Icma.az
close
up
RU
ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Birləşmiş Ştatların YUNESKO-dan çıxması ilə bağlı verdiyi qərar beynəlxalq aləmdə geniş rezonans doğurub.

Bakıvaxtı.az-ın məlunatına görə, Ağ Evin açıqlamasında bildirilib ki, bu addım YUNESKO-nun “ədəavət doğuran mədəni və sosial məqsədləri” ilə əlaqədardır və təşkilatın mövcud yanaşmaları ABŞ-ın hazırkı siyasi kursu ilə uzlaşmır.

Politoloq Züriyə Qarayeva məsələnin arxa planı, geosiyasi məqsədləri və mümkün nəticələri ilə bağlı ilə Bakıvaxtı.az-a danışıb.

Onun spzlərinə görə, bu qərar, ilk növbədə, Tramp administrasiyasının beynəlxalq təşkilatlara münasibətindəki dəyişikliklərin davamıdır. Politoloq bildirib ki, Trampın bu addımı, ABŞ-nin milli maraqlarını prioritet sayaraq, qlobal institutlarda mövcud ideoloji və mədəni yönümləri tənqid etməsi ilə bağlıdır. Onun fikrincə, YUNESKO artıq neytral bir mədəni platformadan çıxaraq, müəyyən ideoloji cərəyanlara dəstək verir və bu, Amerikanın daxili siyasi kursuna ziddir.

Ağ Evin açıqlamasında qeyd olunur ki, YUNESKO “ədəavət doğuran məqsədlər” güdür. Müsahibimiz qeyd edib ki, bu, əsasən YUNESKO-nun son illərdə qəbul etdiyi bəzi qərarların və bəyanatların ABŞ-ın xarici siyasəti ilə üst-üstə düşməməsi ilə bağlıdır:

“Məsələn, Yaxın Şərqdə, xüsusilə İsrail və Fələstin məsələsində təşkilatın mövqeyi Vaşinqtonda narazılıq doğurur. ABŞ bu qurumun getdikcə daha çox siyasi simvolizmə alət olduğunu və bu yolla anti-Qərb ritorikasını stimullaşdırdığını düşünür”.

Z.Qarayevanın dediyinə görə, Trampın bu qərarı həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq aləmə ünvanlanan ikiqat mesajdır. Daxildə bu qərar, Trampın seçki öncəsi vədlərinə sadiq qaldığını və “Amerika ilk növbədə” prinsipindən dönmədiyini göstərir. Xaricə isə ABŞ-nin artıq passiv və konsensus yönümlü siyasət yeritməyəcəyini, əksinə, açıq və bəzən sərt mövqelərlə çıxış edəcəyini bəyan edir.

“ABŞ-nin bu addımı beynəlxalq səviyyədə hansı nəticələrə gətirib çıxara bilər” sualını cavablandıran həmsöhbətimiz bildirib ki, bu addım, ABŞ-nin multilateralizmə (çoxtərəfli əməkdaşlığa) daha skeptik yanaşdığını təsdiqləyir. Bu, digər beynəlxalq qurumlarla da münasibətlərdə gərginlik yarada bilər. Eyni zamanda, bu, YUNESKO-nun fəaliyyətinə təsir edəcək - həm maliyyə baxımından, çünki ABŞ qurumun əsas donoru idi, həm də siyasi baxımdan, çünki Vaşinqtonun iştirakı olmadan təşkilatın qlobal təsir gücü zəifləyə bilər”.

Züriyə Qarayeva: Trampın bu qərarı ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur

Qeyd edək ki, ABŞ əvvəl də YUNESKO-dan çıxmışdı. Amma bu dəfə vəziyyət fərqli görünür. Elə Z.Qarayeva da bu fikirdədir:

“ABŞ daha əvvəl - 1984-cü ildə də oxşar səbəblərlə YUNESKO-dan çıxmış və 2003-cü ildə yenidən qayıtmışdı. Lakin bu dəfə fərq ondadır ki, Tramp administrasiyası bu addımı daha geniş bir siyasətin tərkib hissəsi kimi atır. Burada söhbət tək YUNESKO-dan yox, ümumiyyətlə qlobal təşkilatlara qarşı prinsipial yanaşmadan gedir. Bu, yeni dünya düzənində ABŞ-ın daha suveren və öz maraqlarına fokuslanan mövqe tutmaq istəyinin göstəricisidir”.

Müsahibimiz vurğulayıb ki, bu qərar ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur. Politoloq hesab edir ki, mədəni diplomatiya və humanitar əməkdaşlıq sahəsində ABŞ-nin mövqeyi zəifləyə bilər:

“Lakin Tramp administrasiyası üçün “yumşaq güc” anlayışı artıq ikinci dərəcəli prioritetdir. Onlar sərt gücə, milli maraqlara və konkret fayda gətirən münasibətlərə üstünlük verirlər”.

Bu qərarın Azərbaycanın beynəlxalq fəaliyyətinə birbaşa və ya dolayı təsirinə gəlincə, Züriyə Qarayeva bildirib ki, birbaşa təsir ehtimalı azdır, lakin dolayı yollarla bəzi nəticələr mümkündür:

“Əgər ABŞ-nin bu davranışı beynəlxalq təşkilatlarda domino effekti yaradarsa və digər ölkələr də bu tendensiyaya qoşularsa, Azərbaycanın da həmin qurumlarla münasibətlərini daha praqmatik baxımdan dəyərləndirməsi gündəmə gələ bilər. Amma hazırda Bakı, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı davam etdirməkdə maraqlıdır və bu sahədə balanslı siyasət yürüdür”.

Zülfü Məmmədov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:269
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 İyul 2025 16:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri