37 nəfərin ayaqaltıya görə həyatını itirdiyi Toyota qalmaqalı: 12 milyon avtomobil geri çağırılıb

Avtomobil nəhənglərinin keçmişdə çoxlu qalmaqalları olub. Bunlar bəzən ehtiyatsızlıqdan, bəzən də maddi maraqlardan qaynaqlanır.

Bizimyol.info "webtekno"ya istinadən xəbər verir ki, bugünkü mövzu "Toyota"nın 12 milyon avtomobil yığmasına səbəb olan nasaz qaz pedalıdır.

Təsəvvür edin ki, siz maşın sürərkən qəflətən avtomobiliniz nəzarətsiz şəkildə sürətlənir. Bu dəhşətli vəziyyət "Toyota" şirkətinin 2009-cu ildə istehsal etdiyi avtomobillərdə baş verib.

2009-cu ildə ortaya çıxan və 12 milyon avtomobilin geri çağırılmasına səbəb olan nasaz qaz pedalı qalmaqalına daha yaxından nəzər salaq.

Qaz pedalları ayaqaltılara ilişirdi

2009-cu ilin yanvarında "Toyota" təhlükəsizlik kəməri və qaz buraxma sistemində aşkar edilən qüsurlara görə 1,3 milyon avtomobili geri çağırıb. Bu hələ fırtınadan əvvəlki sakitlik idi.

Qəza hesabatlarını araşdıran və nəqliyyat vasitələrindəki sistemləri təhlil edən ABŞ Milli Avtomobil Yolları Trafik Təhlükəsizliyi İdarəsi (NHTSA) vəziyyətlə bağlı "Toyota"nı xəbərdar edib və nəhəng istehsalçı 2009-cu ilin noyabr ayında ABŞ-da 4 milyon avtomobili geri çağırdığını açıqladı.

Açıqlamada qaz pedallarının sürücünün ayaqaltısına ilişməsi nəticəsində nəqliyyat vasitələrinin çox yüksək sürətə hərəkət etməsi və bu tıxacın avtomobilin dayanmasını çətinləşdirə biləcəyi ifadələri yer alıb.

Bunun gətirə biləcəyi ciddi fəsadlar nəzərə alınaraq hər bir avtomobil "Toyota" şirkətinin ABŞ-dakı emalatxanalarında yığılıb və lazımi dəyişikliklər edilib.

Amma problem həll olunmadı.

"Toyota" tərəfindən avtomobillərdə edilən dəyişikliklərdən sonra, NHTSA-nın araşdırmaları davam edərkən bildirilən qəzaların bəzilərinin səhv döşəmə ayaqatılarından qaynaqlandığı anlaşılıb. Bu təəccüblü hadisədən sonra NHTSA vəziyyəti bir daha "Toyota"ya bildirdi və şirkət ikinci böyük geri çağırışını etməli oldu.

Təqvimlərdə 21 yanvar 2010-cu il göstərilirdi. "Toyota" NHTSA-nın müştərilərinə verdiyi rəydən sonra verdiyi qərarı açıqladı və ABŞ-da daha 2,3 milyon avtomobili geri çağırdığını bəyan etdi. Şirkət eyni zamanda ABŞ-dakı satışlarını da eyni həftədə dayandırmaq və geri çağırılmalardan təsirlənən 8 modelin, o zamanlar ən çox satılan avtomobili "Camry" də daxil olmaqla, istehsalını dayandırmaq qərarına gəlib.

ABŞ-dan kənarda olan avtomobillər də geri çağırılmağa başlayıb

Geri çağırma prosesinin necə inkişaf edəcəyini maraqla izləyən ABŞ xaricindəki "Toyota" müştəriləri təhlükəsizlik səbəbi ilə avtomobillərindən istifadə etmirdilər və şirkətdən açıqlama gözləyirdilər. 28 yanvar 2010-cu ildə nəhayət "Toyota"dan gözlənilən açıqlama gəldi və geri çağırmaların Avropa və Çində başlayacağı elan edildi.

"Toyota" tərəfindən edilən açıqlamada, geniş istifadə olunan "Yaris" və "Auris" də daxil olmaqla 8 modeldən 1,8 milyon avtomobilin geri çağırılacağı bildirilib. Geri çağırmaların genişlənməsi ilə eyni vaxtda "Toyota" ilə bağlı araşdırmanı dərinləşdirən ABŞ fevralın 25-də keçiriləcək dinləmədən əvvəl konqres müstəntiqləri vasitəsilə şirkətdən məlumat istəyib.

