108 milyard dollardan 5 trilyon dollara: Tim Kuk Apple ı necə dəyişdi?

Tim Kukun rəhbərliyi dövründə "Apple" necə dəyişdi: 15 ilin rəqəmlərlə yekunu

"Apple"ın baş icraçı direktoru Tim Kuk şirkətin maliyyə nəticələrinə həsr olunmuş son konfrans zəngində iştirak edib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, sentyabrın 1-dən etibarən şirkətin yeni baş icraçı direktoru vəzifəsini Con Ternus icra edəcək. Tim Kukun 15 illik rəhbərlik dövrünün başa çatması münasibətilə "Apple"ın bu müddətdə necə dəyişdiyinə nəzər salaq.

Tim Kuk 24 avqust 2011-ci ildə Stiv Cobsun istefasından sonra "Apple"ın baş icraçı direktoru olub.

Gəlirlər

Şirkətin son maliyyə hesabatı ilə bağlı keçirilən konfrans zəngində "Bank of America" analitiki Vamsi Mohan maraqlı müqayisə aparıb. Tim Kuk rəhbər vəzifəyə başladığı 2011-ci ildə "Apple"ın illik gəliri 108 milyard ABŞ dolları təşkil edirdi.

"Apple" 2026-cı maliyyə ilinin üçüncü rübü üzrə 109,4 milyard ABŞ dolları gəlir açıqlayıb. Bu isə o deməkdir ki, şirkət 2011-ci ilin bütün illik gəlirini artıq tək bir rübdə əldə edir. 2026-cı maliyyə ili üzrə yekun nəticələr hələ açıqlanmasa da, 2025-ci maliyyə ilində ümumi gəlir 416 milyard ABŞ dolları olub.

2011-ci ildə "iPhone" satışlarından əldə olunan gəlir 47 milyard ABŞ dolları idi. Təkcə 2026-cı ilin üçüncü rübündə isə bu göstərici 54,3 milyard ABŞ dollarına çatıb.

Bazar dəyəri

Tim Kukun cari rübdə tədarük məhdudiyyətləri və yaddaş çatışmazlığının gəlirlərə təsir göstərə biləcəyini bildirməsindən sonra "Apple"ın səhmləri ucuzlaşıb. Buna baxmayaraq, ötən həftə şirkətin bazar kapitallaşması qısa müddət ərzində 5 trilyon ABŞ dollarını ötüb. Hazırda "Apple"ın bazar dəyəri təxminən 4,5 trilyon ABŞ dollarıdır və şirkət yenidən dünyanın ən dəyərli açıq səhmdar cəmiyyəti statusunda "Nvidia"dan geri qalır.

"Apple" 2018-ci ilin avqustunda 1 trilyon ABŞ dolları, 2020-ci ilin avqustunda 2 trilyon ABŞ dolları və 2022-ci ilin yanvarında 3 trilyon ABŞ dolları bazar dəyərinə çatan ilk şirkət olub. 2025-ci ilin oktyabrında 4 trilyon ABŞ dolları həddini keçən üçüncü, daha sonra isə 5 trilyon ABŞ dolları səviyyəsinə yüksələn ikinci şirkətə çevrilib.

Tim Kukun vəzifəyə başlamasından bir gün sonra, 2011-ci ilin avqustunda "Apple"ın bir səhminin (bölünmələr nəzərə alınmaqla) qiyməti 13,35 ABŞ dolları idi. Hazırda açılış qiyməti 304,81 ABŞ dollarıdır ki, bu da təxminən 23 dəfə artım deməkdir. Tim Kukun rəhbərliyi dövründə 2014-cü ildə 7:1, 2020-ci ildə isə 4:1 nisbətində səhm bölgüsü həyata keçirilib.

Aktiv cihazlar

"Apple" hazırda dünyada 2,5 milyarddan çox aktiv cihazının istifadə olunduğunu bildirib. Şirkət aktiv cihaz statistikalarını ilk dəfə 2016-cı ildə, bu göstərici 1 milyarda çatdıqda açıqlamağa başlamışdı.

Xidmətlər

Tim Kukun rəhbərliyi dövründə ən sürətli inkişaf edən istiqamətlərdən biri xidmətlər sektoru olub. 2011-ci ildə bu sahədən əldə olunan illik gəlir 9,4 milyard ABŞ dolları təşkil edirdi. 2026-cı ilin üçüncü rübündə isə xidmətlərdən gəlir 30,7 milyard ABŞ dollarına yüksəlib. 2025-ci maliyyə ilində bu sahənin ümumi gəliri 109 milyard ABŞ dolları olub.

Şirkət hazırda 1,5 milyard aktiv abunəliyə malik olduğunu açıqlayıb.

Tim Kukun rəhbərliyi dövründə istifadəyə verilən əsas xidmətlər bunlardır:

* "Apple Pay"

* "Apple Pay Cash"

* "Apple Card"

* "Apple Music"

* "Apple News"

* "Apple TV+"

* "Apple Arcade"

* "Apple Fitness+"

* "iCloud+"

* "App Store Search Ads"

* "Maps" tətbiqində reklamlar

2011-ci ildə isə "Apple"ın xidmət portfeli əsasən "AppleCare", "iTunes" və "App Store" ilə məhdudlaşırdı.

Yeni məhsullar

Tim Kukun rəhbərliyi altında "Apple" bir sıra yeni məhsullar təqdim edib:

* "Apple Watch"

* "AirPods"

* "Apple Silicon" çipləri

* "Vision Pro"

* "iPhone Air"

* "iPhone X"

* "HomePod" və "HomePod mini"

* "MacBook Neo"

Səhmdarlara vəsaitin qaytarılması

Tim Kuk 2012-ci ildə rüblük dividend ödənişlərini bərpa edib və səhmlərin geri alınması proqramına start verib. O vaxtdan bəri "Apple" səhmdarlarına ümumilikdə 1 trilyon ABŞ dollarından çox vəsait qaytarıb.

Rəhbərlik dəyişikliyi

Tim Kuk bildirib ki, rəhbərlik dəyişikliyi prosesi problemsiz şəkildə davam edir. Con Ternus sentyabrın 1-də, yeni "iPhone" modellərinin təqdimatından əvvəl baş icraçı direktor vəzifəsini icra etməyə başlayacaq.

Tim Kuk isə "Apple"da İdarə Heyətinin icraçı sədri kimi fəaliyyətini davam etdirəcək. O, tənzimləyici orqanlarla əlaqələrin qurulmasına və şirkətin hüquqi-tənzimləyici çağırışlarla mübarizəsinə dəstək verəcək.

Aprel ayında Tim Kuk uzun illər "Apple"da qalmaq niyyətində olduğunu bildirmişdi.

"Sağlamlığım yaxşıdır. Enerjim yüksəkdir və bu vəzifədə uzun müddət qalmağı planlaşdırıram", deyə o vurğulamışdı.

O əlavə edib ki, Con Ternusun baş icraçı direktor kimi fəaliyyətinə hərtərəfli dəstək göstərəcək və ehtiyac yarandıqca öz təcrübəsini bölüşəcək.

"Apple mənim üçün hər zaman əsas prioritet olacaq. Bu, mənim kimliyimin ayrılmaz hissəsidir və bunu başqa cür təsəvvür edə bilmirəm", – deyə Tim Kuk bildirib.

Tim Kuk: Con Ternus ən doğru seçimdir

Tim Kukun sözlərinə görə, Con Ternus "Apple"a rəhbərlik etmək üçün ən uyğun namizəddir.

"Keçid prosesi problemsiz davam edir və Conun yeni vəzifəsinə başlamasını böyük həyəcanla gözləyirəm. O, həqiqətən də bənzərsiz insandır və şirkətə rəhbərlik etmək üçün ondan daha yaxşı seçim yoxdur.

Dəfələrlə qeyd etdiyim kimi, onun liderliyinə, rəhbər komandamıza və bütün dünyada istifadəçilərimizin həyatını yaxşılaşdırmağa çalışan əməkdaşlarımıza tam inanıram. Qarşıda bizi parlaq gələcək gözləyir və mən heç vaxt indiki qədər nikbin olmamışam", deyə Tim Kuk bildirib.

Con Ternus 2001-ci ildə məhsul dizaynı komandasında çalışmaq üçün "Apple"a qoşulub. O, 2013-cü ildə aparat təminatı mühəndisliyi üzrə vitse-prezident təyin edilib və "AirPods", "Mac" və "iPad" məhsullarına rəhbərlik edib. 2020-ci ildən "iPhone" layihəsinə də cavabdeh olub, 2021-ci ildə isə aparat təminatı mühəndisliyi üzrə baş vitse-prezident vəzifəsinə yüksəlib.

Aydın