2025 ci ildə xərçəngin müalicəsi necə olacaq?

Onkologiya tibbin ən sürətlə inkişaf edən sahələrindən biridir. Bu sahədə tamamilə yeni təsir mexanizminə malik dərmanlar hazırlanır və xərçəng artıq xəstə üçün ölüm qərarı deyil.

“Medicina” xəbər verir ki, artıq XX əsrdə, cərrahi müdaxilələrə əlavə olaraq, onkoloqlar radiasiya terapiyası və kimyaterapiyadan fəal şəkildə istifadə etməyə başladılar.

Daha sonra molekulyar biologiya və genetika sahəsində kəşflər hormonal, hədəf terapiya, immunoterapiya müalicənin inkişafına töhfə verdi.

Rusiya “Müalicə və Reabilitasiya Mərkəzi” Milli Tibbi Tədqiqat Mərkəzinin onkoloqları tibbin bu istiqamətdə nə qədər irəlilədiyi və praktikada hansı üsullardan daha çox istifadə edildiyi barədə danışıblar.

Elmləri namizədi, ali kateqoriyalı həkim Zaxar Andreeviç Kovalenko bildirib ki, əksər hallarda, hələ də əməliyyat bədxassəli şişdən tamamilə qurtulmağa və remissiyaya nail olmağa imkan verən əməliyyatdır.

Cərrahi müalicə variantları xərçəng növündən asılıdır, bir qayda olaraq, belə bir neoplazma I, II və tez-tez III mərhələdə çıxarıla bilər.

Əməliyyatlar apararkən cərrahlar getdikcə daha çox orqanları qorumağa çalışırlar ki, bu, residiv riski olmadan edilə bilər.

“Sinə və qarın boşluğunun bədxassəli şişlərinin müalicəsində cərrahi müdaxilə dominant üsul olaraq qalır. Son onilliklər ərzində həm ənənəvi açıq, həm də laparoskopik cərrahiyyədə böyük irəliləyişlər əldə edilmişdir.

Laparoskopik cərrahiyyə qarın və ya döş qəfəsindəki kiçik punksiyalar vasitəsilə xüsusi alətlərdən istifadə etməklə həyata keçirilən minimal invaziv prosedurdur. Bu, əhəmiyyətli dərəcədə daha az travma ilə əməliyyatın aparılmasına imkan verir ki, bu da təbii olaraq reabilitasiya mərhələsinin sürətlənməsinə gətirib çıxaracaq.

Bu növün xüsusi üsulu, xəstə ilə cərrah arasında vasitəçinin - robotun olduğu robotik cərrahiyyədir.

Bu, bəzi çatışmazlıqları minimuma endirməyə və ya hətta tamamilə aradan qaldırmağa imkan verir. Xəstə üçün robotik və laparoskopik cərrahiyyə arasında ciddi fərq yoxdur, lakin sonuncu həkimlər üçün daha əlverişlidir”.

Rusiya Səhiyyə Nazirliyinin minimal invaziv cərrahiyyə və tibbi reabilitasiya - onkologiya şöbəsinin müdiri, tibb elmləri namizədi Yuliya Vadimovna Mixeeva isə hədəf terapiyadan danışıb.

“Bu terapiya xərçəngin yayılmasına kömək edən bir şiş hüceyrəsindəki xüsusi genləri, zülalları və ya reseptorları hədəf alan müalicədir.

Bu cür müalicə şişlərin böyüməsini maneə törədir və sağlam hüceyrələrin zədələnməsini məhdudlaşdırır.

Məqsədli dərmanlar klassik kimyaterapiya dərmanlarından daha çox “hədəfə yöməlmilş təsirə malik olması ilə fərqlənir. Onların hər biri xüsusi bir “hədəf” – xərçəng hüceyrələrinin həyati proseslərini davam etdirməsi, çoxalması üçün zəruri olan molekulu bloklayır.

Məqsədli terapiyaya ehtiyac molekulyar genetik tədqiqatlar vasitəsilə müəyyən edilə bilər. Məsələn, döş xərçənginin hər beşinci hadisəsində HER2 zülalının çoxlu molekulları şiş hüceyrələrinin səthində olur.

Aktivləşdirildikdə, bu protein hüceyrə proliferasiyasını stimullaşdırır. Məqsədli dərmanlarla, xüsusən də trastuzumabla bloklana bilər”.

Aygün Musayeva