Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

31 Mart Bu gün susmamaq günüdür

31 Mart Bu gün susmamaq günüdür

Gununsesi saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Tarix bəzən qələbələrlə yazılır, bəzən də susdurulmuş fəryadlarla. 

Azərbaycan tarixi məhz susdurulmağa çalışılmış fəryadların tarixidir həm də. 

Amma elə hadisələr var ki, nə qədər üstü örtülsə də, torpağın altından belə danışmağı bacarır.

Bəli, bu gün o torpağı altında danışan gün- 31 Mart Soyqırım günüdür.

1918-ci ilin mart günləri.

Təqvimdə sadəcə tarixlər dəyişirdi, amma Bakının küçələrində, Şamaxının məhəllələrində, Qubanın kəndlərində həyat birdəfəlik qırılırdı.

Tarixin hökmü amansız oldu, qana boyandı.

Bəli, minlərlə insan qətlə yetirildi. Ancaq tək bir insan, sadəcə rəqəmlər kimi baxmaq olmaz. Çünki hər rəqəmin arxasında bir ailə, bir həyat, bir yarımçıq qalmış gələcək vardı.

Sual budur: niyə bu yaddaş uzun illər kölgədə qaldı?

Sovet dövrü bu hadisələrin üzərinə qalın bir sükut pərdəsi çəkdi. Tarix selektiv yaddaşa çevrildi. Danışmaq qadağan idi, susmaq isə məcburi. Həqiqət isə heç vaxt yox olmur, sadəcə vaxtını gözləyir. O vaxt gəldikdə isə, artıq bu, təkcə tarixçilərin yox, bütöv bir xalqın yaddaş məsələsinə çevrilir. Necə ki, bizdə çevrildi də.

Heç nə unudulmur, heç nə yaddan çıxmır.

Bu gün 31 mart sadəcə anım günü deyil. Bu gün həm də bir sualdır: biz yaddaşımızı necə qoruyuruq?

Çünki unutmaq yalnız keçmişi itirmək deyil, gələcəyi də riskə atmaqdır. Yaddaşsız cəmiyyət istiqamətsiz cəmiyyətə çevrilir. Əgər biz bu faciəni yalnız rəsmi tədbirlər, protokol çıxışları və şablon ifadələrlə yad ediriksə, deməli, onun ruhunu itiririk.

Yazıçı üçün isə bu hadisə sadəcə tarix deyil, bir vicdan məsələsidir. Yazmaq, xatırlatmaq, soruşmaq və bəzən də narahat etmək. Ədəbiyyatın işi rahatlıq yaratmaq deyil, həqiqəti görünən etməkdir.

Bəlkə də problem ondadır ki, biz yaddaşı çox vaxt mərasimləşdiririk. Halbuki yaddaş canlı olmalıdır. Yəni sual verən, düşündürən, narahat edən. 31 mart yalnız keçmişin faciəsi kimi yox, həm də bu günün məsuliyyəti kimi dərk olunmalıdır.

Çünki tarix yalnız baş verənlər deyil, həm də xatırlananlardır.

Əgər bir xalq öz ağrısını unutmağa başlayırsa, başqaları onu təkrar yazmağa başlayır.

31 mart bizə bir şeyi xatırladır həm də. Xatırladır ki, həqiqət gecikə bilər, amma yox olmaz.

Bu gün susmamaq günüdür.

Firuzə Mahmudova 

Gununsesi.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:167
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 31 Mart 2026 11:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri