Icma.az
close
up
RU
Qafar Çaxmaqlı: Qarsın əhalisinin yarıdan çoxu kürdlərdən ibarətdir

Qafar Çaxmaqlı: Qarsın əhalisinin yarıdan çoxu kürdlərdən ibarətdir

Sherg.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan türklərinin Qars və ətraf bölgədən köç etməsi tarixin müəyyən mərhələlərində və müəyyən səbəblərdən baş vermiş hadisədir


“X” sosial şəbəkəsinin Türkiyə seqmentində yayılan səs yazısı ölkə gündəmində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Bir qrupda azərbaycanlıların yaşadığı kəndlə bağlı deyilənlər birmənalı qarşılanmayıb. Kürdlərdən ibarət qrupda Erhan adlı şəxs Qars vilayətinin Diqor rayonunda azərbaycanlıları yaşadıqları kənddən çıxarmaq üçün bəzi yollara əl atdıqlarını söyləyib. Qeyd edib ki, Diqorda 40-a yaxın kənd vardı və birində azərbaycanlılar yaşayırdı: "Dedik ki, azərbaycanlıların kəndi olmamalıdır. Onların su mənbəyinə təzək tökdük, çıxıb getdilər. Sürgün etdik, ərazilərini ödənişsiz şəkildə aldıq”. Məlumat üçün deyək ki, bu kənd Ermənistanla sərhəddə yerləşir. Sözügedən səs yazısı “X”da sürətlə paylaşılıb. Çox sayda şəxs paylaşımlara münasibət bildirib. Rəylərin əksəriyyətində bu vəziyyətin 30 ildən çox davam etdiyi vurğulanır. Bəziləri Türkiyənin şərq bölgəsindəki türk kəndlərində vəziyyətin uzun illərdir gərgin olduğunu, azərbaycanlılar da daxil bir çox türklərin kürdlər tərəfindən təhdid edildiyini, xoşagəlməz addımlarla üzləşdiyini bildiriblər. Yazanlar arasında həmin ərazidə yaşadığı və sırf bu məsələlərə görə ailəsi ilə birlikdə digər bölgələrə köçdüklərini bildirənlər də var. Bir qisim sözügedən şəxsin iddialarının doğru olmadığını desə də, çoxu şərq bölgəsindən türklərin bu səbəbdən digər vilayətlərə köç etdiyini, kürdlərin onlardan qalan əraziləri ələ keçirdiyini və burada çoxaldığını yazır. Qeyd edək ki, Diqorda ümumilikdə 19 min 872 nəfərin yaşadığı, 7 min 473-nün bölgənin mərkəzində, qalanlarının isə kəndlərdə məskunlaşdığı bildirilir.


Türkiyənin Ərciyəs Universitetinin professoru, ermənişünas-alim Qafar Çaxmaqlı "Sherg.az"a açıqlamasında deyib ki, bu məsələ Türkiyədə müəyyən dairələr tərəfindən də narahatlıqla qarşılanıb. Alimin sözlərinə görə, Türkiyənin bəzi bölgələrində radikal qrupların yerli sakinləri öz yurdlarından zorla çıxarmasına, onlara məxsus ərazilərdə yerləşməsinə rast gəlinir:

 "Qars vilayəti tarix boyunca Azərbaycan coğrafiyası sayılıb. Orada Azərbaycan türklərinin sayı digər xalqlardan daim çox olub. Qars 1878-ci ildə Rusiyaya veriləndən sonra bu əraziyə ermənilər, malakanlar və kürdlərin yerləşdirilməsi prosesi başlanılıb. Əhali balansı dəyişməyə məruz qalıb. Ondan sonra dağdan-daşdan, Diyarbəkir tərəflərindən kürdlərin Qarsın münbit torpaqlarına enişi başlayıb. Tədricən, kürdlər Qarsda məskunlaşıb. Kürd əhalinin çoxalması nəticəsində Azərbaycan türklərinin bölgədən sıxışdırılıb çıxarılması prosesi başlanılıb. Sadəcə, sıxışdırılıb çıxarılma da deyil, iqlim şərtlərinin pis olması, qışın sərtliyi səbəbindən bəzi Azərbaycan türkləri, o cümlədən Qərbi Azərbaycandan Qarsa köç etmiş insanların bir çoxları Türkiyənin qərb əyalətlərinə getməyə məcbur qalıblar. Nəticə etibarı ilə kürd əhali burada çoxalmağa başlayıb. Sözügedən Diqor kəndində də zamanında Azərbaycan türkləri çoxluq təşkil edirdilər. Zamanla kürdlərin bölgədə sayının artması 40 kəndin əhatəsində sadəcə bir kəndin qalmasını mümkünsüz hala gətirib. Ona görə də Azərbaycan türkləri bölgəni tərk etmək məcburiyyətində qalıblar. 70-ci illərdən sonra proses daha sürətlə davam edib". 


Bununla yanaşı, Q.Çaxmaqlı hesab edir ki, sözügedən votsap qrupunda iddia edilənlər, yəni kürdlərin türkləri açıq-aşkar sıxışdırması, müəyyən üsullara ət atması o qədər inandırıcı görünmür:

 "Türkiyə dövləti güclüdür və belə təxribatlara imkan verməz. Azərbaycan türklərinin Qars və ətraf bölgədən köç etməsi tarixin müəyyən mərhələlərində və müəyyən səbəblərdən baş vermiş hadisədir. Qarsın əhalisinin yarıdan çoxu kürdlərdən ibarətdir. Bu məqam seçkilərin nəticələrində özünü açıq-aşkar göstərməkdədir. Türkiyənin cənub-qərb vilayətlərində də eyni vəziyyətdir və bu proses getməkdədir. Fikrimcə, Türkiyə dövləti əhalinin yerdəyişməsi, nüfuzla bağlı vahid siyasət icra etməlidir. Gələcəkdə Türkiyədə etnik problemlər yaşamaması üçün bu, çox zəruridir". 

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:183
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 02 Aprel 2025 01:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri