Icma.az
close
up
RU
76 illik silah itirilir: iki ölkə kənarda qalır Türk ordusuna ehtiyac var

76 illik silah itirilir: iki ölkə kənarda qalır Türk ordusuna ehtiyac var

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat yayır.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın hakimiyyətə gəlməsi xüsusilə Avropada narahatlıqla qarşılanır. Ağ Ev rəhbərinin NATO və Avropa İttifaqına münasibəti, bu birlikləri ABŞ-ı zəiflətməkdə ittiham etməsi Qərb liderlərinin narazılığına səbəb olur.

Hətta Trampın zamanla ABŞ-ın NATO-dakı rolunu azaldacağı, radikal qərarları ilə alyansın 76 il sonra dağılmasına səbəb olacağı iddia edilir. Onun dövlətlərin təhlükəsizliklərini özlərinin təmin etməli olduğuna dair açıqlamaları buna əsas göstərilir. Bəzi ekspertlərin fikrincə, artıq bir sıra Qərb ölkələri sözügedən ehtimala qarşı müəyyən hazırlığa başlayıblar.

Alyans üzvlərinin Tramp amili ilə bağlı ehtiyat planı nədir? NATO-nun yaxın gələcəkdə dağılması mümkündürmü?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rüstəm Tağızadə deyib ki, Böyük Britaniya NATO-dan fərqli bir təşkilat qurmağa cəhd edə bilər:

“Son illər ərzində, əsasən, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etdiyi bir dövrdə NATO dövlətləri arasında fikir ayrılıqları olurdu. Həmçinin ABŞ-da hakimiyyətə gələn Tramp administrasiyası Avropa İttifaqı ölkələrinə isti münasibət də bəsləmir. Fikrimcə, Britaniyanın quracağı hərbi ittifaqa Ukrayna, Polşa, Türkiyə, Baltikyanı dövlətlər, Kanada və Avstraliyanın daxil edilməsi mümkündür.

Londonun Almaniya və Fransaya güvənmədən Avropada güclənən Ukrayna ordusuna və çox güclü quru qoşunlarına malik Türkiyəyə daha çox ehtiyacı ola bilər.

NATO xüsusilə müdafiə xərcləri, strateji prioritetlər və Rusiyanın təcavüzünə cavablarla bağlı daxili fikir ayrılıqları ilə üzləşib. Almaniya və Fransa başda olmaqla Avropa dövlətləri bəzən Ukrayna ilə bağlı siyasətdə ABŞ və ya Britaniya ilə tam uyğunlaşmaqda tərəddüd edirlər”.

Politoloqun sözlərinə görə, Tramp administrasiyasının hakimiyyətə qayıdışı Vaşinqtonun NATO-ya sadiqliyi ilə bağlı narahatlıqları canlandırdı:

“Bu, həmçinin Avropa müttəfiqlərinin alternativ təhlükəsizlik strukturları axtarması ehtimalını da artırdı. Yeni yaradılacaq hərbi ittifaqa Polşanın, Baltikyanı ölkələrin və Ukraynanın daxil olması, NATO-nun 5-ci maddə üzrə öhdəliklərinin zəiflədilməsi, alternativ təhlükəsizlik zəmanəti verən Şərqi Avropada Rusiyaya qarşı mübarizəyə diqqətin yönəldildiyini göstərir.

Türkiyənin Qara dəniz və Yaxın Şərqə təsiri, ona geosiyasi üstünlüklər qazandırır. Yeni hərbi ittifaqa Kanada və Avstraliyanın da daxil olması onun ABŞ-Çin gərginliyi şəraitində İngiltərənin daha böyük rol oynamağa çalışdığı Hind-Sakit Okean hövzəsinə genişlənməsi mənasına gələcək”.

Yeni alyans NATO-nu tamamlamaq əvəzinə, onu zəiflətmək riski daşıyır. Təklif olunan üzvlərin çoxu alyansın müttəfiqləridir və hərbi strukturların təkrarlanması əməliyyatlarda səmərəsizliyə səbəb ola bilər.


Britaniyanın rəhbərlik edəcəyi yeni ittifaq NATO-nun mövcud təhlükəsizlik zəmanətlərini pozarsa, Baltikyanı və Polşa kimi ölkələr onu dəstəkləməkdən çəkinə bilərlər.

Türkiyənin müstəqil xarici siyasət yürütməsi və Rusiya ilə əlaqələri isə onun uzunmüddətli müttəfiqlik öhdəliyini qeyri-müəyyən edir”.

R.Tağızadə bildirib ki, Tramp NATO-nun üzvlərini tənqid etsə də, yeni alyans ABŞ-ın strateji maraqlarına uyğun gəlməyə bilər:

“Xüsusən də resursların NATO-dan yayındırılması və ya Avropanın parçalanmasına səbəb olması, Ağ Evin planların uyğun deyil.

Kanada və Avstraliyanın yeni ittifaqda iştirakı, bu ölkələrin AUKUS (Avstraliya-Böyük Britaniya-ABŞ təhlükəsizlik paktı) vasitəsilə ABŞ-ın müdafiə siyasətlərinə sıx uyğunlaşdıqları üçün diqqətli balanslaşdırma tələb edəcək.

Böyük Britaniyanın rəhbərlik etdiyi hərbi pakt, çox güman ki, Fransa və Almaniya kimi Avropa gücləri ilə gərginliyə səbəb olacaq. Çünki onlar bunu Aİ-nin təhlükəsizlik təşəbbüslərini kənarlaşdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirə bilərlər.

Rusiya belə bir ittifaqı Şərqi Avropada potensial olaraq hərbi əməliyyatları gücləndirən aqressiv addım kimi qəbul edəcək.

Onsuz da AUKUS-dan ehtiyat edən Çin isə çox güman, Avstraliya və Kanadanın iştirakını Hind-Sakit okeanda Qərbin hərbi təsirinin genişləndirilməsi kimi dəyərləndirəcək”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:236
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 28 Fevral 2025 06:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri