Icma.az
close
up
RU
ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Birləşmiş Ştatların YUNESKO-dan çıxması ilə bağlı verdiyi qərar beynəlxalq aləmdə geniş rezonans doğurub.

Bakıvaxtı.az-ın məlunatına görə, Ağ Evin açıqlamasında bildirilib ki, bu addım YUNESKO-nun “ədəavət doğuran mədəni və sosial məqsədləri” ilə əlaqədardır və təşkilatın mövcud yanaşmaları ABŞ-ın hazırkı siyasi kursu ilə uzlaşmır.

Politoloq Züriyə Qarayeva məsələnin arxa planı, geosiyasi məqsədləri və mümkün nəticələri ilə bağlı ilə Bakıvaxtı.az-a danışıb.

Onun spzlərinə görə, bu qərar, ilk növbədə, Tramp administrasiyasının beynəlxalq təşkilatlara münasibətindəki dəyişikliklərin davamıdır. Politoloq bildirib ki, Trampın bu addımı, ABŞ-nin milli maraqlarını prioritet sayaraq, qlobal institutlarda mövcud ideoloji və mədəni yönümləri tənqid etməsi ilə bağlıdır. Onun fikrincə, YUNESKO artıq neytral bir mədəni platformadan çıxaraq, müəyyən ideoloji cərəyanlara dəstək verir və bu, Amerikanın daxili siyasi kursuna ziddir.

Ağ Evin açıqlamasında qeyd olunur ki, YUNESKO “ədəavət doğuran məqsədlər” güdür. Müsahibimiz qeyd edib ki, bu, əsasən YUNESKO-nun son illərdə qəbul etdiyi bəzi qərarların və bəyanatların ABŞ-ın xarici siyasəti ilə üst-üstə düşməməsi ilə bağlıdır:

“Məsələn, Yaxın Şərqdə, xüsusilə İsrail və Fələstin məsələsində təşkilatın mövqeyi Vaşinqtonda narazılıq doğurur. ABŞ bu qurumun getdikcə daha çox siyasi simvolizmə alət olduğunu və bu yolla anti-Qərb ritorikasını stimullaşdırdığını düşünür”.

Z.Qarayevanın dediyinə görə, Trampın bu qərarı həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq aləmə ünvanlanan ikiqat mesajdır. Daxildə bu qərar, Trampın seçki öncəsi vədlərinə sadiq qaldığını və “Amerika ilk növbədə” prinsipindən dönmədiyini göstərir. Xaricə isə ABŞ-nin artıq passiv və konsensus yönümlü siyasət yeritməyəcəyini, əksinə, açıq və bəzən sərt mövqelərlə çıxış edəcəyini bəyan edir.

“ABŞ-nin bu addımı beynəlxalq səviyyədə hansı nəticələrə gətirib çıxara bilər” sualını cavablandıran həmsöhbətimiz bildirib ki, bu addım, ABŞ-nin multilateralizmə (çoxtərəfli əməkdaşlığa) daha skeptik yanaşdığını təsdiqləyir. Bu, digər beynəlxalq qurumlarla da münasibətlərdə gərginlik yarada bilər. Eyni zamanda, bu, YUNESKO-nun fəaliyyətinə təsir edəcək - həm maliyyə baxımından, çünki ABŞ qurumun əsas donoru idi, həm də siyasi baxımdan, çünki Vaşinqtonun iştirakı olmadan təşkilatın qlobal təsir gücü zəifləyə bilər”.

Züriyə Qarayeva: Trampın bu qərarı ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur

Qeyd edək ki, ABŞ əvvəl də YUNESKO-dan çıxmışdı. Amma bu dəfə vəziyyət fərqli görünür. Elə Z.Qarayeva da bu fikirdədir:

“ABŞ daha əvvəl - 1984-cü ildə də oxşar səbəblərlə YUNESKO-dan çıxmış və 2003-cü ildə yenidən qayıtmışdı. Lakin bu dəfə fərq ondadır ki, Tramp administrasiyası bu addımı daha geniş bir siyasətin tərkib hissəsi kimi atır. Burada söhbət tək YUNESKO-dan yox, ümumiyyətlə qlobal təşkilatlara qarşı prinsipial yanaşmadan gedir. Bu, yeni dünya düzənində ABŞ-ın daha suveren və öz maraqlarına fokuslanan mövqe tutmaq istəyinin göstəricisidir”.

Müsahibimiz vurğulayıb ki, bu qərar ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur. Politoloq hesab edir ki, mədəni diplomatiya və humanitar əməkdaşlıq sahəsində ABŞ-nin mövqeyi zəifləyə bilər:

“Lakin Tramp administrasiyası üçün “yumşaq güc” anlayışı artıq ikinci dərəcəli prioritetdir. Onlar sərt gücə, milli maraqlara və konkret fayda gətirən münasibətlərə üstünlük verirlər”.

Bu qərarın Azərbaycanın beynəlxalq fəaliyyətinə birbaşa və ya dolayı təsirinə gəlincə, Züriyə Qarayeva bildirib ki, birbaşa təsir ehtimalı azdır, lakin dolayı yollarla bəzi nəticələr mümkündür:

“Əgər ABŞ-nin bu davranışı beynəlxalq təşkilatlarda domino effekti yaradarsa və digər ölkələr də bu tendensiyaya qoşularsa, Azərbaycanın da həmin qurumlarla münasibətlərini daha praqmatik baxımdan dəyərləndirməsi gündəmə gələ bilər. Amma hazırda Bakı, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı davam etdirməkdə maraqlıdır və bu sahədə balanslı siyasət yürüdür”.

Zülfü Məmmədov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:259
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 İyul 2025 16:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri