30 dəqiqəlik gəzintinin təsiri: Bu xəstəliyi bədəndən yox edir

Gündəlik həyata fiziki aktivliyi daxil etmək, ruh sağlamlığının idarə olunmasında vacib bir amil kimi qiymətləndirilməlidir. İstər məhəllədə qısa bir gəzinti, istərsə də parkda uzun bir yürüyüş olsun - bu kiçik, lakin mənalı addımlar təkcə bədəni deyil, eyni zamanda zehni də dəyişdirmək gücünə malikdir.

Sherg.az xəbər verir ki,  Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatlarına görə, dünyada hər səkkiz nəfərdən biri bir və ya daha çox ruhi sağlamlıq problemi ilə üzləşir. Depressiya, təşviş (anksiyete) və kədər bu gün daha geniş yayılmış problemlərə çevrilib və bu halları yüngülləşdirməyin sadə yollarını tapmaq mühümdür. Peşəkar yardım və terapiya əvəzsiz olsa da, çox zaman göz ardı edilən və ruhi sağlamlığı əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilən bir üsul — gündəlik 30 dəqiqəlik gəzinti kimi sadə bir addım ola bilər. Gündəlik rejimdəki bu kiçik dəyişiklik ruhi sağlamlıqda böyük fərq yaradar və fiziki faydaların çox da o tərəfinə keçə bilər.

Ruh sağlamlığı mövzusunda fiziki fəaliyyət ən təsirli təbii həllərdən biridir. Hətta gündə cəmi yarım saat gəzinti belə beyində endorfin ifrazını stimullaşdırmağa kömək edir. Endorfinlər bədənin “özünü yaxşı hiss etmə hormonları” kimi tanınır və əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmağa, stresi azaltmağa kömək edir. Depressiya və təşviş üçün geniş şəkildə təyin olunan dərmanların təbii alternativləridir, üstəlik heç bir yan təsiri yoxdur.

Fiziki aktivlik, əhval-ruhiyyə, yuxu və iştah kimi funksiyaların tənzimlənməsində rol oynayan serotonin adlı başqa bir beyin kimyəvi maddəsinin istehsalını da stimullaşdırır. Aşağı serotonin səviyyələri kədər, təşviş və depressiya hissləri ilə əlaqəlidir. Serotonin səviyyəsinin artırılması bu hallardan əhəmiyyətli dərəcədə rahatlama təmin edir.

Gəzinti zehin üzərində sakitləşdirici təsir yaradır. Bədən hərəkət etdikcə təbii şəkildə bir rahatlıq hissi yaranır. Çoxları üçün açıq havada yürümək gündəlik streslərdən və emosional çətinliklərdən uzaqlaşmaq üçün sakit bir zaman yaradır.

Bu zehni fasilə, xüsusilə yüksək təşviş səviyyəsi yaşayanlar üçün olduqca terapevtik ola bilər. Gəzinti, parasempatik sinir sistemini (“dincəl və həzm et” reaksiyası) tənzimləməyə cavabdeh olan vagus sinirini stimullaşdırır. Bu aktivləşmə, bədənin “qaç və ya savaş” reaksiyasını azaldır, beləliklə təşviş səviyyələrini endirir və zehni, bədəni daha balanslı və sakit hiss etməyə kömək edir.

Xüsusilə park və ya sakit təbiət yollarında edilən gündəlik yürüyüş, diqqətlilik (mindfulness) üçün gözəl bir fürsət təqdim edir. Gərgin düşüncələrdən uzaqlaşmaq və tamamilə bu ana fokuslanmaq üçün imkan yaradır — addımların ritmi, təbiətin səsləri və havanın hissi.

Bu sadə fəaliyyət, depressiya və kədərə tez-tez müşayiət edən mənfi düşüncələrlə mübarizədə dəstəkləyici ola bilər. Hər bir addıma, dərin nəfəsə və ətraf mənzərələrə fokuslanaraq, insanlar diqqətlərini mənfi hisslərdən uzaqlaşdıra və sakit bir zehni mühit yarada bilərlər.

Ruh sağlamlığı yüksək keyfiyyətli yuxu ilə sıx bağlıdır. Depressiya və təşviş yaşayan insanlar çox yatmaq və ya gecələri narahat keçirməklə pozulmuş yuxu rejimi ilə qarşılaşırlar. Mütəmadi gəzinti sirkadiyen ritmləri tənzimləyərək bədənin daha asan yuxuya getməsinə və yuxuda qalmasına dəstək olur.

Açıq havada gəzinti, bədəni sağlam yuxu-ayıqlıq dövrlərini saxlamaq üçün vacib olan təbii işığa məruz qoyur. Gün ərzində günəş işığına çıxmaq, bədənin melatonin adlı, dinlədici yuxunu dəstəkləyən hormonun istehsalını artırır. Bu isə müsbət bir dövr yaradır: yuxu yaxşılaşdıqca, əhval-ruhiyyə və zehni aydınlıq da yaxşılaşır.

Gəzintinin başqa bir faydası da sosial əlaqə imkanı yaratmasıdır. 30 dəqiqəlik yürüş yalnızlıqda edilməli deyil. Dostlarla, ailə üzvləri ilə və ya bir qrupla birlikdə yerimək, əlaqə qurmaq və təcrübələri paylaşmaq fürsəti verir. Sosial dəstək ruh sağlamlığı üçün olduqca vacibdir və birgə yürümək duyğuları paylaşmaq və ya sadəcə bir-birinizin yoldaşlığından zövq almağın yoludur.

Tək yeriməyi seçənlər üçün belə, sadəcə çöldə olmaq, cəmiyyət və ya təbiətlə əhatələnmək mənsubiyyət hissini gücləndirə və depressiyaya tez-tez müşayiət edən tənhalıq hissini azalda bilər.