ABŞ Konqresində “erməni təəssübü”

Köhnə-yeni havalara qol qaldıranlar az deyil

ABŞ-ın sabiq Prezidenti Cozef Baydenin fəaliyyəti dövründə ermənipərəst mövqe tutan konqresmen və senatorlar o qədər “aktivləşmişdilər” ki, bu hay-küyçü kəsimi indinin özündə də sakitləşdirmək mümkün deyil. Onlar əllərinə düşən hər imkandaca özlərinin xəstə təfəkkürlərindən irəli gələn məsələləri qabartmaqdan çəkinmirlər. Beynəlxalq Dini Azadlıq Sammiti çərçivəsində Birləşmiş Ştatlar Konqresində keçirilmiş müzakirələr də məhz belələrinin “təşəbbüsüdür”.

Bəli, ABŞ Konqresində Qarabağ ermənilərinin hüquqları, bölgənin erməni mədəni irsinə qarşı təhdidlər və Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbuslar məsələsi qaldırılıb. Bu az imiş kimi, ABŞ-ın hazırkı administrasiyasına mövcud istiqamətdə tədbirlərin görülməsi ilə bağlı çağırışlar səsləndirilib. Beynəlxalq Dini Azadlıq Sammitinin həmsədrləri – Sam Brovn bakın və Katrina Lantos Svitin keçirdikləri müzakirələrdə respublikaçı konqresmenlər Qus Bilirakis və Kris Smit, necə deyərlər, dəridən-qabıqdan çıxırlar. Əlbəttə, onlara Amerikanın hay tör-töküntülərinin də dəstəyi olub. Yeri gəlmişkən, dəstəyin birbaşa sponsorluq tərəfi də var.

Adları çəkilən bu iki şəxs dini təqib və azadlıqlarla bağlı müzakirələrdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyasının fəaliyyətini ciddi tənqid edib, ən əsası, Baydenin komandasının xüsusən ermənilərlər bağlı siyasətini pisləyib. Təsəvvür edin, Ermənistana və erməni məsələsinə görə bütün beynəlxalq hüquq normalarını heçə sayan, hər cür yaramazlıqlara əl atan da Birləşmiş Ştatların sabiq administrasiyası idi, indi tənqid olunan da. Görəsən, qoca Co ermənilər üçün başqa nə etməli idi? Nəzərə alaq ki, Baydenin rəhbərlik etdiyi komanda erməni təəssübünə söykənmiş bütün tədbirlər bir yana, fəaliyyətinin ən son günlərində Birləşmiş Ştatlarla Ermənistan arasında strateji müttəfiqlik münasibətlərinə dair sənədin ərsəyə gəlməsinə nail olmuşdu. Görünür, ermənilərin ənənəvi nankorluq xəstəliyi konqresmenlərə də keçib. Yaxud, onların yerli erməni lobbi və diaspor təşkilatlarından aldıqları rüşvətin həcmi o qədər böyükdür ki, hər cür cəfəngiyyatı özlərinə rəva bilirlər.

Ancaq konqresmenlər Q.Bilirakisi və K.Smiti ABŞ-ın yeni ermənipərəstləri də adlandırmaq olar. O mənada ki, onlar hakim Respublikaçılar Partiyasının təmsilçiləridirlər. Nə etmək olar, deyəsən, Birləşmiş Ştatlarda erməni təəssübü çəkən konqresmen və senatorların yetişdirildiyi xüsusi konveyer var. Belələri yağışdan sonra çıxmış göbələklər, alaq otları kimidirlər. Ortaya atdıqları məsələlər isə son dərəcə primitivdir. Əvvəldə onların qaldırdıqları bəsit mövzu barədə məlumat verdik və məsələyə yenidən qayıdacağıq. Hələlik isə onu bildirək ki, adları çəkilən konqresmenlər Azərbaycanla yanaşı, Türkiyəni də günahlandırmağı yaddan çıxarmayıblar. Axı ermənipərəstlərin ənənəvi klişeləri üçün Bakıya və Ankaraya birlikdə tənqid yağdırmaq və bu yolla tragikomik dramatizmi ən yüksək səviyyəyə qaldırmaq təmayülü var.

Beləliklə, Q.Bilirakis və K.Smit Türkiyəni qondarma “erməni soyqırımı”nı inkar etdiyinə, Azərbaycanı isə Qarabağda “etnik təmizləməyə” görə hədəfə alıblar. Bu mənada ikinci daha “irəli” gedib. O, çıxışında Bakıda olarkən Prezident İlham Əliyevlə görüşünü xatırlayıb. “Mən Əliyevlə onun ofisində iki dəfə üz-üzə görüşdüm və onun erməni xalqı ilə bağlı siyasətini, xüsusən də Qarabağda insan haqlarına yanaşmasını müzakirə etdim”, – deyən K.Smit əlavə edib ki, ABŞ Ermənistan xalqı ilə dostluğunu və əməkdaşlığını dərinləşdirməlidir.

Bəli, konqresmenin dövlətimizin başçısı ilə görüşdən gəldiyi qənaətdə problem var. Azərbaycan dövləti erməni xalqı ilə düşmənçilik tərəfdarı deyil ki, koqresmenlərin mənasız təəssübünə ehtiyac duyulsun. Ancaq Smit bildirdikləri ilə kifayətlənməyib, eyni zamanda, “gəlin bunu tamamilə aydınlaşdıraq” deyərək, Birləşmiş Ştatların ermənipərəst xəttinin daha da qətiləşməsinə yönələn çağırış səsləndirib. Maraqlıdır, Vaşinqton nəyi aydınlaşdıracaqmış? Bəlkə Smit bu fikirdədir ki, ölkəsi Cənubi Qafqaza qoşun yeritməli, Amerika əsgəri Ermənistanın tərəfində Azərbaycana qarşı döyüşməlidir?

Əlqərəz, bilavasitə Qarabağ ermənilərinin hüquqlarına, bölgənin erməni mədəni irsinə qarşı təhdidlərə və Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbuslar məsələsinə gəlincə, mövzuya dair Q.Bilirakis və K.Smitlə yanaşı, Vaşinqtonda yerləşən “Ay Data” erməni komitəsinin icraçı direktoru Aram Ambaryan da söz alıb. O, ABŞ-ın hazırkı administrasiyanın Azərbaycana qarşı sanksiyalar tətbiq edəcəyinə, o cümlədən Azadlığa Dəstək Aktına ölkəmizə hərbi yardımı qadağan edən mənfur 907-ci düzəlişin şərtlərini yerinə yetirəcəyinə, Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbusların azadlığa çıxmalarına və Qarabağın erməni əhalisinin ləyaqətlə geri qaytarılmasına səy göstərəcəyinə ümidvar olduğunu dilə gətirib: “Bu sammit koalisiya tərəfdaşlarının və xristian dostların dəstəyini Ermənistanı narahat edən problemlərin həllinə cəlb etmək üçün yaxşı fürsətdir”.

Göründüyü kimi, ABŞ ermənipərəstləri köhnə havalardadırlar. Onlar Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərini, eyni zamanda, xristian təəssübkeşliyinin notlarına kökləmək yolunu tuturlar. Əslində, bu, dinlə bağlı tədbiri, yəni Beynəlxalq Dini Azadlıq Samnmitini siyasiləşdirmək, daha doğrusu, ona ekstremist ovqat gətirməkdən başqa bir şey deyil. Daha bir məqam isə odur ki, sammitin Birləşmiş Ştatlar Koqresində keçirilən müzakirəsinin sponsoru Amerika Erməni Assambleyasıdır. Ona görə də sözügedən qurumun nümayəndəsi Mariam Haloyana da tədbirdə sərsəmləmək üçün imkan verilib.

M.Haloyan bildirib ki, sammit icmalarla və qruplarla dialoq üçün yaxşı fürsətdir. Bunun nəticəsində onlar bir-birinin problemləri haqqında məlumatlı olurlar. Ən əsası isə o deyib: “Biz son bir neçə ildə Qarabağda baş verən etnik təmizləmə və digər hadisələr barədə məlumatlılığı artırır və Azərbaycanın erməni irsinə, mədəni və dini abidələrinə qarşı soyqırımı siyasətini davam etdirdiyini vurğulayırıq”.

Sonda qeyd edək ki, ABŞ Konqresində ermənipərəst müzakirələr Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Birləşmiş Ştatlara səfəri ilə eyni vaxtda olub. Deməli, heç nə təsadüfi xarakter daşımır. Məqsəd Ağ evin yeni sahibi – Prezident Donald Trampın diqqətini “erməni məsələsi”nə yönəltməkdir. Bu gün N.Paşinyan və komandasının üzvləri Azərbaycanla sülhdən danışırlar. Ancaq, hazırda birbaşa dilə gətirməsələr də, ənənəvi “fəaliyyət” xəttində hansısa dəyişiklik yoxdur. Qarabağda etnik təmizləmə, bölgənin erməni mirası, Azərbaycanda saxlanılan erməni məhbuslar. Bu cəfəngiyyatlar ölkəmizin ərazi bütövlüyünü və suveren haqlarını şübhələndirən məqamlardır. Necə deyərlər, “köhnə hamam, köhnə tas”.

Nəzərə alaq ki, Konqresdəki müzakirələr rəsmi İrəvanın xeyir-duası olmasaydı, reallaşmazdı. Yəni göbələk-konqresmenlər elə-belədən ortaya atılmazdılar. Yenidən belə qənaətə gəlirik ki, Ermənistan rəhbərliyi hərəkət və davranışlarında qeyri-səmimidir. Bu mövqe isə bütövlükdə Cənubi Qafqazda barış mühitinin formalaşmasını ciddi şəkildə əngəlləyir. Ümid edək ki, Tramp Administrasiyası İrəvanın və havadarlarının çaldıqlarına qol qaldırmayacaq.

Ə.RÜSTƏMOV
XQ