2025ci il qlobal iqtisadi bum ili olacaq İqtisadi təhlil

Müəllif:Gülbəniz Hüseynli/Banco.az

Müxtəlif sahələrdə müşahidə olunan müsbət tendensiyalar, fiskal stimullar və texnoloji irəliləyişlər dünya iqtisadiyyatında yeni bum dövrünün başlanğıcını göstərə bilər.

Banco.az xəbər verir ki, iqtisadçılar və analitiklər 2025-ci ili qlobal iqtisadi artımın sürətlənəcəyi bir il kimi proqnozlaşdırırlar. Lakin bu ümidlərin reallaşması üçün müəyyən risklərin də diqqətlə idarə olunması tələb olunur.

Analitiklər hesab edir ki, böyük iqtisadiyyatlar, o cümlədən ABŞ, iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün fiskal stimulları davam etdirməyə hazırlaşır. Bu, vergi endirimləri və dövlət xərclərinin artırılması ilə müşayiət olunur. Bundan əlavə, inflyasiyanın aşağı səviyyədə qalması faiz dərəcələrinin endirilməsinə səbəb olub ki, bu da bizneslər və istehlakçılar üçün daha əlverişli maliyyə mühiti yaradır.

İqtisadiyyat üzrə mütəxəssislərin fikrincə, bu siyasətlər istehlakçı tələbatını artıracaq və xüsusilə infrastruktur, səhiyyə və texnologiya kimi sahələrdə sərmayə artımını təmin edəcək.

Texnologiya və yaşıl enerji iqtisadiyyatı gücləndirir

2025-ci ildə süni intellekt və rəqəmsal transformasiya kimi texnoloji yeniliklər daha geniş miqyasda tətbiq olunacaq. Bərpa olunan enerji sahəsindəki irəliləyişlər, yaşıl iqtisadiyyatın inkişafını sürətləndirərək yeni iş yerləri və investisiya imkanları yaradacaq.

Dünya miqyasında dekarbonizasiya və iqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizə çərçivəsində həyata keçirilən layihələr iqtisadi artıma əlavə təkan verəcək.

Qlobal ticarətin bərpası

Pandemiya dövründə təchizat zəncirində yaranan çətinliklər tədricən aradan qalxır. Xüsusilə Asiya ölkələri – Çin və Hindistanın qlobal ticarətdə lider mövqeyə sahib olması bu prosesin sürətlənməsinə səbəb olur. Analitiklər qeyd edirlər ki, ticarət sahəsindəki bu irəliləyişlər dünya iqtisadiyyatına əhəmiyyətli müsbət təsir göstərəcək.

İstehlakçı xərclərində artım gözlənilir

İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə orta təbəqənin genişlənməsi istehlakçı xərclərini artıracaq. Bundan əlavə, əvvəlki illərdəki iqtisadi qeyri-müəyyənlik səbəbindən təxirə salınan istehlak tələbi 2025-ci ildə yenidən artacaq.

Böyük layihələr və korporativ artım

Böyük infrastruktur layihələri və dövlət-özəl əməkdaşlıqları qlobal iqtisadiyyatı gücləndirən əsas elementlərdən biri olacaq. Şirkətlər yeni texnologiyalar və layihələrə sərmayə yatıraraq bu artımdan faydalanmağa çalışacaq.

Risklər və çağırışlar

Lakin bu optimizmin fonunda müəyyən risklər də diqqətdən kənar qalmır. Geosiyasi gərginliklər, ticarət müharibələri və bəzi ölkələrdəki borc problemləri iqtisadi artıma maneə yarada bilər. Bundan əlavə, inflyasiya təzyiqləri mərkəzi bankların faiz dərəcələrini yenidən artırmaq məcburiyyətində qalmasına səbəb ola bilər.

İqtisadçıların fikrincə, qlobal iqtisadiyyatın bu potensial bum dövrünə çatması üçün həm hökumətlərin, həm də bizneslərin çevik strategiyalar hazırlaması vacibdir. Əgər risklər effektiv şəkildə idarə olunsa, 2025-ci il həqiqətən qlobal iqtisadi bum ili ola bilər.