"Toyota"nın prezidenti Akio Toyoda qəzalara görə üzr istəyib

Şirkətin satışları azalırdı və xərclər artmağa davam edirdi. "Toyota" 4 fevral 2010-cu ildə geri çağırma xərclərinin 2 milyard dollara çatdığını elan etdi. Milyonlarla avtomobilə təsir edən təhlükəsizlik problemi "Toyota"nın həm pulunu, həm də reputasiyasını itirməsinə səbəb olub. "Toyota"nın prezidenti Akio Toyoda baş verənlərdən çox kədərlənir: “Bizim prioritetlərimiz həmişə təhlükəsizlik, keyfiyyət və kəmiyyət olub. "Toyota"nın dəyərlər iyerarxiyası son illərdə alt-üst oldu. Baş verənlərə görə üzr istəyirəm”, - deyib.

Prosesi yaxından təqib edən ABŞ hökuməti böyük məhkəmədən əvvəl problem aşkarlandığı üçün tədbir görülüb-görülmədiyini öyrənmək üçün "Toyota"dan sənədlər tələb edib. Bu sorğudan qısa müddət sonra bəzi sızan e-poçtlar, şirkət işçilərinin ABŞ tənzimləyicilərini döşəmə döşəyi problemi ilə əlaqədar tam geri çağırmanın lazımsız olduğuna inandırmaqla "Toyota"ya 100 milyon dollardan çox qənaət etdiklərini ortaya qoyub.

Döşəmə həsirlərinin və qaz pedallarının nasazlığı səbəbindən 37 nəfər həyatını itirib

Qaz pedalı və ataqaltı problemlərinin səbəb olduğu qəzaları araşdıran NHTSA əvvəlcə 21 nəfərin ölümünün bu səhvlərlə əlaqəli ola biləcəyini müəyyən edib. Lakin sonradan daxil olan şikayətləri dəyərləndirən qurum bu rəqəmi 37-yə çatdırıb. Bütün sənədləri toplayan və iddiaları dəyərləndirən məhkəmə komitəsi fevralın 25-də keçirilən iclasda prosesin daha ətraflı araşdırılmasına ehtiyac olduğundan işi yekunlaşdırmayıb.

İllərlə davam edən məhkəmə prosesində araşdırılan qəza hesabatları və toplanmış bəzi dəlillər nəticəsində ölümlə nəticələnən qəzaların bir qisminin sürücünün səhvi, digərlərinin isə mexaniki və elektrik nasazlığından qaynaqlandığı qənaətinə gəlinib.

Bəs nəticədə nə oldu?

Konqres tədqiqatçıları tərəfindən aparılan araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, nasazlıq aşkar edildikdən 4 ay sonra ABŞ hökumətinə məlumat verilib. "Toyota"nın bu gec xəbərdarlığı ilə müştərilərinin həyatını riskə atdığını bəyan edən ABŞ Yaponiya avtomobil istehsalçısını 16,4 milyon dollar cərimələyib.

"Toyota" həmçinin məhkəmə çəkişmələri və mübahisənin uzanma ehtimalından qaçmaq üçün birbaşa 16,4 milyon dollar cərimə ödəməyə razı olduğunu açıqlayıb. 2013-cü ildə davam edən iddia çərçivəsində daha 32,4 milyon dollar ödəməli olan "Toyota" üçün ən böyük cəza 2014-cü ilin mart ayında gəlib və şirkət ABŞ Ədliyyə Nazirliyi ilə razılaşaraq 1,2 milyard dollar cərimə ödəməyə razı olub.

Geri çağırma xərcləri və ödədiyi rekord cərimələrlə üzləşməli olan "Toyota", bütün proses boyu səhm qiymətlərinin aşağı düşməsi səbəbindən böyük itki ilə üzləşdi. Aldığı maddi ziyanla yanaşı reputasiyasını itirən şirkət belə bir səhvin qarşısını almaq üçün bir çox təhlükəsizlik testlərindən keçərək avtomobillərini son istifadəçiyə çatdırıb.

Qadir, Bizimyol.info