ABŞ da “kosmik şərab” istehsal olunacaq...

...Texas A&M Universitetinin tədqiqatçıları Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya yüzlərlə üzüm toxumu göndərirlər. Altı aylıq radiasiya, Yerə qayıdış, eniş - və bir neçə ildən sonra bu üzümlər orbitdə olan üzümlərdən ilk şərab istehsal etmək üçün istifadə ediləcək.

SİA xəbər verir ki, bu barədə Hitech məlumat verib.

Layihə aerokosmik mühəndislik kafedrasının iki yuxarı kurs tələbəsi tərəfindən tezis layihəsi kimi başlayıb.

Kobi Arnold və Arvind Subraxmanyam Beynəlxalq Kosmik Stansiyada təcrübə aparmaq ideyası ilə üzümçülük üzrə mütəxəssis Castin Şeynerə müraciət ediblər.

Onun rəhbərliyi altında tələbələr toxumları radiasiyanın tamamilə məhv olmasından qoruyan, lakin onları mutasiyaya açıq qoyan bir qab hazırladılar.

Lomanto da daxil olmaqla üç növ orbitə göndərilir.

Bu Texas kultivarı 1900-cü illərin əvvəllərində üzümçülüyün pioneri T.W. Munson tərəfindən hazırlanmışdır.

Bir vaxtlar qlobal şərab sənayesini xilas edən Texas üzümləri idi.

Onların fillokseraya davamlı kökləri Avropaya göndərildi və yerli sortlara calaq edildi. İndi Lomanto kosmos vasitəsilə elmə qayıdır.

Enişdən sonra şüalanmış toxumlar Tomas Ranç üzüm bağında nəzarət toxumlarının yanında əkiləcək. Alimlər üzümün böyüməsini, giləmeyvə keyfiyyətini və genetikanı müqayisə edəcəklər.

Şeynerin komandası seleksiya və genomika üzrə mütəxəssislər cəlb edib. Mutasiyalar şərabçılığı bir dəfədən çox dəyişib.

Məsələn, Pinot Gris, Pinot Noir-dəki tək bir təsadüfi mutasiyadan yaranıb.

Müəlliflər ümid edirlər ki, kosmos da oxşar şans yaradacaq. İlk məhsulun dörd-beş il ərzində əldə edilməsi gözlənilir. Bağçılıq şöbəsinin müdiri Amit Dhingra, kosmosdakı bitkilərin diqqəti yayındıran deyil, zərurət olduğunu vurğuladı.

Qida, oksigen və heyətin rifahı. Layihə bağçılıq elminin keçmişini və gələcəyini birləşdirir, bəşəriyyətin ulduzlara çatmasına və orada kök salmasına kömək edir.

Əli Babayev