Icma.az
close
up
RU
ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

ABŞ nin YUNESKO dan çıxması: Tramp administrasiyasının geosiyasi mesajı

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Birləşmiş Ştatların YUNESKO-dan çıxması ilə bağlı verdiyi qərar beynəlxalq aləmdə geniş rezonans doğurub.

Bakıvaxtı.az-ın məlunatına görə, Ağ Evin açıqlamasında bildirilib ki, bu addım YUNESKO-nun “ədəavət doğuran mədəni və sosial məqsədləri” ilə əlaqədardır və təşkilatın mövcud yanaşmaları ABŞ-ın hazırkı siyasi kursu ilə uzlaşmır.

Politoloq Züriyə Qarayeva məsələnin arxa planı, geosiyasi məqsədləri və mümkün nəticələri ilə bağlı ilə Bakıvaxtı.az-a danışıb.

Onun spzlərinə görə, bu qərar, ilk növbədə, Tramp administrasiyasının beynəlxalq təşkilatlara münasibətindəki dəyişikliklərin davamıdır. Politoloq bildirib ki, Trampın bu addımı, ABŞ-nin milli maraqlarını prioritet sayaraq, qlobal institutlarda mövcud ideoloji və mədəni yönümləri tənqid etməsi ilə bağlıdır. Onun fikrincə, YUNESKO artıq neytral bir mədəni platformadan çıxaraq, müəyyən ideoloji cərəyanlara dəstək verir və bu, Amerikanın daxili siyasi kursuna ziddir.

Ağ Evin açıqlamasında qeyd olunur ki, YUNESKO “ədəavət doğuran məqsədlər” güdür. Müsahibimiz qeyd edib ki, bu, əsasən YUNESKO-nun son illərdə qəbul etdiyi bəzi qərarların və bəyanatların ABŞ-ın xarici siyasəti ilə üst-üstə düşməməsi ilə bağlıdır:

“Məsələn, Yaxın Şərqdə, xüsusilə İsrail və Fələstin məsələsində təşkilatın mövqeyi Vaşinqtonda narazılıq doğurur. ABŞ bu qurumun getdikcə daha çox siyasi simvolizmə alət olduğunu və bu yolla anti-Qərb ritorikasını stimullaşdırdığını düşünür”.

Z.Qarayevanın dediyinə görə, Trampın bu qərarı həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq aləmə ünvanlanan ikiqat mesajdır. Daxildə bu qərar, Trampın seçki öncəsi vədlərinə sadiq qaldığını və “Amerika ilk növbədə” prinsipindən dönmədiyini göstərir. Xaricə isə ABŞ-nin artıq passiv və konsensus yönümlü siyasət yeritməyəcəyini, əksinə, açıq və bəzən sərt mövqelərlə çıxış edəcəyini bəyan edir.

“ABŞ-nin bu addımı beynəlxalq səviyyədə hansı nəticələrə gətirib çıxara bilər” sualını cavablandıran həmsöhbətimiz bildirib ki, bu addım, ABŞ-nin multilateralizmə (çoxtərəfli əməkdaşlığa) daha skeptik yanaşdığını təsdiqləyir. Bu, digər beynəlxalq qurumlarla da münasibətlərdə gərginlik yarada bilər. Eyni zamanda, bu, YUNESKO-nun fəaliyyətinə təsir edəcək - həm maliyyə baxımından, çünki ABŞ qurumun əsas donoru idi, həm də siyasi baxımdan, çünki Vaşinqtonun iştirakı olmadan təşkilatın qlobal təsir gücü zəifləyə bilər”.

Züriyə Qarayeva: Trampın bu qərarı ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur

Qeyd edək ki, ABŞ əvvəl də YUNESKO-dan çıxmışdı. Amma bu dəfə vəziyyət fərqli görünür. Elə Z.Qarayeva da bu fikirdədir:

“ABŞ daha əvvəl - 1984-cü ildə də oxşar səbəblərlə YUNESKO-dan çıxmış və 2003-cü ildə yenidən qayıtmışdı. Lakin bu dəfə fərq ondadır ki, Tramp administrasiyası bu addımı daha geniş bir siyasətin tərkib hissəsi kimi atır. Burada söhbət tək YUNESKO-dan yox, ümumiyyətlə qlobal təşkilatlara qarşı prinsipial yanaşmadan gedir. Bu, yeni dünya düzənində ABŞ-ın daha suveren və öz maraqlarına fokuslanan mövqe tutmaq istəyinin göstəricisidir”.

Müsahibimiz vurğulayıb ki, bu qərar ABŞ-nin “yumşaq güc” strategiyasına zərbə vurur. Politoloq hesab edir ki, mədəni diplomatiya və humanitar əməkdaşlıq sahəsində ABŞ-nin mövqeyi zəifləyə bilər:

“Lakin Tramp administrasiyası üçün “yumşaq güc” anlayışı artıq ikinci dərəcəli prioritetdir. Onlar sərt gücə, milli maraqlara və konkret fayda gətirən münasibətlərə üstünlük verirlər”.

Bu qərarın Azərbaycanın beynəlxalq fəaliyyətinə birbaşa və ya dolayı təsirinə gəlincə, Züriyə Qarayeva bildirib ki, birbaşa təsir ehtimalı azdır, lakin dolayı yollarla bəzi nəticələr mümkündür:

“Əgər ABŞ-nin bu davranışı beynəlxalq təşkilatlarda domino effekti yaradarsa və digər ölkələr də bu tendensiyaya qoşularsa, Azərbaycanın da həmin qurumlarla münasibətlərini daha praqmatik baxımdan dəyərləndirməsi gündəmə gələ bilər. Amma hazırda Bakı, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı davam etdirməkdə maraqlıdır və bu sahədə balanslı siyasət yürüdür”.

Zülfü Məmmədov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 22 İyul 2025 16:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri