10cu iclas Bakıda keçiriləcək

Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan parlamentarilərinin görüşü əlaqələrin güclənməsinə xidmət edir

Azərbaycanın xarici siyasətində qonşu ölkələrlə fəal əməkdaşlıq mühüm yer tutur. Qonşu ölkələrlə əlaqələrin inkişafında üçtərəfli platforma çərçivəsində keçirilən görüşlər və imzalanan sənədlər xüsusi vurğulanmalıdır.

Qeyd edək ki, Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında üçtərəfli platforma uzun müddətdir mövcuddur. Hər üç ölkənin liderlərinin, xarici işlər və müdafiə nazirlərinin görüşləri mütəmadi olaraq keçirilir. Eləcə də belə görüşlər parlament müstəvisində də reallaşdırılır. Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında təməli illər öncə qoyulan uğurlu siyasi, iqtisadi əməkdaşlıq Avropa və Asiya qitələrinin qovuşuğunda yerləşən Cənubi Qafqaz regionunun strateji əhəmiyyətini xeyli artırıb. Bakı ilə Ankaranın təşəbbüsləri, o cümlədən sülh diplomatiyası bölgədə sabitlik, təhlükəsizlik və əməkdaşlıq üçün etibarlı zəmin formalaşdırır. Postmüharibə dövründə bölgədə qlobal əhəmiyyətli yeni geostrateji konfiqurasiyanın formalaşmasında Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyi aparıcı faktor kimi çıxış edir. Qonşu Gürcüstan da iki dövlətlə birgə addımlayaraq regionun strateji gələcəyini birlikdə inşa etmək istəyini və niyyətini aydın ifadə edir.

Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasındakı sıx üçtərəfli siyasi, iqtisadi əlaqələrdən doğan birgə layihələrin gerçəkləşməsi bölgənin inkişafında, sabitliyinin qorunmasında və dünyaya inteqrasiyasında aparıcı faktora çevrilib. Nəhəng enerji şirkətlərinin də iştirak etdiyi Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin enerji sahələri üzrə əməkdaşlığı öz səmərəliliyinə görə dünyada nümunəvi təcrübələrdən biri hesab oluna bilər. Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin enerji sahəsində əməkdaşlığı həm region dövlətlərinin iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik maraqlarına, həm də Avropa İttifaqı ölkələrinin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək siyasətinə uyğundur. Xatırladaq ki, üç ölkənin əməkdaşlığı ilə 2006-cı ildə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri layihəsi reallığa çevrilib. Bundan əlavə, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti üçtərəfli strateji əməkdaşlığın səmərəli nəticələridir.

Yeri gəlmişkən, qeyd edək ki, dekabrın 3-də Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) binasında Türkiyə, Azərbaycan və Gürcüstan parlamentlərinin xarici əlaqələr komissiyalarının IX üçtərəfli iclası keçirilib. İclasda Azərbaycan Milli Məclisinin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iştirak edib. Müzakirələrdə Türkiyəni TBMM Beynəlxalq əlaqələr komissiyasının sədri Fuat Oktayın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti, Gürcüstanı isə parlamentin xarici əlaqələr komissiyasının rəhbəri Nikoloz Samxaradzenin başçılıq etdiyi bir qrup deputat təmsil edib.

İclası açan Fuat Oktay Azərbaycan və Gürcüstanla əlaqələrin daha da dərinləşəcəyinə ümid etdiyini bildirib və Cənubi Qafqazın Türkiyə üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Türkiyə, Azərbaycan və Gürcüstan bütün istiqamətlər üzrə əməkdaşlığı möhkəmləndirməkdə qərarlıdır. F.Oktay ölkəsinin Qara və Xəzər dənizləri arasında nəqliyyat və logistika şəbəkələrinin genişləndirilməsinə, orta və ali təhsil, birgə tədqiqat mərkəzlərinin yaradılması və s. sahəsində qarşılıqlı fəaliyyətin inkişafına töhfə verməyə hazır olduğunu qeyd edib.

Türkiyə parlament komissiyasının rəhbəri xüsusən Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun ötürücülük qabiliyyətinin genişləndirilməsi üzrə işlərin tezliklə başa çatdırılacağına ümid etdiyini bildirib. Üç ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafına gəlincə, F.Oktay bu ölkələrin birgə ticarət dövriyyəsinin həcminin ildə 12 milyard dollara çatdığını qeyd edib: “Türkiyə hakimiyyəti iqtisadi əlaqələrin inkişafına mümkün töhfə verməyə hazırdır”. Regional proseslərin müzakirəsi kontekstində F.Oktay Ukraynada müharibənin diplomatik yollarla dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Azərbaycan Milli Məclisinin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin sədri Səməd Seyidov Türkiyə və Gürcüstanla əlaqələri “nümunəvi” adlandırıb və üç ölkə arasında əməkdaşlığın qlobal gündəm üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib. O, üç ölkə liderinin dövlətlərarası əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə verdiyi töhfəni vurğulayıb. “Heç də təsadüfi deyil ki, bu ilin martında Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyənin xarici işlər nazirləri arasında görüş keçirilib, sentyabrda isə müdafiə nazirləri səviyyəsində danışıqlar aparılıb. Əlaqələrin inkişafına dair konkret addımlar müzakirə olunur”, - deyən Milli Məclisin komitə sədri Bakı, Ankara və Tbilisi arasında parlamentlərarası dialoqun inkişaf etdirilməsinin zəruriliyini qeyd edib.

S.Seyidov bildirib ki, Türkiyədən və Gürcüstandan olan həmkarlarını Azərbaycanda COP29-un yekunları barədə məlumatlandırıb, region liderlərinin Bakıda keçirilən iqlim müzakirələrində iştirakını yüksək qiymətləndirib. Milli Məclisin komitə sədri Ankara və Tbilisi ilə nəqliyyat sektorunda əlaqələrin daha da dərinləşəcəyinə ümidvar olduğunu bildirib.

Gürcüstan parlamentinin Xarici əlaqələr komissiyasının rəhbəri Nikoloz Samxaradze öz növbəsində Cənubi Qafqazda sabitliyin və sülhün möhkəmləndirilməsi naminə Azərbaycan və Türkiyə ilə qarşılıqlı fəaliyyətin vacibliyini vurğulayıb.

Müzakirələrin yekunu olaraq üç ölkənin parlament komissiyalarının 10-cu iclasının Azərbaycanda keçirilməsi qərara alınıb.

Nardar BAYRAMLI