15 İyun bayramının siyasi və mənəvi mahiyyəti

15 İyun bayramının siyasi və mənəvi mahiyyəti mövzusu Azərbaycan xalqının müasir tarixində xüsusi yer tutur. 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü sadəcə təqvimdə qeyd olunan bayram deyil, xalqımızın taleyində dönüş yaratmış, müstəqil dövlətçiliyimizin qorunması üçün yeni mərhələ açmış tarixi hadisədir. Bu günün mahiyyəti 1993-cü ilin ağır ictimai-siyasi reallıqlarını, ölkədə hökm sürən xaos və qarşıdurma təhlükəsini, eyni zamanda xalqın böyük xilaskar liderə olan inamını xatırlamadan tam dərk oluna bilməz. Həmin dövrdə Azərbaycan yenicə bərpa etdiyi müstəqilliyini itirmək, daxili çəkişmələr və xarici təzyiqlər qarşısında zəifləmək təhlükəsi ilə üz-üzə idi. Belə bir mürəkkəb məqamda xalqın ümid yeri Heydər Əliyev oldu.

Mövzunun əsas xətti təqvim günü deyil ilə bağlıdır. 1991-1993-cü illərin çətinlikləri göstərdi ki, müstəqilliyi elan etmək kifayət deyil; onu qorumaq, möhkəmləndirmək və xalqın rifahına xidmət edən real dövlət mexanizminə çevirmək daha böyük siyasi iradə tələb edir. O illərdə idarəçilikdə zəiflik, siyasi pərakəndəlik, sosial gərginlik və hərbi-siyasi böhran ölkənin gələcəyini sual altına almışdı. Cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri anlayırdı ki, Azərbaycanı bu vəziyyətdən yalnız böyük dövlətçilik təcrübəsinə, xalq arasında yüksək nüfuza və uzaqgörən siyasi düşüncəyə malik lider çıxara bilər. Heydər Əliyevin Bakıya qayıdışı məhz bu tarixi zərurətin nəticəsi idi.

Xalqın ölüm-dirim seçimi Milli Qurtuluş Gününün ən mühüm mənalarından biridir. Heydər Əliyev xalqın çağırışına cavab verərək çətin və riskli bir dövrdə məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. Onun siyasi təcrübəsi, təmkinli yanaşması və qətiyyətli qərarları daxili qarşıdurmanın dərinləşməsinin qarşısını aldı. Azərbaycanı parçalanma təhlükəsindən xilas edən əsas amil məhz xalq-lider birliyi oldu. Bu birlik ölkədə sabitliyin bərpası üçün mənəvi güc yaratdı, dövlət institutlarının yenidən formalaşmasına zəmin hazırladı və müstəqilliyin real məzmun qazanmasına imkan verdi.

Bu prosesdə xilaskarlıq və minnətdarlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ilə ölkənin siyasi həyatında keyfiyyətcə yeni mərhələ başlandı. Həmin gün dövlətçilik tariximizə Milli Qurtuluş Günü kimi daxil oldu. Çünki bu tarixdən sonra Azərbaycan tədricən xaosdan sabitliyə, qeyri-müəyyənlikdən aydın inkişaf strategiyasına, ümidsizlikdən milli inama doğru irəlilədi. Heydər Əliyevin başlıca məqsədi ölkədə ictimai-siyasi sabitliyi təmin etmək, vətəndaş həmrəyliyini gücləndirmək və müstəqil dövlətin əsaslarını möhkəmləndirmək idi.

Qurtuluşun nəticələri yalnız siyasi sahə ilə məhdudlaşmadı. Dövlətçilik şüuru Azərbaycanın sonrakı inkişafının əsas şərtlərindən birinə çevrildi. Sabitlik bərpa olunduqdan sonra dövlət quruculuğu, iqtisadi siyasət, ordu quruculuğu, beynəlxalq münasibətlər və milli maraqların müdafiəsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Ölkənin informasiya blokadasından çıxarılması, Azərbaycanın haqq səsinin dünyaya çatdırılması, beynəlxalq etimadın formalaşdırılması və strateji layihələrin həyata keçirilməsi məhz həmin möhkəm siyasi təməlin üzərində mümkün oldu.

Milli Qurtuluş Gününün bu gün də aktuallığını qoruması bayramın ictimai anlamı ilə bağlıdır. Ulu öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasi kurs müasir Azərbaycanın inkişaf fəlsəfəsinə çevrildi. Bu kursun Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi ölkəmizin güclənməsinə, beynəlxalq nüfuzunun artmasına, ərazi bütövlüyümüzün bərpasına və qalib dövlət kimi tanınmasına yol açdı. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər də güclü dövlətçilik ənənəsinin, ardıcıl siyasətin, xalqın birliyinin və milli iradənin nəticəsi kimi dəyərləndirilir.

Bu baxımdan 15 İyun həm də dövlətə sahib çıxmaq məsuliyyətinin simvoludur. Tarix sübut edir ki, xalqın taleyüklü anlarında düzgün seçim etməsi gələcək nəsillərin təhlükəsiz və firavan yaşaması üçün həlledici rol oynayır. Heydər Əliyevin qayıdışı yalnız siyasi böhranın aradan qaldırılması deyil, həm də milli ruhun dirçəldilməsi idi. Xalq öz dövlətinə inamını yenidən bərpa etdi, ölkədə qanunçuluğun, idarəçilik məsuliyyətinin və milli maraqlara əsaslanan siyasətin vacibliyi daha aydın göründü.
Məhz buna görə Milli Qurtuluş Günü hər il yalnız rəsmi tədbirlərlə deyil, həm də ictimai yaddaşda dərin ehtiram hissi ilə qeyd olunur. Bu gün Azərbaycan insanı keçilən yolu xatırlayır, dövlət müstəqilliyinin hansı çətinliklər bahasına qorunduğunu anlayır və ulu öndər Heydər Əliyevin xalqımız qarşısındakı misilsiz xidmətlərini minnətdarlıqla yad edir.

Beləliklə, 15 i̇yun bayramının siyasi və mənəvi mahiyyəti yalnız keçmişi xatırlamaq üçün deyil, bu günümüzü dərk etmək və gələcəyimizə məsuliyyətlə yanaşmaq üçün də vacibdir. 15 İyun bizə göstərir ki, dövlət müstəqilliyi xalqın ən qiymətli sərvətidir və onun qorunması üçün birlik, güclü liderlik, siyasi müdriklik və milli həmrəylik əsas şərtlərdir. Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasını, dövlətçiliyimiz qarşısındakı misilsiz xidmətlərini daim ehtiramla yad edir. Milli Qurtuluş Günü xalqımızın qürur, minnətdarlıq və gələcəyə inam günüdür.

Fikrət Cahangirov,
YAP S.Rüstəm küçəsi 33 üzrə ərazi partiya təşkilatının  sədri,
Bakı Slavyan Universitetinin tədris məsələləri üzrə prorektoru