2050 ci ilə qədər dünya əhalisinin yarıdan çoxu obez ola bilər

"Lancet" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, 2050-ci ilə qədər bütün dünyada böyüklərin yarısından çoxu və uşaqların üçdə biri piylənmə və ya artıq çəki ola bilər. Bu, vaxtından əvvəl ölüm riskini artıraraq səhiyyə sistemlərinə böyük yük yarada bilər.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqat, son 30 ildə qlobal piylənmə böhranına qarşı qeyri-adekvat tədbirlərin təsirlənən insanların sayının kəskin artmasına səbəb olduğunu bildirdi. Hazırda 25 və daha yuxarı yaşda olan 2,11 milyard böyüklər və 5-24 yaş arası 493 milyon uşaq və gənc artıq çəkidən və ya piylənmədən əziyyət çəkir. Bu rəqəmlər 1990-cı ildə müvafiq olaraq 731 milyon və 198 milyon idi.

Təcili siyasət islahatları və müdaxilələr olmadan, 2050-ci ilə qədər 25 və daha yuxarı yaşda olan şəxslərin 50 faizindən çoxunun (3,8 milyard nəfər) və uşaqların üçdə birinin (746 milyon) obez və ya artıq çəkidən əziyyət çəkəcəyi gözlənilir. Xüsusilə uşaq və yeniyetmələr arasında piylənmə nisbətinin 121 faiz artacağı təxmin edilir. 2050-ci ilə qədər 360 milyon uşağın obez olacağı proqnozlaşdırılır.

Piylənmə bütün dünyada bərabər paylanmayıb. Yetkinlərdə piylənmə hallarının yarıdan çoxu səkkiz ölkədə cəmlənib: Çin (402 milyon), Hindistan (180 milyon), ABŞ (172 milyon), Braziliya (88 milyon), Rusiya (71 milyon), Meksika (58 milyon), İndoneziya (52 milyon) və Misir (41 milyon). 2050-ci ilə qədər obez uşaq və yeniyetmələrin üçdə birinin (130 milyon) Şimali Afrika, Yaxın Şərq, Latın Amerikası və Karib hövzəsində olacağı təxmin edilir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu gün uşaqlar əvvəlki nəsillərə nisbətən daha tez kökəlirlər və piylənmə daha erkən yaşlarda baş verir. Bu, 2-ci tip diabet, yüksək qan təzyiqi, ürək xəstəliyi və xərçəngin inkişaf riskini artırır.

Məsələn, yüksək gəlirli ölkələrdə 1960-cı illərdə doğulmuş kişilərin 7 faizi 25 yaşına qədər obez olub. Bu nisbət 1990-cı illərdə doğulanlar üçün 16 faizə yüksəlib, 2015-ci ildə doğulanlar üçün isə 25 faizə çatacağı gözlənilir.

2050-ci ilə qədər obez yetkinlərin demək olar ki, dörddə birinin 65 və ya daha yuxarı yaşda olması gözlənilir. Bu, onsuz da gərgin olan səhiyyə sistemlərinə daha çox təzyiq göstərə bilər. Aşağı gəlirli ölkələr piylənmənin sağlamlıq və iqtisadi təsirlərinin idarə edilməsində daha böyük problemlərlə üzləşə bilər.

Ümumdünya Piylənmə Federasiyasının dərc etdiyi ikinci hesabatda, xüsusilə aşağı gəlirli ölkələrdə piylənmənin təsiri vurğulanıb. Hesabatda vurğulanıb ki, piylənmə səbəbindən vaxtından əvvəl ölüm hallarının əksəriyyəti müalicə imkanlarının qeyri-kafi olduğu aşağı və orta gəlirli ölkələrdə baş verir.

Dünya Piylənmə Forumunun prezidenti Johanna Ralston: “Piylənmənin sağlamlığa, iqtisadiyyata və cəmiyyətə təsiri böyükdür. Aşağı gəlirli ölkələr bu problemin həllində daha böyük problemlərlə üzləşəcək”, - deyib.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd ediblər ki, ən yaxşı mövcud məlumatlardan istifadə edilməsinə baxmayaraq, təxminlər əvvəlki məlumatların miqdarı və keyfiyyəti ilə məhdudlaşır. Onlar əlavə ediblər ki, arıqlayan dərmanlar kimi yeni inkişafların potensial təsirləri tədqiqatda nəzərə alınmayıb.

Kopenhagen Universitetinin professoru Torkild Sörensen deyib: "Piylənmə böhranı o həddə çatıb ki, bütün dünyada ictimai səhiyyə siyasətində köklü dəyişikliklərə ehtiyac var".

Qadir, Bizimyol.info