ABŞ məhkəməsində ilk: Süni intellektli vəkil niyə rədd edildi?

Texnologiya və hüquq dünyasını təəccübləndirən hadisə ABŞ-da baş verib. Süni intellekt tərtibatçısı Cerom Devold keçmiş iş verəni olan sığorta şirkətinə qarşı qaldırdığı məhkəmə işində müdafiəsini özünün yaratdığı süni intellekt əsaslı avatar vasitəsilə aparmaq istəyib. Lakin bu yenilikçi təşəbbüs məhkəmə zalında yalnız bir neçə dəqiqə davam edə bilib.

Ölkə.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, Devold məhkəmədə şəxsən ifadə vermək əvəzinə, süni intellektlə hazırladığı chatbot-un onun yerinə danışmasını təklif edib. Bu sistem onun arqumentlərini səsləndirməli, yönələn suallara cavab verməli və qısacası, rəqəmsal "vəkil" funksiyasını yerinə yetirməli idi.

Lakin bu qeyri-adi müdafiə strategiyası, məhkəmə hakimi tərəfindən dərhal dayandırılıb. Hakim, bu texnoloji yanaşmadan əvvəlcədən xəbərdar edilmədiyini və bunun məhkəmə prosedurlarına uyğun olmadığını əsas gətirərək, "süni intellekt vəkil"ə icazə verməyib. Devold isə öz növbəsində bu üsula əl atmasının səbəbi kimi sağlamlıq problemlərini göstərib - guya iclas zamanı effektiv danışa bilməyəcəyini bildirib. Lakin hakim bu əsaslandırmanı inandırıcı hesab etməyib, çünki Devold həmin gün məhkəmə katibləri və digər əməkdaşlarla normal şəkildə ünsiyyət qurmuşdu.

Məhkəmə həmçinin Devoldun əsas məqsədinin hüquqi müdafiə deyil, hazırladığı texnologiyanı reklam etmək olduğunu düşünüb. Hakimlər məhkəmə zalının bu cür təqdimatlar üçün platformaya çevrilməsinə yol verilməyəcəyini və məhkəmə proseslərinin ciddiyyətinin qorunacağını vurğulayıblar.

Süni intellekt və hüquq: Gələcəyin vəkilləri?

Herçənd Devoldun təşəbbüsü uğursuzluqla nəticələnsə də, bu hadisə hüquq sahəsində süni intellektin rolu ilə bağlı mühüm müzakirələrə səbəb olub. Teorik olaraq, gələcəkdə yaradılacaq süni intellekt əsaslı hüquq köməkçiləri və ya "vəkillər”, insan həmkarları ilə müqayisədə çox daha sürətli və dəqiq şəkildə böyük həcmli hüquqi məlumatları təhlil edə, qanunvericiliyi və presedentləri saniyələr içində skan edib ən uyğun müdafiə strategiyalarını təklif edə bilərlər.

Bununla belə, mövcud hüquq sistemləri, etik normalar və ictimai strukturlar hələ ki, süni intellektin vəkil, prokuror və ya hakim kimi fəaliyyət göstərməsinə tam hazır deyil. Amma bu texnologiyanın potensialı danılmazdır və qarşıdakı illərdə hüquqda süni intellektin rolu ilə bağlı müzakirələrin daha da artacağı gözlənilir.