44 günlük Zəfər yürüşü

Meydanəli Yolçiyev

​YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədri

Azərbaycan xalqının milli yaddaşında elə tarixlər var ki, xalqın taleyini, dövlətin keçdiyi şərəfli yolu, milli iradəni və gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyəti özündə yaşadır. 27 Sentyabr – Anım Günü də məhz belə əlamətdar tarixlərdəndir. Bu gün Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə ehtiramın, onların qarşısında mənəvi borcun ifadəsidir.

Prezident İlham Əliyevin 2 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə sentyabrın 27-si Anım Günü elan edilib. Sərəncamda Vətən müharibəsində qəhrəmancasına döyüşmüş, Azərbaycan Bayrağını azad edilmiş torpaqlarda dalğalandırmış, ölkənin ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını fəda etmiş hərbçilərə və bütün şəhidlərə dərin ehtiram ifadə olunur. Hər il bu tarixdə saat 12:00-da ölkə üzrə bir dəqiqəlik sükutun elan edilməsi şəhidlərimizin xatirəsinin ümumxalq səviyyəsində yad olunmasının mühüm rəmzlərindən birinə çevrilib.

Prezident İlham Əliyevin Anım Günü ilə bağlı çıxışlarında da şəhidlərin fədakarlığı xüsusi ehtiramla qeyd edilir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Birinci Qarabağ və İkinci Qarabağ müharibələrinin şəhidləri bizim qəlbimizdə əbədi yaşayacaq. Bu yanaşma Anım Gününün mahiyyətini dəqiq ifadə edir: şəhidlərin xatirəsini yad etmək yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, onların uğrunda canlarından keçdiyi dəyərləri qorumaq və gələcəyə daşımaqdır.

Azərbaycan münaqişənin sülh yolu ilə həllinə uzun illər ərzində sadiqlik nümayiş etdirdi. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrində Azərbaycan ərazilərinin işğalına son qoyulması ilə bağlı tələblər öz əksini tapmışdı. Lakin bu sənədlər uzun müddət icrasız qaldı. İşğalın davam etdiyi illərdə Azərbaycan xalqı torpaqlarının azad olunacağına inamını heç vaxt itirmədi. 2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin Tovuz hadisələri göstərdi ki, Azərbaycan cəmiyyəti işğalın davam etdirilməsi ilə barışmır. Bu proses dövlətin hərbi potensialının artırılması, ordunun müasirləşdirilməsi və ölkənin müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi ilə paralel gedirdi.

2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan mövqelərinə və yaşayış məntəqələrinə atəş açması ilə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar başladı. Beləliklə, Azərbaycan Ordusunun əks-hücum əməliyyatı ilə başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi xalqımızın tarixində yeni səhifə açdı. Azərbaycanın əsgər və zabitləri böyük iradə, yüksək döyüş ruhu və fədakarlıq nümayiş etdirərək işğal altındakı ərazilərin azad edilməsi istiqamətində mühüm uğurlar qazandı. Vətən müharibəsi həm də xalqın milli birliyinin, dövlət-ordu-xalq həmrəyliyinin və milli iradənin böyük sınağı oldu. Arxa cəbhədə çalışan insanlar, həkimlər, könüllülər, jurnalistlər, diplomatlar və bütün Azərbaycan cəmiyyəti ümumi məqsəd ətrafında birləşdi.

Vətən müharibəsinin gedişində Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər rayonlar, Hadrut qəsəbəsi, Şuşa və çoxsaylı yaşayış məntəqələri azad edildi. Noyabrın 8-də Şuşanın azad olunması müharibənin gedişində həlledici mərhələlərdən biri oldu. İki gün sonra – noyabrın 10-da Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin imzaladığı üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması nəzərdə tutuldu. Sonrakı mərhələdə Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları Azərbaycana qaytarıldı. Bu Qələbənin arxasında Azərbaycan Ordusunun misilsiz qəhrəmanlığı dayanırdı. Döyüş meydanında göstərilən şücaət Vətən müharibəsinin mənəvi əsasını təşkil etdi. Şəhidlərin qanı, qazilərin sağlamlığı və xalqımızın birliyi bu tarixi Zəfərin ən mühüm amilləri sırasında yer aldı. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd edib ki, Vətən müharibəsində əldə olunan Qələbə Azərbaycan xalqının şanlı tarixidir və şəhidlərin xatirəsi daim uca tutulmalıdır. 27 sentyabrın Anım Günü kimi müəyyənləşdirilməsi də məhz bu yaddaşın dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsinin ifadəsidir.

Qələbənin əbədiləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən layihələr də milli yaddaşın qorunmasına xidmət edir. Bakıda yaradılan Zəfər parkı və Zəfər muzeyi Vətən müharibəsinin tarixinin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm məkanlardır. Prezident İlham Əliyevin 2020-ci il 3 dekabr tarixli Sərəncamı ilə Vətən Müharibəsi Memorial Kompleksinin və Zəfər Muzeyinin yaradılması qərara alınmışdı. 2021-ci il sentyabrın 27-də isə kompleksin təməli qoyuldu. Bu məkanlar şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, Vətən müharibəsinin tarixinin sənədləşdirilməsi və gənc nəslin milli yaddaşının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Zəfər anlayışının nəsildən-nəslə ötürülməsi məhz belə yaddaş məkanları vasitəsilə daha da sistemli xarakter alır. Burada Azərbaycanın keçdiyi yol, müharibənin reallıqları, hərbçilərimizin qəhrəmanlığı və Qələbənin tarixi əhəmiyyəti bir bütöv şəkildə təqdim olunur.

Şəhidlərin xatirəsinə ehtiram dövlətin şəhid ailələrinə və qazilərə münasibətində də özünü göstərir. Vətən müharibəsi iştirakçılarının təltif edilməsi, şəhid ailələrinin və qazilərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, müalicə və reabilitasiya imkanlarının genişləndirilməsi bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlərin mühüm hissəsidir. Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə Vətən müharibəsində iştirak etmiş hərbi qulluqçular, mülki işçilər və ön cəbhədə fədakarlıq göstərmiş digər şəxslərin orden və medallarla təltif olunması da həmin diqqətin nümunələrindəndir. Şəhid ailələrinin və qazilərin sosial məsələlərinin həllində “YAŞAT” Fondunun fəaliyyəti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə dövlət siyasətinin əsas məqsədi Vətən qarşısında ən böyük fədakarlığı göstərmiş insanların və onların ailələrinin daim diqqətdə saxlanılmasıdır.

Azərbaycan xalqının tarixində 27 sentyabr artıq həm böyük bir ağrının, həm də milli iradənin rəmzidir. Bu tarix bizə xatırladır ki, azadlıq və dövlət müstəqilliyi böyük fədakarlıqlar hesabına qorunur. Şəhidlərin bizə miras qoyduğu ən böyük dəyər Vətən sevgisi, dövlətçilik ruhu və milli həmrəylikdir. Onların müqəddəs xatirəsi hər birimiz üçün məsuliyyət, birlik və vətəndaşlıq nümunəsidir. Şəhidlər unudulmur, onların adları tariximizdə, ailələrinin yaddaşında, xalqımızın mənəvi dünyasında və azad edilmiş torpaqlarımızda əbədi yaşayacaqdır.