ABŞ ın İrana qarşı münasibəti görünüş baxımdan dəyişsə də, mahiyyət və məzmun olaraq eyni qalır

Tramp İrana qarşı “maksimum təzyiq”in yenilənməsi haqqında sərəncam imzalayıb və bundan məmnun olmadığını və bundan “çox tez-tez” istifadə olunmayacağına ümid etdiyini bildirib. "Reuters" yazır ki, bu strategiya İranın neft ixracından əldə etdiyi gəlirləri azaltmağa hesablanıb. "Reuters" xəbər verir ki, ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyası İranın neft ixracından 2023-cü ildə 53 milyard dollar, bir il əvvəl 54 milyard dollar qazanc əldə edəcəyini təxmin edir. OPEC-in məlumatına görə, 2024-cü ildə İranın neft hasilatı 2018-ci ildən bəri ən yüksək həddə çatıb. “The Wall Street Journal” yazır ki, Tramp ilk prezidentlik dövründə İrana qarşı “maksimum təzyiq” strategiyasından istifadə edib və ümid edirdi ki, ölkə ABŞ-ın terrorçu hesab etdiyi qrupları maliyyələşdirməyi və təlimləri dayandıracaq və insan haqları vəziyyətini yaxşılaşdırmağa başlayacaq. Bundan əlavə, Vaşinqton Tehranın nüvə silahı hazırlamasının qarşısını almağa çalışır. 2018-ci ildə Tramp İslam Respublikası ilə nüvə sazişindən çıxdı. 2024-cü ilin dekabrında İngiltərə, Almaniya və Fransa BMT Təhlükəsizlik Şurasına lazım gələrsə, İranın nüvə silahına sahib olmasının qarşısını almaq üçün İslam Respublikasına qarşı beynəlxalq sanksiyaları bərpa edəcək sözdə geri çəkilmə mexanizmini işə salmağa hazır olduqlarını bildirdilər.

Politoloq Xəyal Bəşirov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, ABŞ-ın İrana münasibəti, İranla bağlı yürütdüyü siyasət ənənəvi bir siyasətdir: “İranda 1979-cu il inqilabından sonra hakimiyyətin devrilməsi və ondan sonra İran Amerika Birləşmiş Ştatları münasibətləri, İran Qərb münasibətləri bu günə qədər davam etməkdədir. Hakimiyyətdə “respublikaçılar”ın, “demokratlar”ın və yaxud Cozef Baydenin, Donald Trampın - kimliyindən asılı olmayaraq, ABŞ-ın İrana münasibəti dəyişməyəcək. Bu siyasətin həyata keçirilməsində görünüş baxımdan dəyişikliklər edilə bilər, amma mahiyyət və məzmun eyni qalır”.

Xəyal Bəşirov

Donald Trampın “maksimum təzyiq” yeniləməsi ilə bağlı politoloq qeyd edib ki, Trampın bu siyasəti və qəbul etdiyi qərarlar hazırkı məqamda baş verən proseslərlə bağlıdır: “Ümumiyyətlə, ABŞ-ın siyasətində bir dəyişiklik var. Uzun illər ərzində dünyanın ayrı-ayrı regionlarında  qüvvə saxlayan və proseslərə müdaxilə edən ABŞ, son zamanlar müəyyən mənada bu proseslərdən görüntü olaraq kənarlaşmağa çalışır. Məsələn; Əfqanıstandan çıxmaq, Yaxın Şərqdə baş verən proseslərə müdaxilə etməmək, Suriyadan çıxmaq, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin fonunda Ukraynaya dəstəyin azaldılması və bunun maksimum dərəcədə Avropanın hesabına artırılması, Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu prosesdə öz mövqeyini zəiflətməsi və regiondakı aktivliyini azaltması buna hesablanıb”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info