Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

108 il öncə rəsmi bayram oldu, indi tarixi dəyişə bilər Azərbaycanda ilginc mübahisə

108 il öncə rəsmi bayram oldu, indi tarixi dəyişə bilər Azərbaycanda ilginc mübahisə

GlobalInfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Dünyanın bəzi ölkələrində Yeni il bayramı yanvarın 1-də deyil, fərqli tarixlərdə qeyd olunur. Məsələn, Çində bu, ay təqviminə əsasən fevral ayına təsadüf edir. Bu nümunə fonunda Azərbaycanda da müzakirələr başlayıb. Hətta Yeni ilin 1 yanvar deyil, 21 martda keçirilməsi təklif edilir. 

Azərbaycanda Yeni ilin rəsmi günü dəyişdirilərək 1 yanvar əvəzinə, 21 mart – Novruz bayramı günü müəyyən edilə bilərmi? Bu, hüquqi baxımdan mümkündürmü?

Globalinfo.az-a danışan tarixçi alim Zaur Əliyev deyib ki, Çin nümunəsi əslində tam fərqlidir.

Onun sözlərinə görə, sözügedən ölkədə rəsmi dövlət işləri, banklar və beynəlxalq əlaqələr 1 yanvar təqvimi ilə işləyir:

“Lakin onların “Bahar bayramı” (Chun Jie) ay təqvimi ilə qeyd olunan ənənəvi yeni ildir. Biz də bu addımı ata bilərik, amma texniki məsələləri də nəzərə almaq lazımdır. İlin sonu məsələsi dünyada sistem formasında olduğu üçün bizim birdən-birə üç ay fərq yaratmağımız texniki boşluq yarada bilər. Məsələn, dünya ilə aramızda 3 aylıq “rəqəmsal fərq” yaranacaq və bu da aviabiletlərin bron edilməsindən tutmuş, İT sistemlərinə qədər hər yerdə gecikmələrin olması deməkdir”.

Zaur Əliyev

Tarixçi bildirib ki, Əmək Məcəlləsinin 105-ci maddəsinə düzəliş edilməlidir:

“1 yanvarın heç bir təbiət hadisəsi ilə əlaqəsi yoxdur. Sadəcə Roma imperatoru Yuli Sezarın təqvimi ilə bağlı şərti bir tarixdir. Lakin qeyd etdiyim kimi, bu addıma qədər bütün İT sistemi və dövlətlərarası maliyyə razılaşmalarından tutmuş digər əməkdaşlıq məsələləri bir neçə il öncə planlaşdırılmalıdır. Ümumiyyətlə, 1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə də bu məsələ gündəmə gəlmişdi, amma o dövrün şərtləri beynəlxalq sistemlə uyğunlaşmağı tələb edirdi. Fikrimcə, hər iki tarix də ayrıca qeyd olunmalıdır”.

Yazıçı-kulturoloq Aydın Xan Əbilovun sözlərinə görə, ictimaiyyətdə Yeni təqvim ili ilə bağlı mübahisələr hər zaman olub:

“Biz anlamalıyıq ki, coğrafi baxımdan Avrasiya zonasında yerləşsək də, çağdaş, modern dünyanın, xüsusilə də Avropanın bir hissəsiyik. Ona görə də xüsusilə rəqəmsallaşmanın, virtuallaşmanın və süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi bir zamanda dünyada qəbul olunmuş anlayışları “milliləşdirməyin” qəti əleyhinəyəm. Bu, riyazi qanun kimidir: iki dəfə iki həmişə dörd edir. Bunun milliyyəti yoxdur və onu yerli xüsusiyyətlərə uyğunlaşdırmaq mümkün deyil. Uzaqbaşı, rəqəmlər ərəb, latın, kiril qrafikası və ya başqa yazı sistemləri ilə ifadə oluna bilər. Mahiyyət etibarilə dünyanın bir hissəsi olduğumuza görə, əksər ölkələrdə qəbul olunmuş 1 yanvarın Yeni ilin ilk günü kimi qəbul edilməsini doğru hesab edirəm”.

Aydın Xan Əbilov

Kultroloq qeyd edib ki, 21 mart şənlik, yenilənmə, məhsulun bünövrəsi qoyulan bahar bayramıdır:

“Təqvimi dəyişsək, o zaman yazışmalardan tutmuş kitablara, dərsliklərdən kompüter proqramlarına qədər hər şeyin dəyişdirilməsi zərurəti yaranacaq. Bu isə çox böyük maliyyə və texniki resurs tələb edir. Dünyada iqtisadi enişin müşahidə olunduğu, qlobal proseslərin sürətlə getdiyi bir dövrdə bunu etmək ən azı məqsədəuyğun deyil. Ona ayrılacaq vəsaiti Qarabağın inkişafına, bölgələrin dirçəldilməsinə, insanların sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönəldə bilərik.

Üstəlik, hazırda kompüterləşmə və süni intellektlə bağlı qlobal miqyaslı proseslər gedir. Belə bir şəraitdə təqvimin dəyişdirilməsi ciddi risklər yarada bilər. Biz Yaponiya, Hindistan, Çin və ya İran kimi böyük dövlət deyilik ki, bu cür dəyişikliklər üçün kifayət qədər geniş kadr potensialımız və resurslarımız olsun. Belə dəyişikliklərə getsək, bütövlükdə sistemlər bir-birinə qarışa, “sıfır problemi” kimi ciddi texniki çətinliklərlə üzləşə bilərik. Bu halda isə bank sektorundan tutmuş dövlət qurumlarına, ASAN xidmətdən vergi sisteminə qədər bir çox sahəni, hətta hərbi təhlükəsizlik məsələləri belə sual altında qala bilər. Ona görə də 1 yanvar əsl təqvim ilinin başlanğıcı kimi qəbul edilməlidir”.

Qeyd edək ki, 1918-ci ildə Sovet Rusiyası hökuməti tərəfindən V. İ.Lenin imzaladığı fərmanla Qriqori təqvimi qəbul edilib. Buna qədər Rusiya imperiyasında Yeni ilin başlanğıcı və ilin hesabı ilə bağlı tarixlər fərqli idi, lakin təqvimdən sonra 1 yanvar ilin başlanğıcı olub. Bu təqvim Azərbaycan daxil olmaqla SSRİ-nin ərazisində tətbiq edilib.

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az  

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 06 Yanvar 2026 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri