı zamanı bunun təməlini qoydu. Orada Kreml rəhbəri təkqütblü ABŞ sisteminə qarşı meydan oxudu. Nəticədə, Rusiya 2008-ci ildə Gürcüstana, 2014-cü ildə isə Ukraynaya hücum etdi. 2022-ci ildə isə Ukrayna ilə müharibə başladı. 

Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başa çatacağı isə inandırıcı deyil. Böyük ehtimalla, sülh müqaviləsi deyil, münaqişənin dondurulması barədə razılıq əldə olunacaq. Məncə, Rusiyanın növbəti hədəfi Ermənistan ola bilər. Son zamanlarda İrəvanla Moskva arasındakı münasibətlərin yaxşı olmadığı açıq şəkildə özünü göstərir. 

- Həmçinin, Rusiyanın Baltikyanı ölkələri də hədəf ala biləcəyi deyilir. Bu ehtimal reallaşacağı təqdirdə, Kreml hansı ölkəyə hücum əmri verə bilər?

- Bəli, Putinin hansısa Baltikyanı ölkələrə də hücum əmri vermə ehtimalı mümkündür. Xüsusilə ABŞ hərbçilərinin Baltikyanı ölkələrdən çıxarılması həmin dövlətlərin bu barədə narahatlığını daha da artıracaq. Düşünürəm ki, Rusiya bu istiqamətdə Moldovaya həmlə edə bilər. Lakin bunun hücum deyil, oradakı separatçılara dəstək formasında olacağını fərz edirəm. 

Bundan əlavə, Polşa da Rusiyadan çox çəkinir. Buna görə də son zamanlarda hərbi xərclərini artırıblar və diqqətli hərəkət edirlər. Konkret olaraq, Rusiya və Belarus istiqamətindən hücum olacağından qorxurlar. Lakin Rusiyanın Ukraynaa olduğu kimi, birbaşa Polşaya hücum edəcəyini zənn etmirəm. Sadəcə bölgədəki gərginlik yüksələ bilər. 

Elmir Mustafa 
“Cebheinfo.az”

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 20 Fevral 2025 11:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see336

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see312

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see309

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see271

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see271

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see267

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see255

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see252

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see188

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri