Icma.az
close
up
RU
21 ci əsrin fəlakəti Adıyaman, Kahramanmaraş və Hataydan REPORTAJ

21 ci əsrin fəlakəti Adıyaman, Kahramanmaraş və Hataydan REPORTAJ

Icma.az, Report.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

Türkiyənin cənub-şərqindəki Kahramanmaraş vilayətində 2023-cü il fevralın 6-da 7,7 və 7,6 bal gücündə zəlzələlər baş verdi. Yeraltı təkanlar ölkənin 11 əyalətini və qonşu dövlətləri belə silkələdi. Bir neçə saat ara ilə 105 saniyə davam edən iki zəlzələ nəticəsində 53 min 537 nəfər həlak oldu, 107 min 213 nəfər isə müxtəlif xəsarətlər aldı. Yeraltı təkanlar zamanı 39 minə yaxın bina yerlə-yeksan oldu.

Türkiyəni yerindən oynadan, 21-ci əsrin fəlakəti sayılan bu zəlzələdən artıq iki il keçir.

”Report”un Türkiyə bürosunun əməkdaşı Türkiyə Prezidenti Administrasiyası yanındakı Kommunikasiya İdarəsinin təşkilatçılığı və 12 ölkədən 100-ə yaxın jurnalistin iştirakı ilə keçirilən üçgünlük mediatur çərçivəsində Adıyaman, Kahramanmaraş və Hatay vilayətlərində aparılan bərpa-yenidənqurma işləri ilə tanış olub.

Bu vilayətlər zəlzələ ocağına daha yaxın olduqları üçün ən çox dağıntıya məruz qalan ərazilər olub. Bu hadisə o zaman bütün dünyanı sarsıtmışdı. Azərbaycan başda olmaqla, müxtəlif ölkələr Türkiyənin harayına yetişdi, ona dayaq olmağa çalışdı. Hələ o zaman - zəlzələnin üçüncü günündə Qaziantep hava limanında dünyanın hər yerindən kömək üçün axın edən axtarış-xilasetmə qruplarının timsalında buna şahid olmuşduq.

Yenidən qurulan Adıyamana iki il öncə - zəlzələnin yeddinci günündə də getmişdik. O zaman şəhərin mərkəzi küçələri tamamilə yerlə-yeksan olmuşdu. Hazırda isə o bölgədə mənzərə dəyişib, yeni binalar tikilib, şəhərdə əsaslı quruculuq işləri aparılıb və proses hələ də davam edir.

Adıyaman valisi Osman Varol bildirdi ki, Türkiyənin ən sürətli və böyükmiqyaslı tikinti işləri şəhərin İndere yaşayış məskənində aparılır: “Şəhərin yeni hissəsi Adıyamanın 67 min sakinini yerləşdirmək üçün nəzərdə tutulub. Vilayətimizin minlərlə sakini artıq evlə təmin olunub”.

Zəlzələnin episentri olan Kahramanmaraşın mərkəzi və görkəmli yerində yerləşən Azərbaycan yaşayış massivi (Azərbaycan məhəlləsi) isə iki qardaş ölkənin birgə inşa etdiyi beynəlxalq layihə əsasında salınır.

Kahramanmaraş valisi Mükkərrəm Ünlüerin sözlərinə görə, zəlzələdən sonra Azərbaycan məhəlləsində yeni bir yaşayış məskəni inşa olunur: “Azərbaycan məhəlləsi çox dəyərli bölgədir və buraya qoyulan sərmayənin ümumilikdə 27 faizi, demək olar ki, təhlükəsiz zəmində inşaatın aparılmasına sərf olunub”.

Kahramanmaraş Bələdiyyəsinin sədri Fırat Görgel isə qeyd etdi ki, Azərbaycan məhəlləsində tikilmiş mənzillərin sahibləri püşkatma yolu ilə müəyyən olunacaq.

Kahramanmaraşda media nümayəndələri üçün keçirilən toplantıda Fövqəladə Halların İdarə Olunması Agentliyinin (AFAD) Risk azaltma şöbəsinin rəhbəri Orhan Tatar "hazırda dövlət əsrin fəlakətinin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün bütün mümkün addımları atmaqdadır" deyib.

Zəlzələnin "əsrin fəlakəti" adlandırılmasının səbəbini mütəxəssis yüzmetrlərlə yerdəyişmənin başverməsi ilə əlaqələndirdi: “Hatayda 400 metr uzunluğunda nəhəng çat əmələ gəldi. Kahramanmaraşın Çiğli kəndi 6,5 metr sürüşdü”.

Anadolunun ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olan Hatayın yaraları Adıyaman və Kahramanmaraşla müqayisədə daha dərin görünür.

Vilayətin mərkəzi Antakya şəhəri bizi leysan yağışla qarşıladı. Mərkəzdən kənarlara doğru əhalinin, demək olar ki, yarısı hələ də konteyner evlərdə, çadırlarda məskunlaşıb.

Hatay Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasının baş həkimi Mehmet Burak Dal dedi ki, əksəriyyəti həkim olmaqla təkcə bu xəstəxananın 102 tibb işçisi həlak olub. Baş həkim qəhərlənərək məsləkdaşları ilə bərabər, ən yaxın əzizlərinin də zəlzələ qurbanları olduğunu bildirdi. “Ata, anamı da xilas edə bilmədik...”, - deyə qeyd etdi.

Hatay valisi Mustafa Masatlı isə zəlzələ qurbanlarının sayı barədə belə dedi: "Ümumi itki sayının yarısı Hatayda olub".

Zəlzələnin ilk günündən sahələrdə olduğunu deyən vali Azərbaycanın təbii fəlakətdən zərər çəkənlərə təcili tibbi yardım, axtarış-xilasetmə və digər məsələlərdə dəstəyini əsirgəmədiyini vurğuladı: "Azərbaycanlı qardaşlarımız həm maddi dəstək verdilər, həm də dağıntıya məruz qalan bəzi yerlərin inşasında yardım etdilər. Mən başda Azərbaycan xalqı olmaqla, qan qardaşlarımıza təşəkkür edirəm”.

Bəzi psixoloqların fikrincə, sevdiklərini itirənlərin duruma adaptasiya müddəti iki ildir. Amma Türkiyədə məşhur olan ”Ölüm ilə ayrılığı dartmışlar, əlli dirhəm fazla gəlmiş ayrılıq” ifadəsini qəbul edənlərin vəziyyətlə barışması sanki daha çətindir. Önəmli olan budur ki, Türkiyədəki "əsrin fəlakəti" dərsindən Türk dünyası və bütün bəşəriyyət olaraq daha da çox həmrəylik, humanizm, mərhəmət və əsaslı inşaat dərsi aldıq.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:290
embedMənbə:https://report.az
archiveBu xəbər 08 Fevral 2025 14:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri