“ABŞ Avropanı Ukrayna müharibəsində sınağa çəkir” SİYASİ ŞƏRHÇİ

ABŞ, Donald Tramp administrasiyasından bəri ilk dəfə olaraq yeni prioritetləri müəyyən edən yenilənmiş Milli Təhlükəsizlik Strategiyasını dərc edib.

Bildirilib ki, əsas məqamlar NATO-nun gələcəyi və ABŞ-ın özünün dünya nizamının qorunmasındakı rolu ilə bağlıdır.

Ağ Ev tərəfindən dərc edilən 33 səhifəlik sənədə görə, Vaşinqton artıq qlobal nizamı təkbaşına qoruyan “Atlas” rolunu oynamaq niyyətində deyil.

Bunun əvəzinə, ABŞ müttəfiqlərini, xüsusən də Avropadakıları öz bölgələrində öz təhlükəsizlikləri və sabitlikləri üçün daha böyük məsuliyyət daşımağa çağırır. Strategiyada NATO-nun davamlı genişlənmə vəziyyətində olan bir təşkilat kimi qəbul edilməməli olduğu vurğulanır.

Bu, ittifaqın gələcəyi ilə bağlı sual doğurur, çünki maraqları və ittifaq üçün baxışları onun başlanğıcında duranlardan fərqli ola bilər.

Gununsesi.info-ya danışan Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltanın sözlərinə görə, ABŞ-ın yeni milli təhlükəsizlik strategiyası daha çox iqtisadi əlaqələrə və təhlükəsizlik məsələlərinə yönəlib:

“Rusiya ilə Ukrayna məsələsində müharibə deyil, danışıqlara üstünlük verilməsi bu sənətdə öz əksini tapır. Ümumiyyətlə, Rusiyaya münasibət əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha mülayimdir. Rusiya əvvəlki kimi düşmən, rəqib və s. kimi qəbul edilmir. Rusiyaya tərəfdaş kimi yanaşılır və iqtisadi əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi kontekstində qiymətləndirilir.

Eləcə də, Ukrayna məsələsində sanki ABŞ bu strategiya ilə Avropanı sınağa çəkir. Əvvəllər ABŞ Avropa İttifaqının təhlükəsizliyini təmin edən əsas tərəfdaş idi. Lakin Avropa İttifaqı hələ də Rusiya ilə ticarət əlaqələrini saxlayır ki, bu da ABŞ tərəfindən qəbul edilməyən və bəyənilməyən bir məsələdir. Bu strategiyada da, Ukrayna müharibəsi fonunda bu məsələlər ön plana çıxır”.

O əlavə edib ki, ABŞ Avropa İttifaqına daha çox təhlükəsizlik məsələləri, güclü dövlət olmaq, güclü mərkəzə çevrilmək, insan haqlarını qorumaq və başqalarının daxili işlərinə müdaxilə etməmək kimi vəzifələr qoyur.

“Bu isə ABŞ ilə Avropa İttifaqı arasında müəyyən qarşıdurmaya səbəb ola biləcək faktordur. Rusiya məsələsində, daha doğrusu Rusiyanın Ukraynada apardığı müharibə məsələsində, ABŞ Avropaya yerini göstərir və bu məsələdə məsuliyyəti ona həvalə etmək istəyir. Ötən illərin təcrübəsi göstərir ki, Avropa İttifaqı Rusiyayla Ukrayna müharibəsində qətiyyətsiz və zəif mövqelər nümayiş etdirib, çoxsaylı bəyanatlar verib, lakin yardımlar etməyib. Rusiya ilə bu günə qədər təbii qaz ticarətində əlaqələr davam edir. Bu isə ABŞ-ı qıcıqlandırır.

Başqa sözlə, Avropa İttifaqı Ukrayna məsələsində Rusiyayla ABŞ-ın anlaşmasına mane olur və ABŞ bu maneyəni ictimai strategiyada açıq şəkildə vurğulayır”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info