525ci qəzet Mişustinin kürsüsü laxlayır

Xaqani CƏFƏRLİ

Rusiya prezidenti Vladimir Putinin sədrliyi ilə dekabrın 5-də keçirilən Strateji İnkişaf və Milli Layihələr Şurasının iclası dövlət başçısının hökumətin fəaliyyətindən narazı olduğunu üzə çıxarıb. Prezident Putin regionlarda dronların istifadəsi üçün infrastrukturun yaradılması ilə bağlı "Pilotsuz Aviasiya Sistemləri" (PAS) milli layihəsində müəyyən edilmiş hədəfin əhəmiyyətli dərəcədə ixtisar olunmasından narazılığını bildirib. O, belə bir ixtisarın qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb və bu məsələnin ətraflı öyrənilməsini tələb edib.

PAS milli layihəsinin icrası ilə bağlı hesabatı təqdim edən Baş nazirin müavini Vitali Savelyev hədəflərin ixtisar olunmasını maliyyələşmənin azalması ilə izah etməyə çalışıb. Baş nazirin müavini layihəni həyata keçirmək üçün büdcədənkənar mənbələr axtardıqlarını bildirib. Dövlət başçısı isə pilotsuz aparatların uçuşlarını dəstəkləmək üçün universal infrastrukturla təchiz edilmiş regionların sayının kəskin azalmasına diqqət çəkib. Prezident Putinin narazılığı isə əbəs deyil. Belə ki, PAS milli layihəsində PUA-ların uşuşlarını dəstəkləmək üçün universal infrastrukturla təchiz edilmiş regionların sayının 2030-cu ilə qədər 89 olacağı nəzərdə tutulmuşdu, ancaq bu rəqəm 9-a endirilib. Hökuməti isə belə addım atmağa vadar edən məqam PAS milli layihəsinə ayrılan büdcə vəsaitinin təxminən iki dəfə azaldılmasıdır. PAS layihəsinə 2030-cu ilə qədər 898 milyard rubl xərcləmək nəzərdə tutulmuşdu. Lakin vəsait çatışmazlığı səbəbindən hökumət bu məbləği 546 milyard rubl qədər azaltmaq qərarı verib. Rublun dəyərdən düşməsini də bura əlavə edəndə hökumətin dəlilləri daha güclü görünür.

Prezident Putin hökuməti tullantıların yandırılması zavodlarının tikintisi layihəsini həyata keçirmədiyinə görə də tənqid edib. Baş nazirin birinci müavini Denis Manturov tullantıların yandırılması zavodlarının tikintisi layihəsi çərçivəsində, iki zavodun inşasının başa çatmaqda olduğunu və gələn ilin əvvəlində işə salınacağını bildirməsi dövlət başçısının qəzəbinə səbəb olub. Putin artıq bu vaxta qədər beş zavodun tikintisinin başa çatmalı olduğu halda yalnız ikisinin inşasının başa çatmaq ərəfəsində olduğunu sərt tənqid edib.

Baş nazirin müavini isə əsas problemin texnologiya ilə bağlı olduğunu, yaponiyalı tərəfdaşların sanksiyalara görə layihəni tərk etməsindən sonra yarandığına diqqət çəkib. Qeyd edək ki, Yaponiya-İsveçrə şirkəti "Hitachi Zosen İnova"nın layihədə iştirakdan imtina etməsi səbəbindən layihəni həyata keçirmək hökumətin gücü daxilində deyildi.

Strateji İnkişaf və Milli Layihələr Şurasının son iclası prezident Putinin hökumətin fəaliyyətindən narazı olduğunu göstərir. Hökumət üzvləri isə müəyyən edilmiş layihələrin həyata keçirilməsini dolayısı yolla da olsa prezidentin siyasətinin nəticəsi olduğunu ifadə ediblər. Hökumət üzvlərinin də qeyd elədiyi kimi, xarici tərəfdaşların layihələri tərk etməsinə və texnologiyanın əldə edilməsinə çətinləşdirən, bəzi hallarda isə mümkünsüz edən qadağalar Putinin xarici siyasətinin nəticəsi olaraq yaranıb. Vəziyyətin bu həddə çatması prezident Putini seçim qarşısında qoyur. Bundan sonra dövlət başçısı ya hökumətin narazılıqlarını ifadə etməsinə dözümlü yanaşmalı, yaxud da daha loyal hökumət haqqında düşünməlidir. Moskvanın siyasi dairələrində baş verən prosesləri yaxından izləmək imkanı olan siyasi təhlilçilər isə Baş nazir Mixail Mişustinin kürsüsünün laxladığı, yaxın aylarda istefaya göndərilə biləcəyini qeyd edirlər.