525ci qəzet Rusiyanın gəmisi batdı

Xaqani CƏFƏRLİ

Suriyadakı rus hərbçilərini təchiz edən Rusiyaya məxsus "Ursa Major" gəmisi Aralıq dənizində İspaniya və Əlcəzair arasındakı beynəlxalq sularda qəzaya uğrayıb. Bu hadisə dekabrın 15-də Qara dənizdə Rusiya neftini daşıyan iki tankerin batmasının yalnız kəskin hava şəraiti ilə bağlı olmadığını göstərir. Aydın görünür ki, Rusiyanın ticarət donanması ağır günlərini yaşayır. Dekabrın 11-də Sankt-Peterburq limanından çıxıb və yanvarın 22-də çatmalı olan "Ursa Major" gəmisinin boş konteynerlər daşıdığı iddia edilsə də, başqa məlumatlar da var. Məlumata görə, "Ursa Major" gəmisi Vladivostok terminalın genişləndirilməsi üçün lazım olan 380 tonluq liman kranları və yeni buzqıran gəmilər üçün 45 tonluq lyük qapaqları daşıyırmış. Dekabrın  15-də Qara dənizdə batan "Volqoneft 212" və "Volqoneft 239" tankerlərinin hər birinin göyərtəsində isə təxminən 4000 ton neft məhsulu olub.

"Volqoneft 212" və "Volqoneft 239" tankerlərinin batması nəticəsində Qara dənizin bir hissəsi ekoloji fəlakət bölgəsinə çevrilib. Vəziyəti ağırlaşdıran məqam Rusiyanın qəzanın nəticələrinin aradan qaldırılması üçün kifayət qədər "peşəkar resurslar" və texniki vasitələrin olmamasıdır. İki neft tankerinin batması nəticəsində yaranan ekoloji fəlakətin fəsadlarının aradan qaldırılması üçün beş min könüllü və xilasedici çalışır. Lakin mütəxəssislər qeyd edirlər ki, belə böyük fəlakətnin nəticələrini kürəklərlə çalışan 50 min adam aradan qaldırmaq və vəziyyəti xilas etmək iqtidarında deyil.

Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyinin məlumatına görə, Krasnodar diyarında 54 kilometr sahil xətti neft məhsulları ilə çirklənib. Nazirliyin məlumatına görə, 40 kilometr ərazidə aparılan təmizləmə işləri zamanı 17 min ton çirklənmiş qum ərazidən daşınıb.

Ekspertlər hesab edir ki, tankerlərin daşıdığı neft məhsulları sudan ağır olduğu üçün dənizin dibinə çöküb. Bu isə o deməkdir ki, dənizin dibinə çökən bir neçə min ton neft məhsulu zaman-zaman suyun üzərinə çıxaraq çimərliyi yenidən çirkləndirəcək. Ona görə, çimərliklərdən çirklənmiş qum kütləsinin təmizlənməsi problemin həlli hesab edilmir. Bu, yalnız ətraf mühitin qısa müddətə təmizlənməsidir. Ekoloqlar isə xəbərdarlıq edirlər ki, bir neçə min ton neft məhsulunun suyun dibinə çökməsi Qara dənizin faunasına ağır zərbə vuracaq.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Rusiya təkbaşına qəzanın nəticələrini aradan qaldırmaq imkanlarına sahib olmadığı üçün Avropa dövlətlərinin dəstəyinə ehtiyacı var. Ancaq Rusiya ilə Avropa arasında münasibətlərin hazırkı vəziyyətində Moskvanın yardım üçün Qərb ölkələrinə müraciət etməsi mümkün görünmür. Əksinə, 12 Şimali Avropa ölkəsi Baltik dənizi vasitəsilə Rusiya neftini daşıyan tankerlərini izləməyə başlayacaq. Rusiya iqtisadiyyatının xilaskarına çevrilən "kölgə donanması" Qara dəniz ilə yanaşı, Baltik dənizi və bütövlükdə dünya suları üçün də təhlükəyə çevrilib.