ABŞ Səudiyyə Ərəbistanına uranın zənginləşdirilməsi yolunu açır

ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Səudiyyə Ərəbistanı ilə ölkə daxilində uranın məhdud zənginləşdirilməsinə və plutoniumun emalına icazə verilməsini nəzərdə tutan ilkin razılaşma əldə edib.

"Report" xəbər verir ki, bu barədə CNN mənbələrə və sənədlərə istinadən yazıb.

"Bu qərar Ər-Riyada beynəlxalq təminatlar olmadan nüvə silahının hazırlanmasına yol aça bilər", - yazıda qeyd olunub.

ABŞ-nin Səudiyyə Ərəbistanının mülki nüvə proqramına dəstəyinin ifadə olunduğu "123-cü Saziş" adlandırılan layihə 2025-ci ilin oktyabrından Trampın imzasını gözləyir.

Ekspertlərin sözlərinə görə, sərt təminatlar tətbiq edilməsə, saziş Səudiyyə Ərəbistanının nüvə silahına sahib olmasına yol açacaq. Bundan əvvəl ölkənin vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salman İranın öz bombasını yaradacağı təqdirdə, nüvə silahı yaratmaqla hədələyib.

Saziş Amerika şirkətləri tərəfindən nüvə materiallarının və texnologiyalarının alıcı ölkənin mülki nüvə proqramına verilməsi üçün baza hüquqi əsasını təşkil edir və Səudiyyə Ərəbistanının həssas texnologiya və materiallar əldə edib-etməyəcəyi məsələsində "son söz" olmayacaq.

Nüvə silahının istehsalı üçün iki üsul mövcuddur - uranın zənginləşdirilməsi və plutoniumun emalı. Nüvə reaktorları üçün urana ehtiyacı olan əksər ölkələr onu ABŞ və ya Rusiyadan alır, materialı hermetik partiyalarda ciddi beynəlxalq nəzarət altında əldə edir.

Telekanalın tanış olduğu sənədlərə görə, saziş layihəsi Səudiyyə Ərəbistanını Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə nüvə təhlükəsizliyinə dair gücləndirilmiş təminatlar haqqında standart sazişi qəbula məcbur etmir.